Để di tích trở thành điểm đến

Tây Ninh, vùng đất “trung dũng kiên cường”, không chỉ được biết đến với những chiến công hiển hách trong sự nghiệp giải phóng dân tộc mà còn là nơi hội tụ của hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể vô cùng phong phú. Với quan điểm văn hóa là nền tảng tinh thần, là nguồn lực nội sinh cho sự phát triển, theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh đang nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử (DTLS), văn hóa, biến nguồn tài nguyên quý giá này thành sản phẩm du lịch.

“Kho báu” của quê hương “trung dũng kiên cường”

Tính đến nay, toàn tỉnh có 223 di tích đã được xếp hạng. Trong số đó, DTLS Quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền Nam, Căn cứ Xứ ủy và Ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam Bộ, Căn cứ Cách mạng tỉnh,... được xem là những “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng, đồng thời cũng có nhiều tiềm năng phát triển du lịch về nguồn.

Bên cạnh đó là Khu du lịch Quốc gia Núi Bà Đen, những công trình kiến trúc độc đáo như Tòa thánh Cao Đài, tháp cổ Bình Thạnh, tháp cổ Chót Mạt,... cùng 14 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, chủ yếu là nghề truyền thống và lễ hội. Tất cả đều là nguồn lực quan trọng để Tây Ninh xây dựng những sản phẩm du lịch khác biệt và thu hút, hướng tới mục tiêu đưa du lịch trở thành nền kinh tế mũi nhọn của tỉnh

Khu di tích Căn cứ Xứ ủy và Ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam Bộ là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ

Xác định việc bảo tồn di tích là nền tảng để phát triển du lịch, tỉnh đang dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác tu bổ, tôn tạo các điểm đến. Nhiều dự án được triển khai nhằm chống xuống cấp và nâng cao giá trị thẩm mỹ cho di tích.

Mới đây, lãnh đạo UBND tỉnh đã có những chuyến trực tiếp khảo sát hiện trạng một số khu DTLS trên địa bàn tỉnh như Khu DTLS Quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền Nam, DTLS Cách mạng tỉnh, di tích Căn cứ Xứ ủy và Ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam Bộ,...

Căn nhà là nơi làm việc của cố Tổng Bí thư Lê Duẩn được phục dựng tại Khu di tích Căn cứ Xứ ủy và Ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam Bộ

Qua khảo sát, Đoàn nhận thấy một số công trình trong khu di tích đã xuống cấp, cần được đầu tư nâng cấp, sửa chữa. Sau khi nắm rõ hiện trạng của các công trình, lãnh đạo tỉnh đã yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, đề xuất phương án đầu tư, tu bổ, tôn tạo phù hợp; bảo đảm giữ gìn tối đa giá trị nguyên gốc của di tích. Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Hẳn yêu cầu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp các sở, ngành và địa phương tiếp tục giữ gìn, khai thác, phát huy hiệu quả các khu di tích nhằm thu hút du khách, phát triển du lịch và góp phần phát triển kinh tế - xã hội tỉnh trong thời gian tới.

Nỗ lực để di tích thành điểm đến

Nhằm phát huy giá trị các khu di tích, một số địa phương bắt đầu triển khai các hoạt động để thu hút du khách. Trong đó, việc chú trọng khai thác các đặc trưng hiện có tại địa phương cũng được quan tâm.

Tại xã Nhơn Hòa Lập, mô hình Chợ quê đang được triển khai thực hiện tại Khu di tích Căn cứ Xứ ủy và Ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam Bộ. Các gian hàng đã được UBND xã đầu tư xây dựng và tổ chức cho người dân đăng ký tham gia bán các mặt hàng dân dã, đậm chất địa phương như bánh dân gian, sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng, ẩm thực,...

“Chợ quê dự kiến tổ chức 1 lần/tháng vào ngày chủ nhật. Bên cạnh các gian hàng thì không gian cũng sẽ có thêm hoạt động giao lưu đờn ca tài tử và có thể phát triển thêm một số điểm đến du lịch sinh thái kết nối với Chợ quê để làm phong phú hơn trải nghiệm của du khách” - Phó Chủ tịch xã Nhơn Hòa Lập Trần Lưu Niệm cho biết.

Các gian hàng Chợ quê đã được dựng xong tại Khu di tích Căn cứ Xứ ủy và Ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam Bộ

Bước đầu, đối tượng du khách được hướng đến chính là người dân, đặc biệt là học sinh các trường trên địa bàn xã và các xã lân cận thuộc khu vực Đồng Tháp Mười.

Khu di tích Căn cứ Xứ ủy và Ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam Bộ từng được ví là “Việt Bắc giữa miền Nam” trong những ngày chống thực dân, là “địa chỉ đỏ” nổi bật để tìm hiểu về lịch sử “trung dũng kiên cường”. Ngoài ra, khu di tích còn có khuôn viên rộng, rợp bóng cây và mang nhiều nét đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười đủ sức “níu chân” du khách.

Tại các xã Trà Vong và Thạnh Bình, tiềm năng từ Lễ hội Quan lớn Trà Vong và tháp cổ Chót Mạt cũng đang được khơi dậy. Những năm qua, công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực di tích trên địa bàn 2 xã Trà Vong và Thạnh Bình được quan tâm chỉ đạo thực hiện, việc phát huy giá trị di tích, lễ hội được triển khai đồng bộ. Các di tích được bảo vệ tương đối tốt, góp phần giữ gìn giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của địa phương.

