Dòng chảy khởi nghiệp số

Những năm gần đây, Đà Nẵng xuất hiện nhiều dự án khởi nghiệp công nghệ do thanh niên và sinh viên làm chủ. Các ý tưởng hình thành trong giảng đường trở thành những mô hình có tính khả thi khi tiếp cận thị trường.

Nhóm sinh viên Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh, Đại học Đà Nẵng sử dụng vật liệu sinh học để giải quyết bài toán tiêu thụ năng lượng trong tòa nhà đô thị. Ảnh: VN-UK

Người trẻ đang vận dụng tư duy dữ liệu, kỹ năng lập trình và mô hình kinh doanh số để giải quyết các vấn đề của đô thị, góp phần tạo thêm động lực cho hành trình xây dựng thành phố thông minh.

Giải quyết trăn trở đời sống

Xuất phát từ những vụ việc học sinh bị bỏ quên trên xe đưa đón, đầu năm 2025, Phan Thái Khánh Nhi, sinh viên khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học FPT Đà Nẵng, cùng 9 người bạn đã xây dựng ý tưởng dự án EduBus - hệ thống quản lý xe đưa đón học sinh ứng dụng IoT và AI.

Theo thiết kế, EduBus tích hợp phần mềm và phần cứng. Camera trên xe sử dụng AI nhận diện khuôn mặt để điểm danh học sinh khi lên, xuống xe. Hệ thống GPS định vị hành trình theo thời gian thực và gửi thông báo tức thì đến phụ huynh, nhà trường, giám sát viên và tài xế. Hệ thống còn tích hợp công cụ phân tích dữ liệu để tối ưu lộ trình nhằm giảm chi phí vận hành. Hiện dự án đã có bản demo và đang tìm kiếm nguồn đầu tư để thử nghiệm thực tế.

Khánh Nhi cho biết: “Nhóm đang tìm kiếm nhà đầu tư để hoàn thiện sản phẩm và triển khai thử nghiệm với quy mô khoảng 50 xe, kinh phí ban đầu ước từ 500 - 800 triệu đồng. Nếu vận hành hiệu quả, EduBus có thể mở rộng tại các đô thị lớn”.

Trong khi đó, nhóm sinh viên Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh, Đại học Đà Nẵng phát triển dự án Green Glass - kính điện sắc thông minh nhằm giải quyết bài toán tiêu thụ năng lượng trong các tòa nhà đô thị. Sản phẩm sử dụng vật liệu sinh học, có khả năng thay đổi độ trong suốt khi có dòng điện nhỏ chạy qua, giúp điều tiết ánh sáng và giảm nhu cầu sử dụng điều hòa.

Điểm khác biệt của dự án nằm ở việc thay thế dung môi hữu cơ và muối lithium bằng chất điện phân xanh được phát triển từ nguyên liệu sẵn có trong nước, giúp giảm giá thành từ 20 - 30% so với các sản phẩm nhập khẩu. Hướng nghiên cứu này nhằm tạo ra một sản phẩm công nghệ phù hợp điều kiện khí hậu, thói quen sử dụng và xu hướng kiến trúc bền vững.

Trần Thị Thanh Thanh, sinh viên ngành Công nghệ vật liệu, chuyên ngành Công nghệ Nano, đồng sáng lập dự án, chia sẻ: “Green Glass được phát triển với mong muốn đưa công nghệ tiết kiệm năng lượng đến gần hơn với các công trình trong nước. Hiện dự án đang ở giai đoạn tiền ươm tạo, tập trung hoàn thiện công thức vật liệu, thử nghiệm độ bền và khả năng ứng dụng trước khi tiến tới sản xuất quy mô nhỏ”.

Khởi nghiệp gắn với chuyển đổi số

Những dự án như EduBus hay Green Glass cho thấy cách người trẻ tiếp cận các vấn đề đô thị bằng công nghệ. Từ giao thông, giáo dục đến môi trường và năng lượng, nhiều ý tưởng khởi nghiệp của sinh viên, thanh niên đều xuất phát từ nhu cầu thực tế đời sống. Cách tiếp cận này phù hợp định hướng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi số mà Đà Nẵng đang triển khai.

Dự án Edubus thử nghiệm thành công khi ứng dụng vào thực tế. Ảnh: PHAN VINH

Theo kế hoạch triển khai đề án “Phát triển khoa học và ứng dụng, chuyển giao công nghệ mới, tiên tiến, công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng trong hoạt động sản xuất thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đến năm 2030” năm 2026, ban hành ngày 13/2/2026, thành phố sẽ đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ mới trong sản xuất và quản lý đô thị.

Nhiều nhiệm vụ được đặt ra như xây dựng bộ chỉ số kinh tế tuần hoàn, hoàn thiện cơ chế khuyến khích đổi mới sáng tạo, hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm xanh và thúc đẩy hợp tác công - tư trong ứng dụng công nghệ. Thành phố cũng đặt mục tiêu hỗ trợ các doanh nghiệp và tổ chức khoa học - công nghệ đăng ký ít nhất 20 văn bằng bảo hộ sáng chế, giải pháp hữu ích và kiểu dáng công nghiệp trong năm 2026.

Cùng với đó, Đà Nẵng sẽ triển khai các nền tảng số phục vụ quản lý đô thị như hệ thống truy vết vòng đời sản phẩm bằng công nghệ blockchain, bản đồ GIS theo dõi phát sinh chất thải và nhu cầu tái chế theo thời gian thực, đồng thời mở rộng các chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và phát triển năng lượng tái tạo.

Những định hướng này tạo nền tảng để các nhóm khởi nghiệp công nghệ, đặc biệt là thanh niên và sinh viên, tham gia giải quyết các bài toán đô thị thông minh bằng các giải pháp số. Từ ứng dụng dữ liệu, nền tảng quản lý đến các sản phẩm công nghệ xanh, nhiều sáng kiến của người trẻ đang góp phần vào mục tiêu chuyển đổi số của thành phố.

Tại phiên làm việc với cộng đồng khởi nghiệp vào ngày 3/2/2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Hồ Quang Bửu cho rằng, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương. Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, đồng thời thúc đẩy hình thành các trung tâm và không gian đổi mới sáng tạo tại các trường đại học, cao đẳng và địa phương.

“Các doanh nghiệp khởi nghiệp cần bám sát các định hướng lớn về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mà Đà Nẵng đã ban hành, chủ động đề xuất những giải pháp mới để khai thác cơ hội phát triển trong giai đoạn tới. Với nền tảng tư duy dữ liệu, kỹ năng lập trình và khả năng vận hành mô hình kinh doanh trên nền tảng số, thế hệ doanh nhân trẻ sẽ trở thành lực lượng góp phần hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp năng động, tạo ra các giải pháp công nghệ phục vụ trực tiếp cho sự phát triển bền vững của đô thị”, Phó Chủ tịch Hồ Quang Bửu khẳng định.

Nguồn: https://baodanang.vn/dong-chay-khoi-nghiep-so-3328989.html