Tính trung bình, mỗi ngày có hơn 114 người chết và cứ khoảng 12 phút lại có một người mất mạng vì bầu không khí độc hại bởi khí thải xe cộ. Đó không còn là câu chuyện của biến đổi khí hậu trong tương lai, mà là cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng đang diễn ra.
Khí thải từ xe chạy xăng, dầu chứa hàng loạt chất ô nhiễm nguy hiểm như bụi mịn PM2.5, oxit nitơ (NOx) và các hợp chất hữu cơ độc hại. Những hạt bụi siêu nhỏ có thể xâm nhập sâu vào phổi, đi vào máu, làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, ung thư phổi và nhiều bệnh hô hấp mạn tính.
Đáng lo ngại hơn, trẻ em là nhóm chịu tác động nặng nề nhất. Báo cáo cho thấy Mỹ có số ca hen suyễn mới ở trẻ em do ô nhiễm giao thông cao nhất thế giới. Chỉ riêng năm 2024, trẻ em Mỹ chiếm 10% tổng số ca hen suyễn mới liên quan đến ô nhiễm giao thông trên toàn cầu. Điều đáng nói là phần lớn những cái chết và bệnh tật này hoàn toàn có thể phòng tránh.
Các nhà nghiên cứu nhận định, nếu quá trình chuyển đổi sang phương tiện không phát thải được đẩy nhanh và xe điện, xe tải điện cùng xe buýt điện chiếm 100% doanh số bán mới vào năm 2040, thế giới có thể ngăn ngừa hơn 100.000 ca tử vong sớm và tránh được hơn 42.000 ca hen suyễn ở trẻ em vào năm 2050 chỉ riêng tại Mỹ. Điều đó cho thấy đầu tư vào giao thông sạch không chỉ là giải pháp bảo vệ môi trường mà còn là một chính sách cứu người.
Thực tế, nhiều thành phố đã chứng minh giao thông xanh và kiểm soát khí thải giúp cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe và giảm phát thải carbon. Ngược lại, việc nới lỏng các quy định môi trường hay chậm chuyển đổi sang năng lượng sạch sẽ khiến số ca tử vong và bệnh tật tiếp tục gia tăng. Thông điệp từ nghiên cứu rất rõ ràng, khí thải giao thông không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là vấn đề sinh tử, đòi hỏi chính phủ cần hành động quyết liệt hơn.
Rõ ràng, để giảm số ca tử vong, chính phủ cần đẩy nhanh chuyển đổi sang giao thông không phát thải, siết chặt tiêu chuẩn khí thải, đầu tư cho giao thông công cộng và xây dựng chính sách dựa trên các bằng chứng khoa học về tác động của ô nhiễm không khí. Bầu không khí sạch không phải là một đặc quyền, mà là quyền cơ bản của con người. Mỗi giờ trôi qua với thêm năm người tử vong vì khí thải độc hại là lời cảnh báo rằng sự chậm trễ trong hành động được tính bằng những sinh mạng không thể lấy lại.
Nguồn: https://baovanhoa.vn/doi-song/can-hanh-dong-quyet-liet-hon-241985.html











