Chung tay vì hòn đảo “không rác nhựa”

Suốt nhiều năm qua, thông điệp bảo vệ môi trường được đặc khu Côn Đảo thực hiện và lan tỏa trên suốt hành trình trở thành “điểm đến giảm nhựa” đầu tiên của Việt Nam. Côn Đảo trở thành địa phương thứ 9 của Việt Nam tham gia mạng lưới “Đô thị giảm nhựa” toàn cầu do WWF (Tổ chức quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên) khởi xướng và đang nỗ lực để trở thành “điểm đến giảm nhựa” đầu tiên của cả nước.

Văn hóa du lịch xanh

Vừa trải nghiệm chuyến du lịch ra đặc khu Côn Đảo, chị Lê Thị Dung (ngụ tỉnh Lâm Đồng) cho biết, trước khi lên tàu, chị được tuyên truyền không mang theo đồ nhựa dùng một lần; khi ra đảo nhỏ, chị được nhắc nhở hạn chế sử dụng túi ni lông, đồ nhựa. “Tôi cho rằng đó là một cách ứng xử rất văn minh. Ở Côn Đảo, nói “không” với rác thải nhựa là hết sức cần thiết bởi hòn đảo này quá bình yên, trong lành và đa dạng sinh thái, điều mà hiếm nơi nào có được”, chị Dung chia sẻ.

Lực lượng chức năng tham gia thu gom rác đại dương trong phạm vi Vườn quốc gia Côn Đảo

Chương trình “điểm đến giảm nhựa” đang được thực hiện rộng khắp trên đảo. Một trong những sáng kiến nhận được sự đồng tình của du khách là mô hình “Giỏ lễ xanh” tại Nghĩa trang Hàng Dương. Bà Trần Thị Vịnh, hướng dẫn viên của Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa - Vũng Tàu (phụ trách khu vực Côn Đảo), nói: “Trước đây, lượng rác thải phát sinh từ việc cúng lễ tại nghĩa trang khá lớn, đặc biệt là mút xốp cắm hoa, túi nhựa và vàng mã. Giờ đây, các giỏ lễ thân thiện môi trường được sử dụng, góp phần giảm đáng kể lượng rác và khói bụi phát sinh”.

Song song đó, các chiến dịch làm sạch đáy biển, thu gom rác ở rừng ngập mặn và khu bảo tồn biển được tổ chức thường xuyên, với sự tham gia của lực lượng kiểm lâm, tình nguyện viên, người dân địa phương. Ngoài ra, nhận thức của cộng đồng đang thay đổi từng ngày. Người dân địa phương đã hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn, hạn chế túi ni lông trong sinh hoạt. Nhiều du khách chủ động mang theo bình nước cá nhân, túi vải hoặc từ chối sử dụng đồ nhựa dùng một lần khi lưu trú trên đảo. Những hành động nhỏ ấy đang tạo nên một “văn hóa du lịch xanh” mới tại Côn Đảo. Bên cạnh đó, nhiều cơ sở lưu trú tại Côn Đảo đã chủ động thay thế chai nước nhựa bằng chai thủy tinh, sử dụng ống hút giấy, túi giấy và các vật liệu thân thiện với môi trường...

Người dân đồng lòng, du khách hưởng ứng

Côn Đảo từ lâu được biết đến như một “thiên đường biển đảo”, nhưng nơi đây cũng chịu nhiều tác động từ rác thải nhựa. Rác thải nhựa không chỉ xuất hiện trên các bãi biển mà còn len lỏi vào rừng ngập mặn, mắc kẹt trong các rạn san hô và trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với sinh vật biển.

Ông Phan Trọng Hiền, Chủ tịch UBND đặc khu Côn Đảo, thông tin, nhằm khắc phục tình trạng này, từ tháng 3-2022, UBND huyện Côn Đảo (nay là đặc khu Côn Đảo, TPHCM) và WWF - Việt Nam đã ký cam kết triển khai chiến dịch “Côn Đảo - Điểm đến giảm nhựa”. Để hiện thực hóa mục tiêu này, những năm qua, hàng loạt hoạt động đã được triển khai đồng bộ. “Tuần lễ giảm nhựa” được tổ chức trên toàn đảo với nhiều hoạt động tương tác dành cho cộng đồng và du khách, như đổi rác lấy quà, triển lãm “Du hí biển nhựa”, thu gom rác tại các bãi biển và rạn san hô. Trong các trường học, mô hình “Trường học không rác thải nhựa” được đưa vào giảng dạy thông qua hoạt động ngoại khóa, hướng dẫn học sinh phân loại rác, tái chế vật dụng cũ và hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần.

Những nỗ lực bền bỉ thời gian qua đã mang lại kết quả rõ rệt. Chỉ sau 4 năm, 95% tiểu thương ở Côn Đảo không dùng túi ni lông khó phân hủy; 145/145 cơ sở lưu trú cam kết giảm sử dụng sản phẩm nhựa. Địa phương cũng cắt giảm 6,7 tấn mút xốp trong dịch vụ và xử lý 50 tấn rác tại chỗ thông qua tái chế.

Thông điệp “Đến không mang theo nhựa - đi để lại yêu thương” không chỉ là khẩu hiệu xuất hiện ở sân bay, bến tàu hay các bãi biển nổi tiếng của Côn Đảo, mà đang dần trở thành một phong cách du lịch mới. Những cuốn sổ tay “Giảm nhựa khi du lịch Côn Đảo”, các tấm poster kêu gọi hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần được đặt tại khách sạn, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng… đã góp phần thay đổi nhận thức của du khách ngay từ khi đặt chân lên đảo.

“Đặc khu Côn Đảo đã đặt ra kế hoạch: mỗi năm 100% lượng chất thải rắn sinh hoạt được thu gom và xử lý triệt để, đồng thời toàn bộ chất thải y tế phải được xử lý an toàn, đúng quy chuẩn. Địa phương cũng đặt mục tiêu: đến năm 2028, tỷ lệ hộ dân thực hiện phân loại rác tại nguồn đạt 90% và sẽ đạt mức tuyệt đối 100% vào năm 2030”, ông Phan Trọng Hiền nhấn mạnh.

Hành trình “giảm nhựa” ở Côn Đảo là lời nhắc nhở về trách nhiệm của con người với thiên nhiên. Côn Đảo đang từng bước chuyển mình để trở thành hình mẫu du lịch xanh của Việt Nam. Với sự quyết tâm của chính quyền, sự đồng lòng của doanh nghiệp, người dân và du khách, giấc mơ về một hòn đảo “không rác nhựa” đang trở thành hiện thực. Khi đó, điều đẹp nhất mà mỗi du khách mang về sau chuyến đi không chỉ là những bức ảnh biển xanh cát trắng, mà còn là cảm giác mình đã góp phần gìn giữ một thiên đường giữa đại dương.

QUANG VŨ

Nguồn: https://www.sggp.org.vn/chung-tay-vi-hon-dao-khong-rac-nhua-post854918.html