Nguyên nhân từ sử dụng thiết bị điện tử
Trong lớp học, em Phạm Ngọc D., 13 tuổi (phường An Phong), thường phải nheo mắt mới nhìn rõ những dòng chữ trên bảng. Dù ngồi ở bàn thứ 3 từ dưới lên, em vẫn gặp khó khăn khi theo dõi bài giảng và nhiều lần phải mượn vở bạn để chép bài. Ban đầu, gia đình cho rằng đây chỉ là biểu hiện mỏi mắt do học nhiều. Tuy nhiên, khi tình trạng nhìn mờ kéo dài kèm nhức mắt, đau đầu, em được đưa đi khám và được chẩn đoán cận thị 0,5 độ ở cả hai mắt, trong đó một mắt có loạn thị.
“Ở nhà con xem ti vi và điện thoại khá nhiều. Con cũng thường học trong phòng hơi tối”, em D. chia sẻ.
Gia đình anh Phạm Nhật V. (phường Tân Hưng) cũng lo lắng khi cả hai con đều mắc tật khúc xạ. Theo gia đình, mẹ các cháu có tiền sử cận thị nên yếu tố di truyền làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Tuy nhiên, các bác sĩ cho rằng môi trường sống và thói quen sinh hoạt mới là nguyên nhân khiến thị lực của trẻ suy giảm nhanh hơn. Việc sử dụng điện thoại, xem ti vi trong thời gian dài, ít vận động ngoài trời và chưa kiểm soát thời gian tiếp xúc với màn hình khiến mắt phải điều tiết liên tục.
Theo bác sĩ chuyên khoa II Lê Văn Cải, Trưởng Khoa Mắt, Bệnh viện Mắt Hải Phòng, sự phát triển của công nghệ số mang lại nhiều tiện ích trong học tập và giải trí nhưng cũng tác động không nhỏ đến sức khỏe thị giác của trẻ em. Khi nhìn gần máy tính, điện thoại hoặc laptop trong thời gian dài, mắt phải điều tiết liên tục, làm tăng nguy cơ mắc các tật khúc xạ, đặc biệt là cận thị. Bên cạnh đó, ánh sáng xanh từ màn hình có thể gây khô mắt, mỏi mắt và rối loạn điều tiết.
Đối với trẻ đã bị cận thị, việc sử dụng thiết bị điện tử quá lâu mà không nghỉ ngơi hợp lý có thể khiến độ cận tiến triển nhanh hơn. Đây cũng là lý do ngày càng nhiều học sinh phải đeo kính từ bậc tiểu học, thậm chí ở lứa tuổi mầm non.
Không nên chủ quan
Từ thực tế khám chữa bệnh tại Bệnh viện Mắt Hải Phòng, bác sĩ Lê Văn Cải cho biết số lượng trẻ mắc tật khúc xạ đang gia tăng rõ rệt qua từng năm. Từ khi Khoa Mắt trẻ em được thành lập và hoạt động chuyên biệt cho trẻ dưới 16 tuổi, các bệnh liên quan đến tật khúc xạ luôn chiếm tỷ lệ rất cao.
Từ năm 2024 đến nay, số trẻ đến khám vì tật khúc xạ chiếm khoảng 70 - 80% tổng lượt khám tại Khoa Mắt trẻ em. Trong đó, cận thị chiếm 60 - 70%, còn lại là viễn thị, loạn thị hoặc phối hợp nhiều dạng tật khúc xạ.
Thực trạng tại Hải Phòng cũng phản ánh xu hướng chung của cả nước. Theo thống kê của Hội Nhãn khoa Việt Nam năm 2024, Việt Nam hiện có khoảng 5 triệu trẻ em trong độ tuổi đến trường mắc tật khúc xạ, tương đương 30 - 40% số trẻ. Áp lực học tập, thời gian hoạt động ngoài trời giảm trong khi tiếp xúc với màn hình điện tử ngày càng nhiều được xem là những nguyên nhân chính khiến tỷ lệ cận thị học đường tăng nhanh.
Đáng lo ngại, nhiều phụ huynh vẫn chủ quan trước các dấu hiệu ban đầu. Không ít trẻ chỉ được đưa đi khám khi đã xuất hiện tình trạng nhìn mờ, nheo mắt khi nhìn xa, thường xuyên đau đầu, mỏi mắt hoặc kết quả học tập giảm sút. Lúc này, tật khúc xạ thường đã tiến triển, gây khó khăn hơn cho việc kiểm soát.
Theo bác sĩ Cải, để bảo vệ thị lực cho trẻ trong thời đại số, phụ huynh cần hướng dẫn con ngồi học đúng tư thế, giữ khoảng cách từ mắt đến sách vở từ 30 - 35 cm và bảo đảm đủ ánh sáng. Khi học tập hoặc sử dụng thiết bị điện tử, nên áp dụng quy tắc sau mỗi 20 phút nhìn gần, trẻ nhìn ra xa khoảng 6 mét trong 20 giây để mắt được thư giãn.
Bên cạnh đó, trẻ cần tăng cường hoạt động ngoài trời, tham gia thể dục thể thao, hạn chế sử dụng điện thoại ngoài mục đích học tập và khám mắt định kỳ từ 3 - 6 tháng hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
“Thị lực là tài sản vô cùng quý giá đối với mỗi đứa trẻ. Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về mắt, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm để được phát hiện và can thiệp kịp thời. Đừng đợi đến khi trẻ nhìn mờ mới đi khám, bởi lúc đó tật khúc xạ có thể đã tiến triển nhanh hơn rất nhiều”, bác sĩ Lê Văn Cải khuyến cáo.
Tật khúc xạ ở trẻ em là tình trạng ánh sáng khi đi vào mắt không hội tụ đúng trên võng mạc, khiến hình ảnh bị mờ, nhòe hoặc méo mó. Các loại phổ biến nhất bao gồm cận thị, viễn thị và loạn thị. Nếu không phát hiện và điều trị sớm, tật khúc xạ có thể gây nhược thị (mắt lười) hoặc ảnh hưởng vĩnh viễn đến thị lực của trẻ.
Nguồn: https://baohaiphong.vn/bao-dong-tat-khuc-xa-hoc-duong-545489.html
