Thích ứng để giữ thị trường
Những năm gần đây, ngành cà phê Lâm Đồng đối mặt nhiều thách thức và yêu cầu khắt khe từ thị trường, đặc biệt là Quy định chống phá rừng của EUDR, buộc sản phẩm phải chứng minh không liên quan đến phá rừng sau năm 2020. Trước áp lực đó, ngành nông nghiệp Lâm Đồng đã phối hợp doanh nghiệp triển khai các chương trình sản xuất bền vững, tiêu biểu là dự án sản xuất cà phê giảm phát thải, đáp ứng EUDR, với khoảng 10.000 nông hộ tham gia.
Tại sự kiện “Ngày hội nông dân trồng cà phê” diễn ra tại xã Quảng Sơn mới đây, ông K’Mbai ở bon Bon N’ting cho biết: “Sau khi tham gia các lớp tập huấn, tôi biết cân đối dinh dưỡng, trồng xen cây che bóng nên vườn cà phê phát triển ổn định hơn, chi phí giảm rõ rệt”. Trước đây, do canh tác theo kinh nghiệm, vừa tốn chi phí lại không hiệu quả. Nay, với 1,5 ha cà phê, gia đình ông đã thoát nghèo mà còn từng bước vươn lên khá giả. Theo ông Nguyễn Thanh Tâm - Giám đốc Công ty Cổ phần TMT Consulting, EUDR không chỉ là rào cản kỹ thuật mà còn là cơ hội để tái cấu trúc ngành cà phê. Khi nông dân thay đổi tập quán sản xuất, tuân thủ các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, bảo vệ rừng, giá trị sản phẩm sẽ được nâng cao.
Thực tế cho thấy, khi tham gia chuỗi liên kết, nông dân không chỉ được hỗ trợ kỹ thuật mà còn có đầu ra ổn định. Nhiều doanh nghiệp cam kết thu mua với giá cao hơn đối với sản phẩm đạt tiêu chuẩn, tạo động lực để người dân duy trì sản xuất bền vững. Bên cạnh đó, các mô hình canh tác mới như: trồng xen, sử dụng phân hữu cơ, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) cũng giúp giảm chi phí đầu vào từ 15 - 20%, đồng thời nâng cao năng suất từ 10 - 15%. Đây là yếu tố quan trọng giúp người dân yên tâm sản xuất.
Hướng đi tất yếu của ngành cà phê
Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc tuân thủ EUDR là xu thế tất yếu. Thời gian qua, ngành đã phối hợp với doanh nghiệp, đơn vị tư vấn tổ chức nhiều lớp tập huấn, hỗ trợ nông dân áp dụng kỹ thuật canh tác bền vững, đồng thời xây dựng hệ thống dữ liệu vùng trồng phục vụ truy xuất nguồn gốc.
Đến nay, hàng trăm mô hình đã được triển khai, với khoảng 800 ha áp dụng thực hành bền vững và 600 ha chuyển đổi theo tiêu chuẩn mới. Qua đó, giúp tăng thu nhập từ 15 - 20%, giảm 10% lượng phát thải, hỗ trợ 600 ha cây giống và thành lập 8 nhóm đồng sở thích, tổ hợp tác, hợp tác xã...
.jpg)
Tại các vùng như: Nam Ban, Di Linh, Nâm Nung, Quảng Phú, Quảng Sơn… nông dân chuyển hướng nâng cao năng suất, chất lượng thay vì mở rộng diện tích, qua đó giảm áp lực lên tài nguyên rừng. Theo ông Nguyễn Văn Chương - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng, những năm qua, nhiều dự án, chương trình cà phê có chứng nhận tiêu chuẩn như: Rainforest Alliance, UTZ, Fair Trade, Organic… đã chuyển giao đến các vùng trồng. Qua đó, giúp nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.
Sản xuất cà phê không liên quan đến phá rừng không chỉ là giải pháp trước mắt để đáp ứng quy định của thị trường mà còn là hướng đi lâu dài. Qua đó, giúp ngành cà phê Lâm Đồng phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế và bảo vệ tài nguyên rừng.
Lâm Đồng hiện có 327.000 ha cà phê, chiếm 45,02% diện tích cà phê cả nước, sản lượng năm 2025 ước đạt trên 1 triệu tấn, chiếm 50,49% tổng sản lượng cà phê cả nước. Toàn tỉnh có 6 vùng sản xuất cà phê ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao đã được công nhận, với diện tích hơn 2.268 ha, liên kết cùng 1.404 hộ dân.
Nguồn: https://baolamdong.vn/canh-tac-ca-phe-ben-vung-de-giu-thi-truong-eu-441089.html
