Dấu tích chùa xưa

Thác bản văn bia chùa Phổ Quang còn lưu giữ đã góp phần phục dựng diện mạo lịch sử - văn hóa của làng Thanh Châu xưa (nay thuộc phường Hội An Đông, thành phố Đà Nẵng). Từ tư liệu này, chùa Phổ Quang tuy không còn dấu tích kiến trúc nhưng ký ức lịch sử hiện lên như một minh chứng sinh động cho đời sống tín ngưỡng và quá trình khai phá, phát triển của cư dân địa phương qua nhiều thế kỷ.

Thác bản văn bia chùa Phổ Quang. Ảnh: P.P.T

Dấu tích chùa cổ qua văn bia Hán - Nôm

Thanh Châu là một trong những làng hình thành sớm ở vùng đất Hội An, từng giữ vị trí quan trọng trong tiến trình lịch sử - văn hóa của địa phương.

Trong quá trình sưu tầm tư liệu, các nhà nghiên cứu đã tiếp cận được thác bản văn bia chùa Phổ Quang - một ngôi chùa từng tồn tại tại làng Thanh Châu. Tư liệu này được giới thiệu trong Tổng tập thác bản văn khắc Hán Nôm (tập 20, số ký hiệu 19350, trang 350) do Viện nghiên cứu Hán Nôm Việt Nam phối hợp với Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp và Viện Cao Học Thực hành Đại học Sorbonne (Pháp) xuất bản và công bố.

Theo nội dung văn bia, chùa Phổ Quang được xây dựng/trùng tu vào năm Tự Đức thứ 7 (1854) tại xứ Cây Giá, trên diện tích khoảng 2 sào, từ nguồn ruộng đất do người dân địa phương cúng tiến. Không chỉ ghi nhận công đức, văn bia còn phản ánh rõ vai trò chủ thể của cộng đồng trong việc kiến tạo không gian tín ngưỡng.

Có thể bạn quan tâm

TikToker 'chê' giọng Hội An: Đừng biến khác biệt vùng miền thành chiêu trò câu viewMột video ghi lại trải nghiệm du lịch Hội An, kèm dòng chú thích: "POV: Bạn gọi room service bằng tiếng Anh vì chưa quen với giọng bản địa", đã khiến một TikToker nổi tiếng trong cộng đồng học tiếng Anh vấp phải làn sóng chỉ trích. Chỉ sau thời gian ngắn, video bị gỡ bỏ kèm theo lời xin lỗi.

Nhà đầu tư Nga đề xuất xây dựng bệnh viện chuyên khoa mắt và phòng khám phục hồi chức năng tại Đà NẵngĐNO - Chiều 6/7, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi có buổi làm việc với Công ty Cổ phần Viện Mắt quốc tế Việt - Nga và Hội Phục hồi chức năng Liên bang Nga.

Xiaomi 18 Pro Max: Chip Snapdragon 2nm, camera kép 200MP và pin 8,500mAhMẫu flagship Xiaomi 18 Pro Max hứa hẹn gây sốt với tiến trình chip 2nm tiên tiến, hệ thống camera kép 200MP đột phá và dung lượng pin vượt ngưỡng 8,000mAh.

Đối chiếu tư liệu địa bạ năm Gia Long và văn bia năm Tự Đức cho thấy sự khác biệt về diện tích cũng như tứ cận của khu đất chùa, qua đó phần nào phản ánh những biến động về đất đai và địa giới hành chính qua thời gian.

Tư liệu quý cho nghiên cứu lịch sử - văn hóa địa phương

Văn bia chùa Phổ Quang không chỉ có giá trị về mặt tư liệu mà còn mang giá trị nghệ thuật đáng chú ý. Tráng bia trang trí hình lưỡng nghi, diềm bia chạm khắc rồng cách điệu kết hợp hoa dây, hồi văn, chữ khắc theo lối khải thư, hiện vẫn còn rõ nét.

Bia được lập vào năm Tự Đức thứ 7 (1854), do Yến hộ Thư lại Nguyễn Văn Tố đứng ra dựng. Ông là một trong những yến hộ tham gia khai thác yến sào - nghề truyền thống gắn liền với cư dân làng Thanh Châu. Nghề này từng được ghi nhận trong Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn, cho thấy vai trò kinh tế quan trọng của địa phương trong lịch sử.

Dưới triều Nguyễn, vào năm 1805, vua Gia Long đã cho phép quy tập dân Thanh Châu lập đội khai thác yến sào, hằng năm nộp sưu yến, đồng thời miễn giảm một số loại sưu thuế. Điều này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với một ngành nghề đặc thù, góp phần ổn định sinh kế cho cư dân địa phương.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước gửi thư, điện mừng Quốc khánh Hoa KỳTrong các thư, điện mừng Quốc khánh Hoa Kỳ, lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam tái khẳng định Việt Nam coi Hoa Kỳ là một trong những đối tác có tầm quan trọng chiến lược.

Lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam gửi thư, điện mừng Quốc khánh Hoa KỳTrong các thư, điện mừng Quốc khánh Hoa Kỳ, lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam tái khẳng định Việt Nam coi Hoa Kỳ là một trong những đối tác có tầm quan trọng chiến lược.

Củng cố quan hệ hữu nghị Việt Nam - Hoa KỳNgày 3/7, trong khuôn khổ Chương trình Đối tác Thái Bình Dương - Bạn bè Thái Bình Dương năm 2026, Đoàn Lục quân Hoa Kỳ Thái Bình Dương do Trung tướng Joel Vowell, Phó Tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ Thái Bình Dương làm trưởng đoàn đã đến thăm, chào xã giao Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị.

Từ những thông tin còn lưu lại trên văn bia, có thể thấy chùa Phổ Quang từng là một thiết chế tín ngưỡng quan trọng trong đời sống cộng đồng làng Thanh Châu. Dù ngày nay không còn hiện diện, nhưng qua tư liệu Hán Nôm, ngôi chùa vẫn góp phần làm sáng tỏ lịch sử địa phương cũng như quá trình phát triển của Phật giáo tại vùng đất Hội An.

Nguồn: https://baodanang.vn/dau-tich-chua-xua-3335973.html