Cẩn trọng với rủi ro khi sinh mổ

Sinh mổ giúp cứu sống nhiều ca khó, nhưng tiềm ẩn rủi ro lâu dài, đặc biệt với phụ nữ sinh con lần sau.

Bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp thực hiện ca mổ cho sản phụ B.Th.Th.H. mang song thai, trong bối cảnh có vết mổ cũ cách đó 21 tháng.

Đối mặt nguy hiểm sản khoa

Thời gian gần đây, các cơ sở sản khoa tại Hải Phòng liên tiếp tiếp nhận và xử trí nhiều ca bệnh liên quan đến tiền sử mổ lấy thai, cho thấy những nguy cơ tiềm ẩn không thể xem nhẹ.

Tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp, các bác sĩ Khoa Phụ sản vừa phẫu thuật thành công cho sản phụ B.T.T.H (25 tuổi, ở xã Kim Thành), mang song thai trong bối cảnh có vết mổ cũ cách đó 21 tháng. Đây là khoảng thời gian chưa đủ dài để tử cung hồi phục hoàn toàn, đặc biệt khi mang song thai khiến tử cung bị căng giãn quá mức.

Sản phụ nhập viện với triệu chứng đau bụng âm ỉ, kèm ra máu âm đạo. Qua thăm khám, siêu âm, các bác sĩ xác định song thai đủ tháng, hai ngôi đầu nhưng tiềm ẩn nguy cơ cao băng huyết sau sinh do sẹo mổ cũ và thiếu máu.

Nhận định rõ nguy cơ, ê-kíp chủ động mổ lấy thai, đồng thời triển khai các biện pháp dự phòng băng huyết. Sau khi lấy thai, sản phụ được dùng thuốc co hồi tử cung, kết hợp kỹ thuật cầm máu như thắt động mạch tử cung và khâu mũi B-Lynch. Nhờ chuẩn bị kỹ lưỡng, ca mổ diễn ra an toàn. Hai bé gái chào đời khỏe mạnh, cân nặng 2,8 kg và 2,9 kg. Sản phụ ổn định, không xảy ra biến chứng đáng kể.

Một trường hợp khác tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hải Phòng - Vĩnh Bảo cũng cho thấy mức độ nguy hiểm của biến chứng liên quan sinh mổ. Bệnh nhân V.T.T. (38 tuổi, ở xã Nguyên Giáp) có tiền sử mổ lấy thai 2 lần, nhập viện khi chuyển dạ ở tuần thai 38. Trước đó, bệnh nhân đã được khuyến cáo theo dõi do thuộc nhóm nguy cơ cao.

Khi cơn đau tăng dần, các bác sĩ nhanh chóng chỉ định mổ. Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp phát hiện tử cung đã vỡ tại vị trí sẹo mổ cũ - biến chứng cực kỳ nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng mẹ và con. Nhờ xử trí kịp thời, các bác sĩ đã lấy thai an toàn, đồng thời khâu phục hồi tử cung và kiểm soát chảy máu hiệu quả. Em bé nặng 3,7 kg chào đời khỏe mạnh, người mẹ qua cơn nguy kịch.

Theo các chuyên gia sản khoa, vỡ tử cung là một trong những tai biến nặng nề nhất, thường xảy ra ở sản phụ có sẹo mổ cũ, nhất là khi khoảng cách giữa các lần sinh quá ngắn hoặc thai quá to. Đáng lo ngại, biến chứng này nhiều khi không có dấu hiệu báo trước rõ ràng.

Đề phòng biến chứng

Bác sĩ Bệnh viện Kiến An đã xử trí thành công ca bệnh sản khoa nguy hiểm rau tiền đạo trung tâm cài răng lược trên sản phụ có tiền sử 2 lần mổ đẻ, giúp "mẹ tròn, con vuông".

Tại Việt Nam, tỷ lệ sinh mổ có xu hướng tăng trong nhiều năm qua. Theo một số thống kê, tại nhiều cơ sở y tế, tỷ lệ này đã vượt ngưỡng khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, thậm chí có nơi đạt 40 - 50%. Bên cạnh các chỉ định y khoa cần thiết, tình trạng này còn xuất phát từ tâm lý “chọn ngày, chọn giờ”, lo ngại đau đẻ hoặc mong muốn sinh nhanh, thuận tiện của một bộ phận sản phụ và gia đình.

Tuy nhiên, theo các bác sĩ, sinh mổ không phải là lựa chọn “an toàn tuyệt đối” như nhiều người vẫn nghĩ. Đây là một cuộc phẫu thuật lớn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cả trước mắt và lâu dài. Theo bác sĩ chuyên khoa II Lê Anh Hùng, Trưởng khoa Phụ sản, Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp, sinh mổ có thể giúp xử trí an toàn trong nhiều tình huống cấp cứu, nhưng nếu lạm dụng sẽ để lại những hệ lụy đáng kể cho các lần mang thai sau.

Cụ thể, phụ nữ từng mổ lấy thai có nguy cơ cao gặp các biến chứng như nứt hoặc vỡ tử cung ở lần mang thai tiếp theo; rau tiền đạo, rau cài răng lược - tình trạng bánh rau bám sâu vào cơ tử cung gây chảy máu ồ ạt; dính ổ bụng, gây khó khăn cho các lần phẫu thuật sau; băng huyết sau sinh, đặc biệt khi tử cung co hồi kém; tăng nguy cơ sinh non hoặc thai bám sẹo mổ cũ. Đáng chú ý, trong các trường hợp song thai hoặc thai to, áp lực lên tử cung càng lớn, khiến nguy cơ biến chứng tăng cao, nhất là khi sẹo mổ chưa đủ thời gian hồi phục.

Các bác sĩ khuyến cáo, khoảng cách an toàn giữa hai lần sinh mổ nên từ 18 - 24 tháng, lý tưởng là trên 2 năm để bảo đảm độ bền của sẹo tử cung. Việc mang thai quá sớm sau mổ có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro, dẫn đến những biến chứng khó lường. Bên cạnh đó, việc theo dõi thai kỳ đóng vai trò then chốt. Những sản phụ có tiền sử mổ lấy thai cần được quản lý tại các cơ sở y tế có chuyên môn, siêu âm sớm để đánh giá sẹo tử cung và vị trí bánh rau, qua đó kịp thời phát hiện và xử lý các nguy cơ.

“Không nên chủ quan với các dấu hiệu bất thường như đau bụng kéo dài, ra máu âm đạo hay cảm giác căng tức vùng sẹo mổ cũ. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo biến chứng nguy hiểm”, bác sĩ Hùng nhấn mạnh.

NGỌC THANH

Nguồn: https://baohaiphong.vn/can-trong-voi-rui-ro-khi-sinh-mo-542452.html