.png)
Mở rộng không gian dạy học bằng công nghệ
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, phường pháp dạy, học Ngữ văn cũng có nhiều chuyển biến. Bên cạnh sách giáo khoa và bảng phấn truyền thống, giáo viên hiện nay có thể khai thác hiệu quả các học liệu số, tư liệu hình ảnh, âm thanh, video, phim tài liệu, nền tảng học tập trực tuyến và những công cụ hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo.
Theo cô giáo Lê Thị Liễu, Tổ trưởng Tổ Ngữ văn Trường THPT Thanh Khê (Đà Nẵng), công nghệ số giúp giáo viên làm mới cách tiếp cận tác phẩm, tạo điều kiện để học sinh chủ động và hứng thú hơn trong giờ học.
“Nhờ công nghệ, giáo viên có thể đưa học sinh tiếp cận tác phẩm văn học trong không gian rộng hơn, gắn với bối cảnh lịch sử, văn hóa và đời sống. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là phương tiện. Nếu lạm dụng, giờ học Văn rất dễ bị loãng, mất trọng tâm”, cô Liễu chia sẻ.
Thực tế tại nhiều trường học trên địa bàn thành phố cho thấy, khi giáo viên biết lựa chọn và sử dụng công nghệ hợp lý, giờ học Văn trở nên sinh động, tăng tính tương tác, giúp học sinh mạnh dạn bày tỏ suy nghĩ và cảm xúc cá nhân. Công nghệ khi đó trở thành “cánh tay nối dài” của người thầy, chứ không thay thế vai trò trung tâm của hoạt động dạy học.
Cùng với sự đổi mới phương pháp dạy học, người học cũng chịu tác động trực tiếp từ môi trường số. Việc tiếp nhận thông tin nhanh, ngắn, đa phương tiện giúp học sinh, sinh viên mở rộng hiểu biết, nhưng đồng thời làm thay đổi thói quen đọc và khả năng tập trung.
Em Nguyễn Gia Bảo, học sinh lớp 12, Trường THPT Tôn Thất Tùng (Đà Nẵng) cho rằng việc học Văn trong thời đại số vừa thuận lợi vừa nhiều thách thức.
“Chúng em quen xem clip ngắn, lướt mạng xã hội nên khi đọc tác phẩm văn học dài dễ bị mất kiên nhẫn. Nhưng nếu thầy cô hướng dẫn cách đọc, kết hợp công nghệ hợp lý thì chúng em vẫn cảm được cái hay của văn chương”, Gia Bảo chia sẻ.
Ở bậc đại học, vấn đề này cũng được nhìn nhận rõ nét hơn. Em Nguyễn Phúc Công, sinh viên năm 3 Khoa Ngữ văn - Truyền thông, Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng), cho rằng công nghệ là con dao hai lưỡi đối với người học văn.
“Công nghệ giúp sinh viên tiếp cận tài liệu nhanh, mở rộng góc nhìn liên ngành. Tuy nhiên, nếu quá phụ thuộc vào các bản tóm tắt, bài viết sẵn có hay công cụ AI, người học sẽ đánh mất khả năng đọc sâu, phân tích độc lập và cảm thụ văn bản”, Phúc Công chia sẻ.
Cần giữ chiều sâu nhân văn
Theo sinh viên Nguyễn Phúc Công, học văn trong thời đại số đòi hỏi người học phải có ý thức tự rèn luyện, coi công nghệ là công cụ hỗ trợ chứ không phải lối đi tắt trong học tập.
Dưới góc nhìn đào tạo và quản lý chuyên môn, TS. Hồ Trần Ngọc Oanh, Trưởng khoa Ngữ văn - Truyền thông, Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) cho rằng, dạy học Ngữ văn trong thời đại công nghệ số cần được tiếp cận một cách thận trọng và có định hướng rõ ràng.
Theo bà Oanh, chuyển đổi số trong dạy học Ngữ văn không phải là việc thay thế văn chương bằng công nghệ, càng không phải biến việc đọc tác phẩm thành hoạt động nghe, xem thuần túy.
Công nghệ cần được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ, nhằm giúp quá trình đọc - hiểu - cảm văn học trở nên sâu sắc hơn, sinh động hơn và gần gũi hơn với người học, chứ không làm mất đi chiều sâu tư duy và cảm xúc vốn có của môn học.
TS. Ngọc Oanh nhấn mạnh thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở việc có sử dụng công nghệ hay không, mà giáo viên Ngữ văn phải biết lựa chọn và sử dụng công nghệ một cách có mục đích.
Dù phương tiện dạy học có thay đổi, vai trò của người thầy vẫn giữ vị trí trung tâm, là người định hướng cách đọc, cách nghĩ và cách cảm cho học sinh, sinh viên, qua đó gìn giữ chiều sâu học thuật và bản sắc nhân văn của môn Ngữ văn trong bối cảnh số hóa.
“Dạy học Ngữ văn trong thời công nghệ số không phải là chạy theo công nghệ, mà là sử dụng công nghệ để giữ và làm sâu hơn những giá trị nhân văn vốn có của môn học”, TS. Hồ Trần Ngọc Oanh chia sẻ.
Trong dòng chảy của công nghệ số, dạy học Ngữ văn đang đứng trước yêu cầu vừa đổi mới để thích ứng, vừa kiên định giữ gìn những giá trị cốt lõi.
Khi công nghệ được đặt đúng vị trí, dưới sự dẫn dắt của người thầy tâm huyết và sự chủ động của người học, môn Ngữ văn vẫn sẽ là không gian nuôi dưỡng chiều sâu tư duy, bản lĩnh văn hóa và nhân cách con người - những giá trị bền vững mà xã hội hiện đại luôn cần đến.
Nguồn: https://baodanang.vn/day-hoc-ngu-van-trong-thoi-cong-nghe-so-3319012.html
Bình luận (0)