ĐBSCL thiếu hệ sinh thái doanh nghiệp mạnh

Ngày 28-5, tại TP Cần Thơ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng Trường Chính sách Công và Quản lý Fulbright tổ chức công bố Báo cáo Kinh tế thường niên ĐBSCL năm 2025 với chủ đề “Phát triển doanh nghiệp - động lực then chốt cho tăng trưởng”.

Báo Sài Gòn Giải phóng•28/05/2026

Sự kiện có sự tham gia của lãnh đạo một số bộ ngành Trung ương, lãnh đạo các tỉnh, thành vùng ĐBSCL, cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước…

Đóng góp của ĐBSCL so với các vùng trong cả nước

Báo cáo Kinh tế thường niên ĐBSCL năm 2025 cho biết, GRDP toàn vùng tăng khoảng 7,24%, đóng góp 8,39% vào tăng trưởng chung cả nước và chiếm 12,2% GDP quốc gia. Ba nhóm hàng thủy sản, rau quả và gạo tiếp tục giữ tỷ trọng (khoảng 5%–6% tổng kim ngạch xuất khẩu) của cả nước.

Năm 2025, vùng có 16.341 doanh nghiệp được thành lập mới, tăng 30% so với năm trước. Riêng 4 tháng đầu năm 2026, ĐBSCL có hơn 3.900 doanh nghiệp tham gia thị trường, tăng 1,8 lần so với cùng kỳ năm trước…

Chi phí logistics tại ĐBSCL đang bào mòn năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Bên cạnh những kết quả đạt được, ĐBSCL còn nhiều hạn chế như: thiếu nhân lực chất lượng cao, năng suất lao động thấp; thu hút FDI rất ít, công cụ tài chính – tín dụng chưa tạo ra động lực; hạ tầng logistics yếu kém và quy mô thị trường nội vùng phân tán trực tiếp làm suy giảm biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Báo cáo Kinh tế thường niên ĐBSCL năm 2025 gắn liền với thông điệp chính “ĐBSCL giàu tiềm năng, nhưng thiếu một hệ sinh thái doanh nghiệp đủ mạnh để biến các tiềm năng này thành giá trị kinh tế và tăng trưởng bền vững”. Từ đó đi đến kết luận “Doanh nghiệp phải trở thành động lực chính, là chủ thể kiến tạo mô hình tăng trưởng mới của ĐBSCL”.

ĐBSCL có mật độ doanh nghiệp thấp và 87,8% doanh nghiệp ở quy mô siêu nhỏ

Báo cáo cho thấy, vùng ĐBSCL có mật độ doanh nghiệp thấp nhất cả nước kể từ năm 2023 (4,1/1.000 dân), năng suất lao động chỉ khoảng 133 triệu đồng/lao động (thuộc nhóm thấp nhất), thu hút FDI năm 2025 chưa tới 1 tỷ USD, chỉ chiếm 2,45% cả nước. Ngoài ra, ĐBSCL có đến 87,8% doanh nghiệp ở quy mô siêu nhỏ; vùng có lợi thế tuyệt đối về nông nghiệp (đóng góp hơn 30% GRDP) thế nhưng số doanh nghiệp nông nghiệp lại chiếm chưa tới 5%.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp ở ĐBSCL đang đối diện với điểm nghẽn logistics, kéo theo năng lực cạnh tranh tiếp tục bị bào mòn. Cụ thể, chi phí logistics của doanh nghiệp trong vùng chiếm tới 20 đến 25% giá thành sản phẩm, 70% hàng hóa xuất khẩu vẫn phải trung chuyển qua các cảng tại TPHCM và Đông Nam bộ; hạ tầng cao tốc đã được cải thiện đáng kể, nhưng chưa tạo đột phá khi lớp hạ tầng thứ hai chưa đi theo, bao gồm: kho lạnh, trung tâm phân loại, kiểm định, logistics số và mạng lưới doanh nghiệp đủ sức tổ chức chuỗi cung ứng…

PGS-TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI phát biểu tại lễ công bố

Tại ĐBSCL, tài chính tín dụng chưa trở thành công cụ chuyển đổi doanh nghiệp. Cụ thể, năm 2025, mức tăng dư nợ tín dụng của vùng chỉ chiếm 2,67% cả nước, thấp hơn cả tốc độ tăng huy động vốn. Tín dụng cho nông nghiệp xuất khẩu chỉ chiếm 8% dư nợ nông nghiệp. Hệ thống tài chính vẫn thiên về thế chấp tài sản, chưa đủ sức tài trợ cho chế biến sâu, chuyển đổi xanh và nâng cấp chuỗi giá trị.

PGS-TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI cho rằng, vùng ĐBSCL cần phải đặt doanh nghiệp tư nhân nội địa vào vị trí trung tâm, đồng thời tái định vị FDI theo hướng tạo liên kết và lan tỏa, định vị doanh nghiệp nhà nước đóng vai trò "mở đường" trong hạ tầng nền tảng. ĐBSCL cần hành động xoay trục từ tư duy "phát triển vùng bằng đầu tư và sản lượng" sang tư duy "phát triển vùng bằng doanh nghiệp và hệ sinh thái". Đây không chỉ là một khuyến nghị kỹ thuật, mà là một sự thay đổi tư duy mang tính nền tảng.

TUẤN QUANG

Nguồn: https://www.sggp.org.vn/dbscl-thieu-he-sinh-thai-doanh-nghiep-manh-post854876.html