Dòng tiền đang chọn doanh nghiệp có chất lượng

Dù VN-Index đã vượt mốc 1.900 điểm, nhiều nhà đầu tư vẫn không cảm nhận rõ sự tích cực của thị trường khi phần lớn cổ phiếu không tăng tương ứng với đà đi lên của chỉ số. Theo các chuyên gia, đây là biểu hiện rõ nhất của quá trình phân hóa mạnh đang diễn ra trên thị trường chứng khoán.

Theo TS. Trần Thăng Long - Phó Tổng giám đốc CTCP Chứng khoán BIDV (BSC), diễn biến hiện nay cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn chọn lọc cao hơn nhiều so với giai đoạn 2021-2022. Dòng tiền không còn lan tỏa rộng mà tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, thanh khoản cao và có khả năng dẫn dắt thị trường.

Điều này diễn ra trong bối cảnh thanh khoản hệ thống tài chính không còn quá dồi dào như trước. Mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích tăng do áp lực cung - cầu tiền tệ, khiến dòng tiền ngày càng thận trọng hơn và ưu tiên các cổ phiếu có “câu chuyện” rõ ràng như đầu tư công, tái cấu trúc doanh nghiệp, nâng hạng thị trường hoặc kỳ vọng chính sách. Trong khi đó, nhóm cổ phiếu midcap và smallcap chưa thu hút được dòng tiền mạnh như các giai đoạn trước.

Một điểm đáng chú ý khác là cấu trúc dòng tiền trên thị trường đang thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây dòng tiền cá nhân mang tính đầu cơ chiếm ưu thế thì hiện nay tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức trong nước đang tăng lên. Theo TS. Trần Thăng Long, các tổ chức hiện tập trung nhiều hơn vào doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, thanh khoản cao và khả năng dẫn dắt dài hạn. Điều này phản ánh quá trình thị trường đang trưởng thành hơn trong việc định giá doanh nghiệp và vận động theo chu kỳ chính sách thay vì chỉ dựa vào tâm lý đầu cơ ngắn hạn.

Dòng tiền tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt,
thanh khoản cao và có khả năng dẫn dắt thị trường

Dòng tiền không còn “dễ dãi”

Tình trạng phân hóa mạnh của thị trường cũng được ông Lê Quang Chung - Phó Tổng giám đốc CTCP Chứng khoán Smart Invest (AAS) nhìn nhận là hệ quả của việc dòng tiền ngày càng “khắt khe” hơn. Theo ông, dòng tiền hiện nay không còn “dễ dãi” như giai đoạn 2021-2022 mà tập trung chủ yếu vào nhóm ngân hàng và các cổ phiếu vốn hóa lớn để giữ nhịp thị trường.

Ông Chung cho rằng, khi dòng tiền không còn quá dồi dào, các tổ chức và khối ngoại sẽ ưu tiên lựa chọn những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc, thanh khoản cao và định giá còn hấp dẫn. Trong khi đó, nhiều nhóm cổ phiếu đầu cơ hoặc các ngành gặp khó khăn về chu kỳ kinh doanh vẫn liên tục điều chỉnh hoặc đi ngang dù thị trường chung tăng điểm.

Đây là lý do khiến nhiều nhà đầu tư có cảm giác “VN-Index tăng nhưng tài khoản không tăng”. Trong khi nhóm cổ phiếu trụ kéo chỉ số đi lên, phần lớn cổ phiếu còn lại giao dịch kém tích cực hơn nhiều. Thực tế này cho thấy dòng tiền hiện không còn giao dịch theo kiểu “mua toàn thị trường” mà đang chọn lọc rất kỹ từng nhóm ngành và từng doanh nghiệp cụ thể.

Theo TS. Trần Thăng Long, dù GDP quý I/2026 tăng khoảng 7,8% và lợi nhuận sau thuế toàn thị trường quý I tăng tới 39%, hoặc tăng khoảng 22% nếu loại trừ lợi nhuận đột biến từ nhóm Vingroup, nhưng thị trường vẫn phân hóa mạnh. Điều này cho thấy kết quả kinh doanh không còn là yếu tố duy nhất quyết định biến động giá cổ phiếu trong ngắn hạn.

