Đưa Tuồng đến với sinh viên

ĐNO - Trong nhịp sống văn hóa hiện đại, việc đưa nghệ thuật truyền thống đến với giới trẻ ngày càng cấp thiết. Tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng, chương trình trải nghiệm “Nghe Tuồng kể chuyện” đã tạo nên không gian giao thoa sinh động giữa Tuồng truyền thống và sinh viên, trong đó có nhiều lưu học sinh quốc tế đang học tập tại thành phố.

Đoàn Nghệ thuật Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh giao lưu cùng thầy cô và sinh viên Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng. Ảnh: KHUÊ TRUNG

Vừa qua, hơn 200 sinh viên Việt Nam cùng lưu học sinh đến từ Hoa Kỳ, Trung Quốc, Lào, Australia đã có dịp trực tiếp tiếp cận, tìm hiểu và trải nghiệm nghệ thuật Tuồng thông qua chuỗi hoạt động tương tác do Trường Đại học Sư phạm phối hợp với Đoàn Nghệ thuật Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh (Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Đà Nẵng) tổ chức.

Khi Tuồng bước vào giảng đường

Khác với hình thức biểu diễn truyền thống trên sân khấu chuyên nghiệp, chương trình được thiết kế theo hướng “đưa Tuồng đến gần sinh viên”, tạo ra không gian học đường cởi mở, nơi người trẻ không chỉ là khán giả thụ động mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình khám phá loại hình nghệ thuật này.

Mở đầu chương trình là phần trình diễn trích đoạn kinh điển “Thị Kính - Thị Mầu”, với lối diễn xuất giàu tính ước lệ, ngôn ngữ hình thể và âm nhạc đặc trưng của Tuồng. Nhiều sinh viên, đặc biệt là sinh viên quốc tế, tỏ ra thích thú trước cách kể chuyện độc đáo, giàu biểu cảm của loại hình sân khấu truyền thống Việt Nam.

Bên cạnh việc thưởng thức biểu diễn, sinh viên còn được tham gia các hoạt động tìm hiểu kiến thức về Tuồng thông qua mini game “Tuồng - Đạo - Lữ - Trình”, giao lưu hỏi đáp với nghệ sĩ và trải nghiệm vẽ mặt nạ Tuồng, một trong những yếu tố thị giác quan trọng làm nên bản sắc của loại hình nghệ thuật này.

Theo NSND Phan Văn Quang, Trưởng đoàn Nghệ thuật Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh, việc tổ chức chương trình trong môi trường học đường mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nghệ thuật truyền thống đang gặp nhiều thách thức trong việc tiếp cận khán giả trẻ.

“Tuồng là loại hình nghệ thuật mang tính bác học cao, đòi hỏi người xem có điều kiện tiếp cận phù hợp mới có thể hiểu và yêu. Khi được đưa vào trường học, đặc biệt là đại học, Tuồng không còn là điều gì đó xa lạ mà trở thành một trải nghiệm văn hóa sống động, gần gũi”, ông Quang chia sẻ.

Cũng theo ông Quang, việc kết hợp biểu diễn với trải nghiệm thực hành như vẽ mặt nạ, tìm hiểu ý nghĩa các làn điệu, động tác đã giúp sinh viên tiếp cận Tuồng bằng nhiều giác quan, từ đó tạo ấn tượng sâu sắc và lâu dài hơn.

Giáo dục văn hóa qua trải nghiệm

Từ phía đơn vị tổ chức, TS. Hồ Trần Ngọc Oanh, Trưởng khoa Ngữ văn - Truyền thông, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng cho biết, chương trình là một phần trong học phần Tổ chức sự kiện, nhằm tạo điều kiện để sinh viên rèn luyện và phát triển các kĩ năng tổ chức sự kiện thông qua thực tiễn.

“Khi sinh viên trực tiếp tiếp xúc với nghệ sĩ, quan sát, tìm hiểu và tham gia vào các hoạt động liên quan đến Tuồng, các em vừa rèn luyện các kĩ năng tổ chức sự kiện như xây dựng kịch bản, điều phối hoạt động, làm việc nhóm và truyền thông sự kiện văn hóa, vừa hiểu sâu hơn về loại hình nghệ thuật truyền thống trong bối cảnh đương đại”, TS. Hồ Trần Ngọc Oanh nhấn mạnh.

Theo TS. Hồ Trần Ngọc Oanh, việc sinh viên được “học bằng trải nghiệm” chính là điểm cốt lõi của chương trình, giúp các em chuyển hóa kiến thức thành năng lực nghề nghiệp, đồng thời nuôi dưỡng ý thức trân trọng, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc.

Đặc biệt, đối với sinh viên quốc tế, chương trình mang đến cơ hội tiếp cận văn hóa Việt Nam một cách trực quan, sinh động và giàu cảm xúc, qua đó góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa Đà Nẵng nói riêng và Việt Nam nói chung ra cộng đồng quốc tế.

Điểm nhấn của chương trình là hoạt động trải nghiệm vẽ mặt nạ Tuồng. Các nghệ sĩ trực tiếp trình diễn từng bước hóa trang, giải thích ý nghĩa của từng gam màu, từng đường nét trên khuôn mặt nhân vật, từ chính diện trung nghĩa, gian thần đến các vai hài dân gian. Sinh viên được mời tham gia thực hành, qua đó hiểu rõ hơn chiều sâu thẩm mỹ và tư duy biểu tượng của nghệ thuật Tuồng.

Không khí sôi nổi, hào hứng lan tỏa khắp khán phòng, cho thấy sức hấp dẫn của nghệ thuật truyền thống khi được tiếp cận bằng phương thức phù hợp với người trẻ.

Lần đầu tiên được tiếp cận nghệ thuật Tuồng, Khampheng Phomma, sinh viên đến từ Lào, chia sẻ sự bất ngờ và thích thú trước loại hình nghệ thuật truyền thống của Việt Nam.

“Em rất ấn tượng với cách hóa trang và biểu cảm của các nhân vật Tuồng. Mỗi màu sắc, đường nét trên khuôn mặt đều mang một ý nghĩa riêng. Khi được nghệ sĩ giải thích và tự tay vẽ mặt nạ, em cảm thấy mình hiểu Tuồng hơn rất nhiều”, Khampheng nói.

Theo Khampheng, những hoạt động như vậy không chỉ giúp sinh viên quốc tế hiểu thêm về văn hóa Việt Nam mà còn tạo sự gắn kết, giao lưu văn hóa giữa sinh viên các quốc gia đang học tập tại Đà Nẵng.

Có thể nói, “Nghe Tuồng kể chuyện” không chỉ là một chương trình biểu diễn nghệ thuật, mà còn là mô hình giáo dục văn hóa hiệu quả, góp phần đưa nghệ thuật truyền thống trở lại đời sống đương đại, đặc biệt trong môi trường học đường đa văn hóa như Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, những hoạt động như vậy chính là cầu nối để nghệ thuật Tuồng - di sản văn hóa quý báu của dân tộc tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và sống cùng thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.

Nguồn: https://baodanang.vn/dua-tuong-den-voi-sinh-vien-3317137.html