Đưa công nghệ vào đồng ruộng, nâng giá trị nông sản

Quảng Ngãi Quảng Ngãi đặt mục tiêu đẩy mạnh cơ giới hóa trong nông nghiệp, ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất và tăng giá trị nông sản.

Khắc phục những "điểm nghẽn"

Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, cơ giới hóa đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm sức lao động và giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân công thời vụ tại nhiều địa phương. Tuy nhiên, mức độ cơ giới hóa giữa các ngành, các khâu sản xuất vẫn chưa đồng đều, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ hơn trong thời gian tới.

Cơ giới hóa trong lĩnh vực thủy sản ở Quảng Ngãi mới được áp dụng ở một số khâu như cải tạo ao nuôi, bơm nước, sục khí và theo dõi môi trường. Ảnh: L.K.

Hiện toàn tỉnh có quy mô sản xuất nông nghiệp khá lớn với tổng diện tích cây trồng hằng năm hơn 320.000 ha. Trong lĩnh vực trồng trọt, cơ giới hóa được áp dụng mạnh nhất ở khâu làm đất với tỷ lệ trung bình đạt khoảng 75%. Riêng đối với cây lúa, tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất đạt 85%, chăm sóc khoảng 60% và thu hoạch đạt 75%.

Địa phương hiện có hơn 2.200 máy kéo bốn bánh, gần 4.600 máy kéo hai bánh, hơn 10.200 máy phun thuốc bảo vệ thực vật, 932 máy gặt đập liên hợp và gần 19.700 máy bơm nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Dù vậy, nhiều công đoạn như gieo sạ, trồng cây vẫn chủ yếu thực hiện thủ công. Tại các khu vực miền núi, địa hình dốc, ruộng bậc thang và đất sản xuất manh mún khiến việc đưa máy móc vào sản xuất còn gặp nhiều khó khăn.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, các trang trại quy mô lớn đã từng bước ứng dụng hệ thống chuồng kín, làm mát tự động, cấp thức ăn và nước uống tự động. Tuy nhiên, tỷ lệ cơ giới hóa trong chăn nuôi nông hộ vẫn còn thấp, chủ yếu dừng ở việc sử dụng các thiết bị đơn giản như máy cắt cỏ, máy băm cỏ.

Đối với thủy sản, cơ giới hóa mới được áp dụng ở một số khâu như cải tạo ao nuôi, bơm nước, sục khí và theo dõi môi trường. Trong khi đó, nhiều công đoạn như chế biến thức ăn, thu hoạch và xử lý chất thải vẫn đạt tỷ lệ cơ giới hóa thấp.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, đặc biệt ở quy mô nông hộ, tỷ lệ cơ giới hóa vẫn còn thấp. Ảnh: L.K.

Lâm nghiệp là lĩnh vực có tiềm năng lớn nhờ diện tích rừng sản xuất trên 525.000 ha. Các khâu khai thác và vận chuyển gỗ đã được cơ giới hóa ở mức cao, song những công đoạn như trồng rừng, chăm sóc, phòng cháy chữa cháy rừng vẫn chưa được ứng dụng máy móc đồng bộ.

Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, thực trạng này xuất phát từ quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, hạ tầng giao thông nội đồng chưa đồng bộ, chi phí đầu tư máy móc cao, người dân khó tiếp cận nguồn vốn.

Đưa công nghệ vào các ngành hàng chủ lực

Từ thực tế này, UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chiến lược phát triển cơ giới hóa nông nghiệp và chế biến nông lâm thủy sản trên địa bàn tỉnh đến năm 2030, với kỳ vọng tạo bước chuyển mạnh mẽ trong sản xuất nông nghiệp, nâng cao năng suất lao động và giá trị gia tăng cho các ngành hàng chủ lực.

Giai đoạn 2026-2030, Quảng Ngãi đặt mục tiêu đẩy mạnh ứng dụng máy móc, thiết bị hiện đại, công nghệ số và công nghệ thông tin vào sản xuất nông nghiệp, từng bước hình thành nền nông nghiệp thông minh, xanh và phát thải thấp.

Những năm qua, tỉnh Quảng Ngãi đã đẩy mạnh cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp. Ảnh: L.K.

Đến năm 2030, tỉnh này phấn đấu cơ giới hóa đồng bộ đối với các cây trồng chủ lực, trong đó khâu làm đất đạt trên 80%, khâu chăm sóc đạt trên 70% và thu hoạch lúa đạt trên 80%.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, tỷ lệ cơ giới hóa đồng bộ được đặt mục tiêu trên 60%. Đối với thủy sản, cơ giới hóa trong nuôi trồng đạt trên 40%, trong khi hoạt động khai thác và bảo quản trên tàu cá đạt trên 95%. Lĩnh vực lâm nghiệp hướng đến cơ giới hóa trên 50% ở các khâu làm đất, sản xuất giống, trồng cây, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và phòng chống cháy rừng.

Không chỉ tập trung vào sản xuất, Quảng Ngãi còn đặt mục tiêu nâng cao năng lực chế biến và bảo quản nông sản. Cụ thể, tốc độ tăng giá trị gia tăng công nghiệp chế biến nông sản phấn đấu đạt 10% mỗi năm; trên 70% cơ sở chế biến, bảo quản nông sản chủ lực đạt trình độ công nghệ từ mức trung bình tiên tiến trở lên; tổn thất sau thu hoạch giảm từ 0,5-1% mỗi năm và tỷ trọng giá trị xuất khẩu nông sản chủ lực có 60% là sản phẩm chế biến.

Theo ông Đỗ Tâm Hiển, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, địa phương sẽ ưu tiên phát triển cơ giới hóa đối với các vùng sản xuất tập trung, nhất là lúa và các cây nguyên liệu gắn với chế biến. Các công nghệ tiên tiến như máy bay không người lái (drone), hệ thống tưới tự động, cảm biến môi trường, công nghệ IoT và năng lượng tái tạo nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tỉnh Quảng Ngãi kỳ vọng, trong thời gian tới, việc đẩy mạnh cơ giới hóa trong sản xuất không chỉ nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại. Ảnh: L.K.

Trong thủy sản, tỉnh định hướng đầu tư mạnh vào hạ tầng nuôi trồng tập trung, sử dụng các hệ thống giám sát môi trường tự động, máy cho ăn tự động, thiết bị phân loại và thu hoạch nhằm giảm chi phí sản xuất, hạn chế thất thoát và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Ở lĩnh vực chế biến, tỉnh sẽ khuyến khích đầu tư mới hoặc mở rộng các cơ sở chế biến, bảo quản nông lâm thủy sản gắn với vùng nguyên liệu. Đặc biệt, ưu tiên nâng cấp công nghệ chế biến sâu đối với các sản phẩm thế mạnh như sắn, gỗ nguyên liệu, sữa, bia và dược liệu nhằm nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Cùng với đó, công tác đào tạo nguồn nhân lực sẽ được chú trọng thông qua các lớp tập huấn kỹ thuật vận hành, bảo trì máy móc, đào tạo nghề cơ điện nông nghiệp và liên kết giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp để hình thành đội ngũ lao động kỹ thuật ngay tại địa phương.

“Cơ giới hóa vừa là giải pháp nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất, vừa là động lực quan trọng thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, xây dựng các chuỗi giá trị bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Với sự đồng hành của các cấp, ngành, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân, mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với yêu cầu phát triển mới đang từng bước được hiện thực hóa trên địa bàn tỉnh”, ông Hiển nói.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/dua-cong-nghe-vao-dong-ruong-nang-gia-tri-nong-san-d814670.html