Dữ liệu trong 4 tháng đầu năm cũng cho thấy nhiều ngành có tăng trưởng lợi nhuận dương nhưng giá cổ phiếu tăng rất yếu hoặc thậm chí giảm. Ngược lại, một số nhóm lợi nhuận chưa thực sự tích cực nhưng cổ phiếu vẫn tăng nhờ kỳ vọng tương lai. Theo các chuyên gia, dòng tiền hiện phản ánh nhiều hơn kỳ vọng chính sách, đầu tư công, nâng hạng thị trường và khả năng phục hồi chu kỳ của doanh nghiệp.

Điều này cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới, nơi dòng tiền ưu tiên doanh nghiệp có chất lượng, khả năng dẫn dắt và triển vọng dài hạn thay vì đầu cơ diện rộng như trước.

Thị trường bước vào giai đoạn khó khăn hơn

Không chỉ chịu áp lực phân hóa nội tại, thị trường chứng khoán Việt Nam còn đang đối mặt với nhiều rủi ro từ môi trường tài chính quốc tế.

Theo TS. Trần Thăng Long, áp lực lạm phát gia tăng trở lại từ tháng 3/2026 chủ yếu xuất phát từ giá năng lượng leo thang do xung đột tại Trung Đông. Trong khi đó, áp lực tỷ giá gia tăng đang thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của Việt Nam trong bối cảnh lộ trình hạ lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trở nên khó đoán định hơn.

Đáng chú ý, thị trường chứng khoán toàn cầu đang chịu áp lực điều chỉnh mạnh khi lạm phát tại Mỹ tăng lên mức cao nhất gần 3 năm, kéo theo làn sóng bán tháo trên thị trường trái phiếu toàn cầu. Theo báo cáo của MBS Research, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã tăng lên 5,12%, mức cao nhất kể từ tháng 5/2025, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,59%, mức cao nhất gần một năm qua.

Không chỉ tại Mỹ, lợi suất trái phiếu Chính phủ tại nhiều nền kinh tế lớn như Nhật Bản hay Anh cũng tăng mạnh dưới áp lực lạm phát và bất ổn chính trị. Điều này khiến triển vọng duy trì mặt bằng lãi suất cao kéo dài trở thành rủi ro lớn với các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, xu hướng bán ròng kéo dài của khối ngoại tiếp tục là một trong những áp lực lớn với thị trường. Theo ông Long, đây không chỉ là hiện tượng riêng của Việt Nam mà phản ánh xu hướng phòng thủ “risk-off” trên toàn cầu khi dòng vốn quốc tế đang ưu tiên các thị trường công nghệ lớn như Mỹ, Nhật Bản, châu Âu hay Trung Quốc - những nơi hưởng lợi mạnh từ làn sóng AI và bán dẫn toàn cầu.

Bên cạnh đó, quá trình cơ cấu danh mục của các quỹ đầu tư sau khi FTSE Russell công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp cũng tạo thêm áp lực bán ròng trong ngắn hạn. Theo nguyên tắc, các quỹ đầu tư thị trường cận biên sẽ chủ động bán cổ phiếu Việt Nam trước thời điểm chuyển đổi, trong khi các quỹ đầu tư thị trường mới nổi sẽ giải ngân theo từng giai đoạn sau khi quá trình nâng hạng chính thức diễn ra.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng xu hướng dài hạn của thị trường vẫn là tăng trưởng khi các nút thắt về nâng hạng, cải cách thể chế và phát triển thị trường vốn dần được tháo gỡ. Tuy nhiên, khác với các giai đoạn trước, dòng tiền hiện không còn chấp nhận rủi ro cao trên diện rộng mà đang bước vào giai đoạn chọn lọc mạnh hơn, nơi chất lượng doanh nghiệp, năng lực tăng trưởng và khả năng dẫn dắt dài hạn sẽ trở thành yếu tố quyết định sức hút của dòng tiền trên thị trường chứng khoán.

Nguồn: https://thoibaonganhang.vn/dong-tien-dang-chon-doanh-nghiep-co-chat-luong-182411.html