Việc xây dựng các trung tâm logistics hiện đại, xanh và thông minh đang được kỳ vọng trở thành động lực mới đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
 |
Mắt xích quan trọng
Với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa năm 2025 đạt hơn 930 tỷ USD, cùng mạng lưới các Hiệp định thương mại tự do phủ kín thế giới như hiện nay, Việt Nam đang có cơ hội chuyển mình từ “điểm trung chuyển hàng hóa” sang trở thành “điểm tổ chức chuỗi cung ứng”.
Tiến sĩ Bùi Bá Nghiêm, Chuyên viên cao cấp, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho rằng: Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn 2050 đã mở ra một giai đoạn phát triển mới, trong đó logistics không chỉ là ngành dịch vụ hỗ trợ, mà đã trở thành một cấu phần chiến lược của năng lực cạnh tranh quốc gia. Nếu các nội dung trong Chiến lược được triển khai đồng bộ, từ hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh đầu tư kết cấu hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp đến phát triển các khu thương mại tự do và trung tâm logistics xanh và thông minh, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một mắt xích logistics quan trọng của khu vực ASEAN cũng như từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới logistics toàn cầu.
Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn 2050 đã mở ra một giai đoạn phát triển mới, trong đó logistics không chỉ là ngành dịch vụ hỗ trợ, mà đã trở thành một cấu phần chiến lược của năng lực cạnh tranh quốc gia.
Tiến sĩ Bùi Bá Nghiêm, Chuyên viên cao cấp, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương)
Theo ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), hoạt động logistics tại Việt Nam hiện còn tương đối manh mún và phân tán, vì vậy chúng ta cần tổ chức lại dòng dịch vụ theo hướng liên thông, chuyên nghiệp hơn, chi phí thấp hơn. Giải pháp đột phá chính là hình thành một số trung tâm logistics đầu mối cấp vùng và liên vùng, gắn với hệ thống cảng biển, đường sắt liên vận, cửa khẩu và hạ tầng đa phương thức. Đơn cử, ở phía bắc có thể phát triển trung tâm logistics tại khu vực Hải Phòng, Quảng Ninh, gắn với các cảng nước sâu và cửa khẩu quốc tế lớn; ở miền nam sẽ là khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, gắn với cụm cảng Cái Mép-Thị Vải, sân bay Long Thành và vùng công nghiệp Đông Nam Bộ.
Định hướng phát triển logistics của Bộ Công thương trong thời gian tới sẽ không phát triển dàn trải, mà phân tầng rõ từ các trung tâm logistics cấp quốc gia, cấp vùng đến cấp địa phương, trung tâm logistics chuyên ngành và các điểm gom hàng. Việc phân tầng như vậy sẽ tránh được việc đầu tư trùng lặp hoặc khai thác kém hiệu quả, đồng thời còn tạo ra các hub đủ lớn để kết nối chuỗi logistics khu vực cũng như toàn cầu. Vai trò của các trung tâm logistics lúc này sẽ trở thành hạ tầng chiến lược cho sản xuất và xuất nhập khẩu, thay vì chỉ coi là các kho bãi hay điểm trung chuyển hàng hóa đơn thuần.
Cơ hội từ logistics xanh, thông minh
“Nếu phát triển được hệ thống mạng lưới các trung tâm logistics hiện đại theo hướng xanh, thông minh, phân tầng cũng như liên thông, kết nối được với nhau sẽ tạo ra tác động rất lớn đến năng lực cạnh tranh quốc gia”, Phó Cục trưởng Bùi Nguyễn Anh Tuấn nhận định. Tác động đầu tiên là giúp giảm chi phí logistics, qua đó hạ giá thành sản xuất, lưu thông và xuất khẩu.
Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao giai đoạn 2026-2030. Muốn tăng trưởng nhanh và bền vững, chúng ta phải nâng cao hiệu quả của toàn bộ nền kinh tế, trong đó logistics là khâu then chốt.
Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao giai đoạn 2026-2030. Muốn tăng trưởng nhanh và bền vững, chúng ta phải nâng cao hiệu quả của toàn bộ nền kinh tế, trong đó logistics là khâu then chốt.
Thứ hai, trung tâm logistics hiện đại không chỉ giúp luân chuyển hàng hóa nhanh hơn, rẻ hơn, mà còn nâng cao chất lượng chuỗi cung ứng, quản lý chất lượng hàng hóa tốt hơn, cải thiện khả năng truy xuất, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường xuất khẩu lớn cũng như phục vụ tiêu dùng trong nước.
Thứ ba, khi có hạ tầng logistics tốt, các nhà đầu tư trong các lĩnh vực công nghiệp, bán lẻ, thương mại điện tử, chế biến nông sản,… sẽ có thêm niềm tin để đặt nhà máy, kho trung chuyển, trung tâm phân phối hay chuỗi cung ứng tại Việt Nam.
Thứ tư, các trung tâm logistics còn giúp tăng năng lực liên kết vùng. Một hệ thống trung tâm logistics phân tầng, liên thông sẽ giúp cho các vùng không phát triển rời rạc mà bổ trợ cho nhau. Trong đó, vùng sản xuất, vùng chế biến, vùng tiêu thụ, vùng cửa khẩu và cảng biển sẽ được kết nối thành một mạng lưới thống nhất. Cuối cùng, logistics xanh, thông minh sẽ giúp cho Việt Nam nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Về phía các doanh nghiệp, bà Nguyễn Lê Hằng, Trưởng bộ phận, Giám đốc Đối ngoại SLP Việt Nam chia sẻ: Phát triển trung tâm logistics và logistics xanh đang được xem là xu hướng tất yếu và doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có cơ hội bứt phá mạnh mẽ nếu chủ động đầu tư hoặc đồng hành cùng các đơn vị phát triển hạ tầng logistics xanh, hiện đại kết hợp với chuyển đổi công nghệ. Trước hết, các doanh nghiệp có thể tham gia quản lý chuỗi sâu hơn, từng bước thoát khỏi cuộc cạnh tranh bằng giá rẻ để chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng dịch vụ, tốc độ cũng như khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Cùng với đó, doanh nghiệp có cơ hội phục vụ thị trường rộng lớn hơn với nhiều lĩnh vực đang tăng trưởng mạnh như thương mại điện tử, kho lạnh hay giao hàng nhanh. Ngoài ra, định hướng đầu tư xanh còn giúp doanh nghiệp hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư và ngân hàng, từ đó dễ dàng thu hút nguồn lực tài chính để phát triển.
Theo CHÍ CÔNG/Báo Nhân Dân
Nguồn: https://baovinhlong.com.vn/kinh-te/202606/dong-luc-phat-trien-tu-cac-trung-tam-logistics-4fe1de8/
