“Đánh thức” làng quê từ nông nghiệp sinh thái

Không còn là những làng quê thuần nông với cách làm truyền thống, nông thôn hôm nay đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ. Trong dòng chảy đó, nông nghiệp sinh thái đang mở ra một hướng phát triển mới cho kinh tế nông thôn. Không chỉ tạo ra nông sản sạch, những mô hình này còn khéo léo “đánh thức” tiềm năng sẵn có của làng quê; biến vườn cây, ao cá, cánh đồng thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách.

Nông sản “lên đời” nhờ trải nghiệm du lịch

Không còn dừng lại ở sản xuất nông sản, nhiều nông dân đã chủ động mở rộng mô hình theo hướng kết hợp trải nghiệm, từng bước đưa nông nghiệp trở thành một “sản phẩm” thu hút du khách. Giá trị nông nghiệp vì thế không chỉ nằm ở sản phẩm thu hoạch, mà còn ở chính quá trình sản xuất.

Tại xã Bình Liêu, mô hình trồng nho sữa của gia đình chị Trần Thị Vân, thôn Pặc Pùng, là một cách làm tiêu biểu. Năm 2022, gia đình chị Vân mạnh dạn đầu tư trồng 200 gốc nho sữa trên diện tích 2.000m² với hệ thống nhà lưới, tưới nhỏ giọt đảm bảo công nghệ, kỹ thuật sản xuất. Đến đầu năm 2024, vườn cho thu hoạch vụ đầu tiên với sản lượng hơn 600kg, giá bán khoảng 250.000 đồng/kg. Nhận thấy hiệu quả, năm 2025, gia đình tiếp tục mở rộng thêm 400 gốc nho trên diện tích 4.500m².

Mô hình nho sữa của gia đình chị Trần Thị Vân, thôn Pặc Pùng, xã Bình Liêu. Ảnh: Tạ Quân.

Điểm đáng chú ý là thay vì chỉ bán nông sản theo cách truyền thống, gia đình đã quyết định mở cửa vườn đón khách tham quan, check-in và trực tiếp trải nghiệm hái nho. Nhờ đó, giá trị sản phẩm được nâng lên, đồng thời tạo thêm nguồn thu từ dịch vụ.

Chị Vân chia sẻ: “Khi kết hợp sản xuất nông nghiệp với du lịch, hiệu quả cao hơn so với bán truyền thống rất nhiều. Chúng tôi vừa bán trực tiếp tại vườn nên giá ổn định vì không phải thông qua trung gian mà khách đến tham quan, chụp ảnh rồi chia sẻ trên mạng xã hội cũng giúp quảng bá sản phẩm rộng rãi hơn”.

Cùng với mô hình vườn nho, tại xã Hoành Mô, Bình Liêu Farmstay cũng đang là điểm nhấn rõ nét cho hướng đi kết hợp nông nghiệp với du lịch trải nghiệm. Được ví như một “Đà Lạt thu nhỏ” nơi vùng biên, khu farmstay sở hữu khí hậu mát mẻ, cảnh quan thơ mộng với nhiều loài hoa nở rực rỡ quanh năm, tạo sức hút lớn đối với du khách vào dịp cuối tuần và mùa cao điểm du lịch.

Tận dụng lợi thế đó, HTX Hoa Bình Liêu không chỉ duy trì sản xuất các loại hoa mà còn đầu tư phát triển đồng bộ các dịch vụ du lịch đi kèm. Khu lưu trú được xây dựng với 10 căn nhà gỗ, có sức chứa khoảng 40 người, đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng của du khách. Không gian vườn hoa được giữ gìn, chăm sóc bài bản trở thành điểm tham quan, check-in hấp dẫn với những triền hoa rực rỡ.

Bình Liêu Farmstay là một trong những điểm đến thu hút đông đảo du khách ở Hoành Mô.

“Đến với Bình Liêu Farmstay, du khách không chỉ tham quan, chụp ảnh mà còn được trải nghiệm nhiều hoạt động mang đậm bản sắc địa phương như ngâm chân bằng lá thuốc của người Dao, thưởng thức ẩm thực vùng cao hay hòa mình vào không gian yên bình của núi rừng. Việc kết hợp giữa nông nghiệp và du lịch không chỉ giúp gia tăng giá trị kinh tế mà còn góp phần quảng bá hình ảnh, văn hóa địa phương” - ông Hà Văn Học, đại diện Bình Liêu Farmstay cho biết.