Đoàn công tác của tỉnh khảo sát tại di tích Tháp cổ Chót Mạt, xã Thạnh Bình

Theo nhận định của lãnh đạo UBND tỉnh trong chuyến khảo sát tại 2 địa phương, tháp cổ Chót Mạt và di tích Đền thờ, lăng mộ, lễ hội Quan lớn Trà Vong Huỳnh Công Giản không chỉ là những “địa chỉ đỏ” về văn hóa, lịch sử cần phải gìn giữ, bảo tồn mà hoàn toàn có thể đầu tư phát triển du lịch, nhất là khi được kết nối đồng bộ với Khu du lịch Quốc gia Núi Bà Đen, Vườn Quốc gia Lò Gò - Xa Mát, Khu di tích Căn cứ Trung ương Cục miền Nam.

UBND tỉnh sẽ đưa 2 khu di tích Tháp cổ Chót Mạt và Đền thờ, lăng mộ, lễ hội Quan lớn Trà Vong Huỳnh Công Giản vào kế hoạch cải tạo, trùng tu di tích tổng thể và sẽ phân kỳ đầu tư hằng năm.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Tấn Hòa nhấn mạnh: “Cả 2 địa phương cần tiếp tục thực hiện tốt công tác quản lý các di tích, quan tâm đào tạo nguồn nhân lực, hướng dẫn người dân làm du lịch và xây dựng cơ chế quản lý thu, chi minh bạch tại các di tích”. Đồng thời, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng chỉ đạo tích hợp thông tin 2 khu di tích vào Đề án phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.

Tiềm năng phát triển du lịch từ các khu di tích là rất lớn, tuy nhiên, trên thực tế, không ít khu di tích gặp nhiều khó khăn trong công tác phát triển du lịch.

Trong đó có thể kể đến là tình trạng xuống cấp của một số hạng mục trong khu di tích, cần được đầu tư tôn tạo, sửa chữa; đường giao thông vào các khu di tích nhỏ, hẹp, cần được sớm đầu tư mở rộng; sự kết nối với các điểm đến khác còn hạn chế và mức độ phát triển khu dịch vụ tại khu vực di tích chưa đáp ứng nhu cầu tham quan của du khách.

Bên cạnh đó, hạn chế trong việc ứng dụng công nghệ số vào quản lý di tích, thiếu nguồn nhân lực chuyên ngành quản lý văn hóa, du lịch,… cũng là những vấn đề đáng lưu tâm.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Tấn Hòa cùng Đoàn công tác khảo sát tại di tích Đền thờ, lăng mộ Quan lớn Trà Vong Huỳnh Công Giản trên địa bàn xã Trà Vong

Phó Chủ tịch UBND xã Thạnh Bình Lê Đỗ Thuận cho biết: “Để bảo đảm tiến độ dự án tu bổ, chống xuống cấp tháp cổ Chót Mạt, xã đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục quan tâm, hướng dẫn UBND xã hoàn thiện hồ sơ, thực hiện các bước tiếp theo sau khi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có ý kiến thẩm định báo cáo kinh tế kỹ thuật. Đối với hạ tầng giao thông, xã kiến nghị tỉnh quan tâm hỗ trợ khảo sát, bổ sung kinh phí mở rộng tuyến đường vào tháp để thu hút các đoàn khách đông, xe khách loại lớn vào tham quan được thuận tiện; hướng dẫn, hỗ trợ về chuyển đổi số, truyền thông quảng bá di tích cũng như quản lý, vận hành sau đầu tư”.

Nhằm phát huy giá trị các công trình văn hóa, DTLS gắn với phát triển du lịch, đồng thời khai thác hiệu quả các DTLS, văn hóa, các lễ hội... góp phần thu hút du khách đến tham quan, nghiên cứu, tỉnh đã đặt ra những giải pháp trọng tâm cần thực hiện. Trước hết, là đầu tư ngân sách, xã hội hóa cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị các DTLS, di sản văn hóa trên địa bàn; triển khai số hóa, ứng dụng nền tảng số các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể; phát triển các ngành công nghiệp văn hóa có lợi thế, trong đó có phát triển du lịch văn hóa, tâm linh nhằm đóng góp cho sự phát triển của tỉnh.

Để đạt mục tiêu này, việc chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ thuyết minh viên tại chỗ và hướng dẫn người dân kỹ năng làm du lịch cộng đồng cần được quan tâm. Đầu tư kết nối giao thông nhằm tạo thuận lợi cho du khách cũng là điều hết sức quan trọng. Ngoài ra, việc liên kết vùng cũng cần được đẩy mạnh, quan tâm.

Có thể thấy, Tây Ninh đang sở hữu một “mỏ vàng” di sản quý giá. Khi công tác bảo tồn được thực hiện bài bản, hạ tầng được đầu tư đồng bộ, nguồn nhân lực được nâng cao và các sản phẩm du lịch được xây dựng theo hướng chuyên nghiệp, những giá trị văn hóa ấy sẽ trở thành động lực góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Đánh thức tiềm năng di sản chính là một trong những bước đi đúng đắn hướng tới mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh./.

Quế Lâm - Phương Thúy

Nguồn: https://baotayninh.vn/de-di-tich-tro-thanh-diem-den-147270.html