Khung pháp lý mới, yêu cầu triển khai mới
Luật số 131/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ cùng các văn bản hướng dẫn thi hành gồm Nghị định số 100/2026/NĐ-CP và Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN có hiệu lực từ ngày 1/4/2026. Đây là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đăng ký, xác lập và bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp tại Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế số và đổi mới sáng tạo đang phát triển mạnh mẽ hiện nay. Các quy định mới không chỉ hoàn thiện khung pháp lý mà còn tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.
Tại Quảng Ninh, ngày 4/3/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 88/KH-UBND về triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh. Kế hoạch xác định rõ mục tiêu tổ chức triển khai kịp thời, đồng bộ và hiệu quả các quy định của Luật; xác định cụ thể nội dung công việc, thời hạn, tiến độ hoàn thành và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan; đồng thời, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, doanh nghiệp và người dân về vai trò của tài sản trí tuệ đối với phát triển kinh tế - xã hội.
Trước đó, Quảng Ninh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách liên quan đến phát triển tài sản trí tuệ. UBND tỉnh ban hành Quyết định số 3683/QĐ-UBND ngày 21/10/2021 phê duyệt Chương trình phát triển tài sản trí tuệ trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030, với mục tiêu đưa sở hữu trí tuệ trở thành công cụ quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh, tạo môi trường thuận lợi khuyến khích đổi mới sáng tạo, góp phần phát triển kinh tế - xã hội. Đến năm 2030, Quảng Ninh phấn đấu trở thành tỉnh thuộc nhóm đứng đầu về bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ.
Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh cũng ban hành Nghị quyết số 13-NQ/TU ngày 28/4/2023 về phát triển KHCN và đổi mới sáng tạo đến năm 2030. Trong đó đặt mục tiêu đến năm 2025 và duy trì đến năm 2030, tỷ lệ sáng chế được khai thác, thương mại hóa đạt tối thiểu 10% số sáng chế được cấp văn bằng bảo hộ; số lượng đơn đăng ký và văn bằng bảo hộ sáng chế tăng trung bình từ 16%/năm trở lên; 100% sản phẩm thuộc Chương trình OCOP được đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; phấn đấu có ít nhất 2 sản phẩm xuất khẩu được đăng ký bảo hộ quốc tế.
Nâng nhận thức, phát triển tài sản trí tuệ
Cùng với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, công tác tuyên truyền, đào tạo, tập huấn về sở hữu trí tuệ được Quảng Ninh duy trì thường xuyên. Hằng năm, Sở KH&CN tổ chức các hội nghị tuyên truyền văn bản pháp luật về sở hữu trí tuệ; biện pháp thực thi quyền sở hữu công nghiệp; nhận biết hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, thương hiệu, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; quy trình, thủ tục đăng ký xác lập quyền sở hữu công nghiệp. Đối tượng tham gia gồm cán bộ, công chức, viên chức các sở, ban, ngành, Công an tỉnh, hiệp hội doanh nghiệp, địa phương, doanh nghiệp, tổ chức KHCN, các tổ chức, cá nhân tham gia Chương trình OCOP trên địa bàn tỉnh…
Từ công tác tuyên truyền, hỗ trợ, nhận thức về sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh từng bước được nâng lên. Trung bình mỗi năm, Sở KH&CN hỗ trợ tra cứu, khai thác thông tin sở hữu trí tuệ cho khoảng 150 tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân thông qua phần mềm IPPlatform, cơ sở dữ liệu của Cục Sở hữu trí tuệ và các kênh tra cứu chuyên ngành. Hoạt động này giúp các chủ thể sản xuất, kinh doanh có thêm căn cứ trước khi đăng ký nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, hạn chế nguy cơ trùng lặp, tranh chấp và nâng cao khả năng được bảo hộ.
Đến nay, Quảng Ninh có khoảng 2.570 văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ, khoảng 5.162 đơn đăng ký bảo hộ đang chờ Cục Sở hữu trí tuệ thẩm định. Toàn tỉnh có 45 nhãn hiệu chứng nhận, 4 chỉ dẫn địa lý, 29 nhãn hiệu tập thể gắn với địa danh. Giai đoạn 2015-2025, Quảng Ninh có 35 sáng chế được cấp văn bằng bảo hộ, trong đó 26 sáng chế được ứng dụng, còn hiệu lực, chiếm 74,3%. Số lượng đơn đăng ký bảo hộ sáng chế tăng trung bình 16-18%/năm. Đáng chú ý, tỉnh đã có 4 sản phẩm xuất khẩu được đăng ký bảo hộ quốc tế, gồm: Bột mì Cái Lân; Gốm, gạch ngói Đất Việt; Sữa chua trân châu Hạ Long; nhãn hiệu nước mắm VANBEST. Kết quả này cho thấy việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ phục vụ thị trường trong nước, mà còn gắn với năng lực hội nhập và cạnh tranh của sản phẩm Quảng Ninh trên thị trường quốc tế.
Theo ông Phan Đăng Chính, Phó Giám đốc Sở KH&CN, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi có nhiều quy định mới liên quan đến khai thác thương mại quyền sở hữu trí tuệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số trong xác lập quyền sở hữu công nghiệp và tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Những điểm mới này tạo thuận lợi hơn cho tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong đăng ký, quản lý và khai thác tài sản trí tuệ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhận thức của một số tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh còn hạn chế; nhiều đơn vị chưa chủ động bảo hộ nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế, giải pháp hữu ích. Việc quản lý, khai thác nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý ở một số sản phẩm cũng chưa tương xứng với tiềm năng. Thời gian tới, Sở KH&CN sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương tuyên truyền những điểm mới của Luật, hướng dẫn tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định. Đồng thời tăng cường phối hợp kiểm tra, thanh tra, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, góp phần bảo vệ uy tín sản phẩm và quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân đã được bảo hộ.
Nguồn: https://baoquangninh.vn/dua-phap-luat-so-huu-tri-tue-vao-thuc-tien-3413021.html









