Dưới dải ngân hà, ta là kẻ mộng mơ

“Dưới dải ngân hà, ta chỉ là những kẻ mộng mơ…” - các tay máy tiết lộ họ sẵn lòng thức thâu đêm suốt sáng, đổ bao tâm sức và chi phí để chụp được những bức ảnh lung linh đẹp như cổ tích, mang đến cảm nhận “đời mình thật khiêm nhường dưới những vì sao”.

Ảnh chụp vệt sao (star trail) tại Việt Nam theo kỹ thuật phơi sáng tạo vòng tròn đồng tâm. Ảnh: Anh Tú

Từ “thiên đường săn mây” Tà Xùa (tỉnh Sơn La) đến mũi Kê Gà (tỉnh Lâm Đồng), từ hồ Trị An (thành phố Đồng Nai) đến Côn Đảo (Thành phố Hồ Chí Minh)… đều là những địa điểm lý tưởng để người chụp ảnh thiên văn tại Việt Nam chụp được các bức ảnh dải ngân hà (milky way) lý tưởng nhờ không gian rộng và ít ô nhiễm ánh sáng.

Thâu đêm chụp dải ngân hà

“Dải ngân hà luôn làm tôi mê mẩn” - ông Anh Tú, 41 tuổi, phụ trách trang Côn Đảo Đi Đâu cho biết. Ông Tú nói Côn Đảo là điểm đến tuyệt vời để ngắm dải ngân hà hoặc tổ hợp đám mây Rho Ophiuchi (cạnh chòm sao Bọ Cạp và Xà Phu) khiến ông xách máy đi chụp thường xuyên. “Nhưng để chụp dải ngân hà sắc nét, cần đi vào những đêm không trăng hoặc bầu trời đủ sẫm màu, canh góc hướng Đông Nam thời gian từ tháng 2 đến tháng 10 hàng năm, tùy theo mỗi tháng mà đợi chụp từ độ 22h đến 4h. Cụ thể vào độ cuối tháng 5 này, tôi hay xách máy ra các bãi biển ở Côn Đảo như: bãi biển Lò Vôi, Bãi Nhát, Mũi Chân Chim từ 22h30 trở đi để chụp. Dù vậy, mọi tay máy đều phải chấp nhận chuyện “hên xui” lỡ khi bị trời mây hay mưa”.

Ông Anh Tú tiết lộ kinh nghiệm chụp dải ngân hà theo 2 hình thức: chụp một lần (one shot) phơi sáng kéo dài từ 15-30 giây tùy theo ống kính tiêu cự khác nhau lẫn phụ thuộc tình hình thực tế về độ ô nhiễm ánh sáng (light pollution), tác động từ các loại ánh sáng nhân tạo (ví dụ đèn trên các ghe thuyền đánh cá, ánh sáng từ thị trấn, đèn pha bãi biển…).

Thứ nhì là chụp nhiều lần rồi dùng phần mềm xử lý hậu kỳ PixInsight ghép chồng ảnh (stack) người, tiền cảnh mặt đất kết hợp dải ngân hà để chi tiết nổi bật, ảnh nhiều dữ liệu, nổi khối bắt mắt… Có thể dùng tấm filter lọc màu gắn trực tiếp lên máy ảnh để tạo hiệu ứng. Một bức ảnh milky way ưng ý có thể cần từ 2-4 giờ xử lý hậu kỳ, nên “nghề chơi cũng lắm công phu!”.

Chụp dải ngân hà cuốn hút các nhiếp ảnh gia vì luôn phải trau dồi nghề nghiệp (kỹ thuật chụp lẫn xử lý hậu kỳ), “khổ công” tìm tòi góc chụp mới, chỗ chụp lạ… Bù lại, ông Tú khẳng định: “Ngắm milky way khiến bạn thêm trân quý cuộc đời hữu hạn giữa sao trời bao la”.

Nhóm bạn trẻ ở Bãi Nhát (Côn Đảo) đêm 13-5-2026 qua góc chụp của nhiếp ảnh gia Anh Tú.

