Cô gái 9X thổi hồn vào những mặt nạ Tuồng

Từ nghề gia truyền, cô gái 9X ở TP. Đà Nẵng đưa mặt nạ Tuồng đến gần hơn với du khách bằng cách kết hợp thủ công mỹ nghệ và trải nghiệm văn hóa.

Từ giấc mơ đứng lớp đến hành trình giữ hồn mặt nạ Tuồng

Sinh ra trong gia đình có truyền thống làm đồ thủ công mỹ nghệ, Hiền Trang đã lớn lên giữa không gian xưởng đầy màu sắc của cha mình - nghệ nhân Nguyễn Hưng.

Những chiếc lồng đèn, đầu lân hay các phôi mặt nạ Tuồng mộc mạc... đã trở thành một phần ký ức tuổi thơ của chị.

Không bước lên bục giảng như ước mơ từ thuở nhỏ, Hiền Trang nay kể chuyện văn hóa bằng những chiếc mặt nạ Tuồng đầy màu sắc. Phạm Huy.

Con đường Hiền Trang từng nghĩ sẽ đi lại không liên quan đến nghề truyền thống. Cũng giống như nhiều cô gái cùng trang lứa, chị từng nuôi ước mơ trở thành giáo viên, được đứng trên bục giảng và gắn bó với nghề sư phạm. Nhưng rồi, chính tình yêu dành cho hội họa cùng sự gắn bó tự nhiên với công việc của gia đình đã khiến chị dần bước vào nghề lúc nào không hay.

“Hồi đó tôi định đi học để làm giáo viên, nhưng rồi nhìn công việc của gia đình, cộng với tình yêu sẵn có với hội họa nên tôi cứ thế gắn bó với nghề”, chị Trang nhớ lại.

Từ năm 14 tuổi, khi nhiều bạn bè đồng trang lứa vẫn còn vô tư vui chơi, Hiền Trang đã bắt đầu tập cầm cọ, học cách phối màu và tỉ mẩn hoàn thiện từng chi tiết nhỏ trên những chiếc mặt nạ - thứ đạo cụ cực kỳ quan trọng trong nghệ thuật Tuồng.

Công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và cảm xúc của người làm nghề. Qua thời gian, những nét vẽ ngày càng trở nên mềm mại, có hồn hơn, giúp chị dần khẳng định dấu ấn riêng trong từng sản phẩm.

Không làm theo khuôn mẫu cố định, Hiền Trang tạo nên những chiếc mặt nạ mang dấu ấn riêng trong từng chi tiết. Ảnh: Phạm Huy.

Đến nay chị đã có hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề, chị cùng gia đình vẫn miệt mài gìn giữ những giá trị truyền thống. Với Hiền Trang, mỗi chiếc mặt nạ không đơn thuần là một món đồ thủ công mỹ nghệ mà còn chứa đựng câu chuyện văn hóa dân gian, nghệ thuật Tuồng và cả tâm huyết của người nghệ nhân.

Chị cũng sớm nhận ra rằng nếu chỉ giữ cách làm cũ, nghề truyền thống sẽ rất khó tồn tại giữa nhịp sống hiện đại. Từ suy nghĩ đó, Hiền Trang bắt đầu tìm hướng đi mới bằng cách kết hợp nghề thủ công với du lịch trải nghiệm.

Thay vì chỉ ngồi trong xưởng sản xuất, chị đưa mặt nạ Tuồng đến gần hơn với du khách thông qua các khu nghỉ dưỡng, khách sạn và điểm du lịch. Tại đây, chị trực tiếp trình diễn kỹ thuật vẽ mặt nạ, đồng thời hướng dẫn du khách tự tay trải nghiệm từng công đoạn.

Không ít du khách nước ngoài tỏ ra thích thú khi lần đầu được tiếp xúc với nghệ thuật truyền thống Việt Nam theo cách gần gũi như vậy. Chỉ sau vài giờ trải nghiệm, nhiều người đã có thể tự hoàn thiện một chiếc mặt nạ của riêng mình.

“Có những du khách nước ngoài lần đầu tiếp xúc với văn hóa Việt Nam nhưng họ rất hào hứng. Họ thích vì mỗi sản phẩm đều là độc bản, không có chiếc nào giống hoàn toàn chiếc nào”, chị Trang chia sẻ.

Điểm đặc biệt trong các sản phẩm của Hiền Trang chính là sự khác biệt trong từng chi tiết. Dù cùng một mẫu thiết kế, nhưng mỗi chiếc mặt nạ lại mang thần thái riêng, phụ thuộc vào cảm xúc và cách thể hiện của người nghệ nhân ở thời điểm sáng tác. Đặc biệt, phần mắt - yếu tố được xem là “linh hồn” của mặt nạ - Trang thường không khoét rỗng mà dùng cọ vẽ để tạo chiều sâu biểu cảm và nét cuốn hút riêng.

Với Hiền Trang, mỗi chiếc mặt nạ là một tác phẩm độc bản được tạo nên từ cảm xúc của người nghệ nhân. Ảnh: Phạm Huy.

Hiện nay, các sản phẩm của Hiền Trang không chỉ được bán lẻ cho khách du lịch mà còn xuất hiện tại nhiều điểm du lịch lớn như Bà Nà Hills, nơi mỗi ngày đón hàng nghìn lượt du khách trong và ngoài nước. Những chiếc mặt nạ Tuồng vì thế cũng có cơ hội tiếp cận rộng rãi hơn với bạn bè quốc tế.

Giá mỗi sản phẩm dao động từ vài trăm nghìn đến hàng triệu đồng tùy kích thước, chất liệu và độ tinh xảo. Nhưng với Hiền Trang, điều quan trọng nhất không phải giá trị vật chất mà là việc giúp du khách hiểu hơn về văn hóa truyền thống Việt Nam thông qua từng họa tiết và màu sắc.

“Điều tôi vui nhất là khi thấy du khách yêu thích văn hóa của Việt Nam. Có người mang mặt nạ về nước như một món quà kỷ niệm đặc biệt khi đến Việt Nam”, chị nói.

Từ một cô gái từng lỡ hẹn với bục giảng, Hiền Trang giờ đây trở thành “người kể chuyện” bằng màu sắc và đường nét để "thổi hồn" cho những chiếc mặt nạ Tuồng. Ảnh: Phạm Huy.

Từ cô gái từng mơ trở thành giáo viên, Hiền Trang hôm nay đang theo một cách khác để lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc. Không đứng trên bục giảng, chị vẫn âm thầm “truyền dạy” tình yêu nghệ thuật truyền thống thông qua từng chiếc mặt nạ Tuồng được tạo nên bằng sự sáng tạo và đam mê.

Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều đổi thay, hành trình của cô gái 9X Đà Nẵng cho thấy chỉ cần người trẻ đủ tâm huyết, đủ đam mê và biết đổi mới, những giá trị truyền thống vẫn có sức sống bền bỉ và lan tỏa mạnh mẽ theo cách rất riêng.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/co-gai-9x-thoi-hon-vao-nhung-mat-na-tuong-d813743.html