Nói về mô hình phát triển du lịch nông nghiệp, ông Hoàng Kiên Trung, Phó Chủ tịch UBND xã Hoành Mô, nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định nông nghiệp sẽ là thế mạnh để phục vụ các loại hình du lịch trên địa bàn. Hiện nay, địa phương đã thành lập các tổ du lịch cộng đồng, từng bước xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm, nghỉ dưỡng gắn với thảo dược và đặc sản bản địa”.

Nhân rộng nông nghiệp sinh thái gắn du lịch

Từ những mô hình bước đầu mang lại hiệu quả, nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch đang dần lan tỏa tại nhiều địa phương trong tỉnh. Không còn sản xuất đơn lẻ, người nông dân đã chủ động khai thác lợi thế sẵn có, kết hợp giữa trồng trọt, chăn nuôi với dịch vụ trải nghiệm nhằm từng bước nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất.

Nhận thấy đây là hướng đi phù hợp, thời gian qua, Hội Nông dân tỉnh đã tích cực tuyên truyền, vận động hội viên duy trì sản xuất tập trung, chuyển đổi sang canh tác an toàn, hữu cơ, thân thiện với môi trường. Đồng thời, các cấp Hội phối hợp với ngành du lịch, chính quyền địa phương tổ chức nhiều lớp tập huấn, trang bị kỹ năng cho hội viên từ đón tiếp du khách, quảng bá sản phẩm đến ứng dụng công nghệ số trong tiêu thụ nông sản.

Nhờ đó, tư duy làm nông của người dân đã có nhiều thay đổi rõ rệt. Nông nghiệp không chỉ dừng lại ở sản xuất mà từng bước trở thành không gian trải nghiệm. Những vườn cây, trang trại, vùng trồng dược liệu hay sản vật bản địa đang được “đánh thức” trở thành điểm đến thu hút du khách, mở rộng đầu ra cho nông sản.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, việc phát triển nông nghiệp sinh thái vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, nguồn vốn đầu tư hạn chế trong khi kỹ năng làm du lịch của nhiều hội viên còn chưa đồng đều.

Du khách chụp ảnh lưu niệm tại Bình Liêu Farmstay.

Ông Mạ Dì Sơn, Chủ tịch Hội Nông dân xã Bình Liêu cho biết: “Hiện nay, các nguồn vốn vay hỗ trợ cho nông dân đã có nhưng mức vay còn hạn chế, lãi suất vẫn tương đối cao nên việc mở rộng mô hình còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều hộ muốn đầu tư bài bản hơn nhưng chưa đủ điều kiện tiếp cận nguồn vốn phù hợp. Điều này cũng phần nào ảnh hưởng đến việc nhân rộng các mô hình nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch trên địa bàn”.

Một “nút thắt” khác đến từ cơ chế đất đai. “Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang làm du lịch, dịch vụ còn nhiều vướng mắc. Vì vậy, các mô hình chủ yếu sử dụng công trình tạm, chưa thể đầu tư bài bản, lâu dài ảnh hưởng đến khả năng phục vụ du khách” - ông Hoàng Xuân Diện, Phó Chủ tịch Hội Nông dân phường Hoành Bồ chia sẻ.

Thực tế này cho thấy, để nông nghiệp sinh thái phát triển bền vững, rất cần những giải pháp đồng bộ về cơ chế, chính sách, nguồn vốn và hạ tầng. Không chỉ dừng lại ở từng mô hình riêng lẻ, việc tăng cường liên kết giữa các hộ dân, hợp tác xã và doanh nghiệp cũng là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả.

Một hướng đi mới cho nông nghiệp đang dần hình thành. Với sự đồng hành của tổ chức Hội, chính quyền cùng sự chủ động của nông dân, kỳ vọng nông thôn sẽ không chỉ là nơi sản xuất, mà còn là không gian phát triển bền vững trong tương lai.

Ngô Dịu

Nguồn: https://baoquangninh.vn/danh-thuc-lang-que-tu-nong-nghiep-sinh-thai-3402223.html