Đi giữa ngân hà, yêu một vì sao

Cặp đôi Hoàng Duy - Hương Giang ngắm dải ngân hà ở miền núi Đại Từ (Thái Nguyên).

Đôi vợ chồng đồng trang lứa 8X Hoàng Duy (lập trình viên) và Nguyễn Hương Giang (biên tập viên chuyên trang Ngôi sao của báo điện tử VNExpress) đều yêu thích nhiếp ảnh và “lên rừng, leo núi” cắm trại chụp dải ngân hà.

“Hơn 2 năm trước, tôi xem những bức ảnh milky way trên mạng rồi đi cắm trại trên “sống lưng khủng long” Tà Xùa. Lần đầu tiên chúng tôi tận mắt nhìn thấy dải ngân hà hiện lên lấp lánh giữa muôn vàn tinh tú là một trải nghiệm không bao giờ quên được. Đây cũng chính là nguồn cảm hứng để tôi bước vào con đường nhiếp ảnh thiên văn, rồi từ đó “nghiện” lúc nào không hay. Mỗi chuyến đi chụp vừa là để ghi lại vẻ đẹp của bầu trời đêm vừa là một liều thuốc tinh thần giúp xả stress rất hiệu quả” - ông Hoàng Duy chia sẻ.

Được bà xã Hương Giang ủng hộ và đồng hành trong những chuyến đi cắm trại chụp ảnh thiên văn, tay máy Hoàng Duy hạnh phúc nói đó là nguồn động viên quý giá cho ông bởi “chụp ảnh thiên văn rất vất vả”. Ông Hoàng Duy tâm sự: “Để chụp được một tấm ảnh đẹp, các nhiếp ảnh gia thường phải đi đến những địa điểm rất xa và hẻo lánh để tránh ô nhiễm ánh sáng, kèm theo đó là những nguy hiểm và rủi ro khi phải di chuyển vào ban đêm. Tôi thực sự rất may mắn khi có bà xã bên cạnh giúp yên tâm hơn nhiều. Ngoài tình cảm vợ chồng, cả 2 có sự đồng cảm và đồng điệu về sở thích “về với thiên nhiên trong lành”. Không chỉ là chỗ dựa tinh thần, vợ tôi còn là người lo chỗ ăn ở, xe cộ, và cả... làm mẫu ảnh nữa. Có những hôm lái xe hàng trăm cây số cũng mệt đừ, nhưng khi đêm xuống cả 2 nhìn lên bầu trời đầy sao sáng là bao nhiêu mệt mỏi tự nhiên tan biến hết”.

Bức ảnh thiên văn tay máy Hoàng Duy chụp được “ưng ý nhất, quý nhất” từ trước đến nay là ảnh “Giấc mộng đêm hè” chụp tại Hòa Bình (nay là tỉnh Phú Thọ), nhận giải Vàng nhiếp ảnh thiên văn năm 2025 do Hội Thiên văn và vũ trụ Việt Nam tổ chức: “Trong lúc đang lúi húi dựng chân máy thì tôi ngước thấy Hương Giang đang đứng ngắm sao, bên dưới là cánh đồng hoa rất đẹp, phía đằng xa thì dải ngân hà đang mọc lên gần đường chân trời. Khung cảnh ấy tựa như cổ tích vậy. Tôi quyết định bắt trọn khoảnh khắc thay cho kế hoạch chụp ban đầu. Bức ảnh thể hiện được điều mà tôi luôn theo đuổi khi chụp thiên văn: sự kết nối giữa con người, thiên nhiên và vũ trụ”.

Dải ngân hà được ví như “ngôi nhà lớn của loài người”, là một thiên hà hình đĩa sao khổng lồ có đường kính khoảng 100-120 ngàn năm ánh sáng, chứa từ 100-400 tỷ ngôi sao bao gồm hệ mặt trời cùng trái đất nằm ở rìa ngoài một nhánh xoắn ốc tên là nhánh Lạp Hộ (Orion-Cygnus), cách trung tâm ngân hà khoảng 26 ngàn năm ánh sáng.

Trung Nghĩa

Nguồn: https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202605/duoi-dai-ngan-ha-ta-la-ke-mong-mo-bb80dfb/