Dòng chảy pháp luật củng cố niềm tin của doanh nghiệp

Năm 2025 ghi nhận tốc độ cải cách thể chế và xây dựng pháp luật chưa từng có, với 89 đạo luật được thông qua cùng hàng nghìn thủ tục hành chính được cắt giảm. Cộng đồng doanh nghiệp đánh giá môi trường đầu tư kinh doanh đang chuyển động tích cực hơn, nhưng cũng kỳ vọng chính sách ổn định và dễ dự báo hơn trong dài hạn.

Từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”

Tại Hội thảo công bố Báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh năm 2025 ngày 2/6, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng cho rằng, năm 2025 là một dấu mốc đặc biệt của kinh tế Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động bởi địa chính trị, thương mại và đứt gãy chuỗi cung ứng, Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng GDP trên 8%, thuộc nhóm cao nhất khu vực. Cùng với đó, gần 200.000 doanh nghiệp thành lập mới và hơn 100.000 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động cho thấy niềm tin kinh doanh đang dần phục hồi.

Theo ông Hồ Sỹ Hùng, phía sau những con số tích cực đó không chỉ là nỗ lực điều hành kinh tế hay sự năng động của doanh nghiệp, mà còn đến từ những thay đổi sâu sắc trong tư duy phát triển và tư duy thể chế. Nổi bật là việc Bộ Chính trị ban hành 4 nghị quyết lớn gồm Nghị quyết 57 về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế, Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

Toàn cảnh Hội thảo. Ảnh: Vũ Quang

Đây là “bộ tứ trụ cột” mở ra không gian phát triển mới cho nền kinh tế, phản ánh sự chuyển dịch từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”. “Thể chế không còn dừng ở chức năng quản lý, kiểm soát mà đang từng bước trở thành công cụ khơi thông nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo động lực cho tăng trưởng”, ông Hùng nói.

Một dấu ấn nổi bật là việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật. “Lần đầu tiên Chính phủ được trao cơ chế xử lý ngay các điểm nghẽn pháp lý cấp bách mà không phải chờ sửa luật theo quy trình thông thường. Đây là bước đột phá rất lớn trong tư duy lập pháp và điều hành”, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký kiêm Trưởng ban Pháp chế VCCI, nhận định.

Chỉ trong chưa đầy 8 tháng, Chính phủ đã ban hành liên tiếp 15 nghị quyết theo cơ chế này, bao phủ nhiều lĩnh vực trọng yếu như quy hoạch, đất đai, khoáng sản, đầu tư, thực phẩm, thủ tục hành chính, đấu giá đất và nhà ở xã hội. Trong đó, Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu được đánh giá là một trong những đợt cải cách thủ tục hành chính quy mô lớn nhất từ trước tới nay, với hơn 760 thủ tục được đơn giản hóa thành phần hồ sơ trên nguyên tắc "không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin mà Nhà nước đã có".

Kỷ lục lập pháp và kỳ vọng của doanh nghiệp

Một trong những điểm nhấn lớn của Báo cáo dòng chảy pháp luật kinh doanh năm 2025 là sự bứt phá trong hoạt động xây dựng pháp luật. Chỉ trong năm 2025, Quốc hội đã thông qua 89 đạo luật, mức cao nhất trong lịch sử lập pháp gần đây, gấp gần 3 lần năm 2024 và gấp hơn 5 lần mức trung bình giai đoạn trước. Tính gộp giai đoạn 2024 và 2025, tổng cộng đã có 120 đạo luật được ban hành, vượt tổng số luật của cả 8 năm trước đó cộng lại.

Tốc độ soạn thảo cũng được rút ngắn đáng kể: khảo sát 33 đạo luật liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh cho thấy thời gian soạn thảo trung bình chỉ còn khoảng 221 ngày, riêng nhiều luật khởi động trong năm 2025 chỉ mất hơn 4 tháng, thậm chí có dự án luật được hoàn thiện trong chưa đầy 2 tháng.

Báo cáo cũng ghi nhận quy trình xây dựng pháp luật mới đã giúp các chính sách tháo gỡ khó khăn và các cơ chế đột phá được chuyển tải nhanh hơn vào thực tiễn. Một xu hướng tích cực khác là các đạo luật ngày càng mang tính nguyên tắc, "khung", trong khi nhiều nội dung chi tiết được giao cho Chính phủ và các bộ, ngành quy định ở cấp dưới luật, qua đó tăng tính linh hoạt trong điều hành.

Bên cạnh đổi mới trong xây dựng pháp luật, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Theo Báo cáo, có tới 3.085 quy định kinh doanh được cắt giảm hoặc đơn giản hóa trong năm qua, góp phần tiết kiệm hơn 29.300 ngày giải quyết thủ tục hành chính. Khảo sát doanh nghiệp cho thấy 89,69% đánh giá thủ tục trực tuyến dễ thực hiện; 89,34% cho rằng giúp tiết kiệm thời gian; trong khi 91,18% nhận định tiết kiệm chi phí hơn so với phương thức truyền thống.

Tại sự kiện, đại diện các doanh nghiệp đánh giá những nỗ lực cải cách thể chế thời gian qua đã tạo thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực số hóa thủ tục hành chính và tăng cường đối thoại với doanh nghiệp. Cộng đồng doanh nghiệp cũng kỳ vọng hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện theo hướng ổn định, thống nhất và có khả năng dự báo cao hơn để hỗ trợ các kế hoạch đầu tư dài hạn.

Theo Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng, những kết quả đạt được trong năm 2025 đã góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với tiến trình cải cách thể chế. Tuy nhiên, cải cách thể chế là quá trình liên tục và lâu dài. Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh thuộc nhóm dẫn đầu ASEAN, Việt Nam cần tiếp tục giảm chi phí tuân thủ, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, tăng tính ổn định và khả năng dự báo của chính sách, đồng thời bảo đảm sự tham gia thực chất của cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật.

Nguồn: https://daibieunhandan.vn/dong-chay-phap-luat-cung-co-niem-tin-cua-doanh-nghiep-10419079.html