Độc đáo nét văn hóa đền Bà Xuân Lai

Theo thần tích và truyền ngôn dân gian, đền Bà là nơi thờ Đống Nương Chế Thắng Hòa Diệu Phu nhân - vị nữ thần linh thiêng đã âm thầm phù trợ tướng Cao Sơn trong sự nghiệp bình Thục thời Hùng Vương. Với công lao “hộ quốc tý dân”, bà được các triều đại phong kiến ban nhiều đạo sắc phong, thể hiện sự ghi nhận và tôn vinh qua các thời kỳ lịch sử.

Không chỉ mang giá trị lịch sử và tín ngưỡng, đền Bà Xuân Lai còn là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng giàu bản sắc. Hằng năm, lễ hội đền Bà được tổ chức trang trọng, trong đó nghi lễ kéo mỏ đền Bà là điểm nhấn đặc biệt, đã được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2015.

Nghi lễ kéo mỏ không đơn thuần là một nghi thức tín ngưỡng, mà còn là dịp để cộng đồng thể hiện sự gắn kết, tri ân tiền nhân và gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ. Dụng cụ của trò kéo mỏ là hai cây tre bánh tẻ dài khoảng 7 - 8m, được các gia đình trong làng cung tiến, chọn lựa kỹ lưỡng theo những quy định mang tính thiêng liêng.

Việc làm mỏ, treo mỏ và rước mỏ đều được tổ chức trang trọng theo đúng nghi thức truyền thống. Kết quả cuộc kéo không chỉ dừng lại ở thắng - thua, mà còn được dân làng xem như một điềm báo về thời tiết và mùa màng trong năm tới.

Với những giá trị nổi bật về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật, đền Bà Xuân Lai đã được UBND thành phố Hà Nội xếp hạng Di tích lịch sử - kiến trúc - nghệ thuật cấp thành phố năm 2015.

Để góp phần bảo tồn, phát huy giá trị đền Bà, từ tháng 6-2024, UBND xã Đa Phúc đã thực hiện dự án tu bổ, tôn tạo quy mô. Công trình hoàn thành ngày 25-4-2025, với tổng mức đầu tư trên 16,3 tỷ đồng.

Theo Chủ tịch UBND xã Đa Phúc Đỗ Thu Nga, đây là công trình văn hóa tiêu biểu chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống, nâng cao đời sống tinh thần cho cộng đồng dân cư. Đền Bà Xuân Lai cũng là điểm đến hấp dẫn trong các chương trình du lịch văn hóa, du lịch xanh, gắn với bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, truyền thống của xã Đa Phúc.

Nguồn: https://hanoimoi.vn/doc-dao-net-van-hoa-den-ba-xuan-lai-732833.html