Kết quả này mang đến sự tự tin cho đội tuyển, đồng thời phản ánh những chuyển động tích cực trong cách đầu tư và xây dựng lực lượng thời gian qua. Dẫu vậy, để những tín hiệu ban đầu trở thành thành tích bền vững trên đấu trường châu lục, điền kinh Việt Nam vẫn còn nhiều việc phải làm.
Cú hích từ nội dung tiếp sức
2 tấm Huy chương vàng ở nội dung 4x400m nam và 4x400m nữ tại Giải vô địch tiếp sức châu Á 2026 đến vào thời điểm điền kinh Việt Nam đang trong giai đoạn chuẩn bị quan trọng nhất cho ASIAD 20. Trong đó, đội tiếp sức nam gồm Lê Ngọc Phúc, Trần Đình Sơn, Vũ Ngọc Khánh và Tạ Ngọc Tưởng lần đầu tiên bước lên ngôi cao nhất châu lục với thành tích 3 phút 2 giây 60, đồng thời phá kỷ lục quốc gia. Đội tiếp sức nữ với Quách Thị Lan, Nguyễn Thị Hằng, Hoàng Thị Minh Hạnh và Nguyễn Thị Ngọc cũng giành Huy chương vàng sau khi cán đích với thành tích 3 phút 31 giây 16.
Đặt trong bức tranh chung của điền kinh Việt Nam từ đầu năm 2026, đây không phải là những kết quả đơn lẻ. Tại Singapore Open, các vận động viên nước ta giành 3 Huy chương vàng ở nội dung 100m nữ, 200m nữ và tiếp sức 4x100m nữ. Nguyễn Trung Cường và Bùi Thị Ngân sau đó tiếp tục mang về 2 Huy chương vàng tại Giải điền kinh quốc tế Đài Bắc (Trung Quốc). Những kết quả này chưa đủ để khẳng định sức cạnh tranh của điền kinh Việt Nam ở đấu trường châu lục, nhưng cho thấy các nhóm nội dung trọng điểm đang có sự ổn định về chuyên môn và điểm rơi phong độ trước giai đoạn chuẩn bị cuối cùng cho ASIAD 20 vào tháng 9 tới.
Trong buổi gặp mặt tại lễ tuyên dương và trao thưởng cho hai đội tiếp sức vừa giành Huy chương vàng Giải vô địch tiếp sức châu Á 2026 vừa qua, Phó Trưởng phòng Thể thao thành tích cao (Cục Thể dục thể thao Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đồng thời là Tổng Thư ký Liên đoàn Điền kinh Việt Nam Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, một số đội tiếp sức mạnh của châu Á chưa tham dự đầy đủ lực lượng trong giải đấu này. Do vậy, kết quả vừa qua là động lực để toàn đội tự tin hơn, nhưng chưa phải cơ sở để hài lòng.
Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, ASIAD mới là thước đo thực sự khi quy tụ đầy đủ những cường quốc hàng đầu như: Nhật Bản, Trung Quốc, Bahrain, Ấn Độ hay Qatar. Vì vậy, các vận động viên Việt Nam cần tiếp tục nâng cao chỉ số chuyên môn và duy trì sự chuẩn bị nghiêm túc trong những tháng tới để hướng đến mục tiêu quan trọng hơn là ASIAD 20.
Nhìn đúng hạn chế để điều chỉnh hướng đi
Thành công của các đội tiếp sức không đến sau một giải đấu mà là kết quả của quá trình điều chỉnh, tái cấu trúc lực lượng đã được điền kinh Việt Nam triển khai từ sau chu kỳ SEA Games và ASIAD gần nhất.
Thực tế, một thời gian dài thành tích của đội tuyển chủ yếu được duy trì ở các cự ly trung bình và dài. Trong khi đó, các nội dung tốc độ, vốn được xem là nền tảng của điền kinh hiện đại lại thiếu sức cạnh tranh. Ở nhóm nội dung 400m và tiếp sức, đội tuyển cũng thiếu sự đồng đều, khiến thành tích nhiều thời điểm phụ thuộc vào một vài cá nhân.
Những hạn chế đó bộc lộ rõ hơn khi điền kinh Việt Nam bước ra đấu trường châu lục. Tại ASIAD 19, điền kinh Việt Nam không giành được huy chương nào. Đây cũng là thời điểm giới chuyên môn buộc phải nhìn nhận lại cách đầu tư, nếu muốn tạo chuyển biến thực chất thay vì chỉ duy trì vị thế ở sân chơi Đông Nam Á.
Để khắc phục, cách đầu tư cũng thay đổi. Theo Tổng Thư ký Liên đoàn Điền kinh Việt Nam Nguyễn Mạnh Hùng, công tác chuẩn bị cho ASIAD được xây dựng theo chu kỳ 4-8 năm, tập trung đầu tư cho từng nội dung mũi nhọn và từng vận động viên trọng điểm; đồng thời đề xuất đưa các vận động viên trẻ giàu tiềm năng đi tập huấn nước ngoài để nâng cao trình độ theo hướng dài hạn.
Cụ thể, Ban huấn luyện tập trung vào những nội dung có khả năng cạnh tranh, trong đó 400m và tiếp sức 4x400m được xác định là nhóm trọng điểm. Các vận động viên được tạo điều kiện tập huấn ở nước ngoài, tham dự liên tiếp các giải quốc tế để tích lũy kinh nghiệm và đánh giá chuyên môn trước khi chốt đội hình cho ASIAD 20. Cùng với đó, nhiều vận động viên sinh từ năm 2003 đến năm 2006 được đưa lên đội tuyển quốc gia, tập luyện và thi đấu; cùng lớp đàn anh, đàn chị gánh vác những nội dung trọng điểm thay vì chờ đến khi lực lượng cũ rút lui.
Tuy nhiên, sự chuyển biến ấy mới chủ yếu diễn ra ở một số nội dung trọng điểm. Bức tranh chung của điền kinh Việt Nam vẫn còn những hạn chế khi nhiều nội dung tốc độ cá nhân, các nội dung ném hay một số nội dung kỹ thuật chưa tạo được lực lượng đủ sức cạnh tranh ở đấu trường châu Á.
Do đó, 2 Huy chương vàng ở nội dung tiếp sức là tín hiệu đáng mừng, nhưng mới phản ánh bước tiến của một tổ nội dung, chưa thể đại diện cho sức mạnh của cả bộ môn điền kinh. Thành quả bước đầu minh chứng cho điền kinh Việt Nam đã đi đúng hướng, nhưng để tạo ra bước tiến bền vững, thành công không thể chỉ dựa vào một vài tổ nội dung hay một thế hệ vận động viên tài năng. Điều quan trọng hơn là hình thành một hệ sinh thái phát triển đồng bộ, từ đào tạo trẻ, khoa học huấn luyện đến cọ xát quốc tế. Xa hơn, việc hướng tới đăng cai các giải đấu quốc tế cũng được xem là một bước đi để nâng cao trình độ chuyên môn và vị thế của điền kinh Việt Nam.
Nguồn: https://hanoimoi.vn/dien-kinh-viet-nam-huong-toi-mot-he-sinh-thai-phat-trien-dong-bo-1210684.html
