Μέσω του μηχανικού Quách Tự Hải, πρώην Αναπληρωτή Διευθυντή του Τμήματος Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της επαρχίας Hòa Bình, μάθαμε για μια κοινότητα Mường από το Βιετνάμ που είχε μεταναστεύσει στο Bản Đon, στην επαρχία Hủa Phăn του Λάος. Συμπτωματικά, τον Μάρτιο του 2023, ο Επαρχιακός Σύνδεσμος Λογοτεχνίας και Τεχνών έλαβε πρόσκληση από το Τμήμα Πληροφόρησης, Πολιτισμού και Τουρισμού της επαρχίας Hủa Phăn για να βοηθήσει στην έρευνα και τη διευκρίνιση της καταγωγής και του πολιτισμού του λαού Mường στην περιοχή. Με την άδεια της επαρχίας, ο Επαρχιακός Σύνδεσμος Λογοτεχνίας και Τεχνών σχημάτισε μια ομάδα εργασίας και ξεκίνησε την εκτέλεση της αποστολής.
Άποψη του χωριού Ντον, στην επαρχία Χούα Φαν (Λάος).
Υπάρχουν πολλές χερσαίες διαδρομές προς το Λάος και η αντιπροσωπεία του Επαρχιακού Συνδέσμου Λογοτεχνίας και Τεχνών επέλεξε να ταξιδέψει μέσω της διεθνούς συνοριακής πύλης Long Sap στην περιοχή Moc Chau, στην επαρχία Son La . Από την συνοριακή πύλη μέχρι το Sam Neua (την πρωτεύουσα της επαρχίας Hua Phan) απέχει περίπου 130 χλμ. Από εκεί, ταξιδεύοντας άλλα 27 χλμ. νοτιοδυτικά, η αντιπροσωπεία έφτασε στο χωριό Don. Το χωριό έχει 103 νοικοκυριά και πάνω από 800 κατοίκους, εκ των οποίων περισσότερο από το 99% είναι Muong, ενώ οι υπόλοιποι είναι γυναίκες από το Λάος που παντρεύτηκαν στο χωριό. Πληροφορίες από το Τμήμα Πληροφοριών, Πολιτισμού και Τουρισμού της επαρχίας Hua Phan δείχνουν ότι οι Muong στο χωριό Don μετανάστευσαν στο Λάος γύρω στις αρχές του 18ου αιώνα. Η προέλευσή τους από το Βιετνάμ και οι λόγοι για τους οποίους ήρθαν εδώ παραμένουν άγνωστοι μέχρι σήμερα.
Οι άνθρωποι εδώ είναι πολύ φιλικοί αλλά παρόλα αυτά φτωχοί. Το χωριό έχει λίγα καλοφτιαγμένα σπίτια. Τα περισσότερα είναι σπίτια από τούβλα με στέγες από κυματοειδές σίδερο, ξύλινα σπίτια με χωμάτινα δάπεδα ή ξύλινα σπίτια με πασσάλους. Κάθε οικογένεια έχει πολύ μικρή πολύτιμη περιουσία και πολλές εξακολουθούν να χρησιμοποιούν ξεπερασμένες συσκευές. Υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά δεν υπάρχουν σύγχρονες ηλεκτρικές συσκευές. Τα ψυγεία είναι σπάνια σε ολόκληρο το χωριό. Οι μοτοσικλέτες είναι το κύριο μέσο μεταφοράς. Υπάρχουν μόνο λίγα αυτοκίνητα στο χωριό, κυρίως φορτηγά και ημιφορτηγά. Υπάρχει μόνο ένα δημοτικό και ένα γυμνάσιο στο χωριό, που χρηματοδοτούνται από έναν κοινωνικό οργανισμό της Νότιας Κορέας. Για να συνεχίσει κανείς στο λύκειο, πρέπει να πάει στο Sam Neua. Λόγω της απομακρυσμένης τοποθεσίας και των οικονομικών δυσκολιών, λίγοι άνθρωποι ολοκληρώνουν το λύκειο ή ακολουθούν ανώτερη εκπαίδευση. Οι Μουόνγκ του χωριού Ντον είναι περήφανοι που έχουν δύο επιτυχημένους γιους στην καριέρα τους: τον κ. Φου Σον Θαμ Μα Βι Σάι, πρώην Αναπληρωτή Κυβερνήτη της επαρχίας Χούα Φαν, γεννημένο το 1962, τώρα συνταξιούχο και ζει στην πατρίδα του, το χωριό Ντον. και ο κ. Bun Phon But Pha Chan, νυν Αναπληρωτής Διευθυντής του Τμήματος Γεωργίας και Δασοκομίας της επαρχίας Hua Phan.
Οι κάτοικοι του χωριού Ντον, στην επαρχία Χούα Φαν (Λάος) εξασκούνται παίζοντας βασικά κομμάτια γκονγκ.
Κάτοικοι από το χωριό Ντον, στην επαρχία Χούα Φαν (Λάος), ντυμένοι με παραδοσιακές εθνικές ενδυμασίες Μουόνγκ, εκτελούν ένα παιχνίδι με γκονγκ που έμαθαν υπό την καθοδήγηση του Επαρχιακού Συλλόγου Λογοτεχνίας και Τεχνών.
Οι πολιτιστικές υπηρεσίες στο χωριό είναι σχεδόν ανύπαρκτες. Δεν υπάρχει κοινοτικό κέντρο, επομένως όλες οι κοινοτικές δραστηριότητες λαμβάνουν χώρα στα δημοτικά και γυμνάσια. Δεν υπάρχουν δημόσιοι χώροι αναψυχής. Οι πλουσιότερες οικογένειες αγοράζουν φορητά ηχεία για να ακούν μουσική και να τραγουδούν καραόκε. Πριν πέσει η νύχτα, το χωριό Ντον είναι ήδη σιωπηλό. Το χωριό έχει μόνο μερικά παντοπωλεία και συνεργεία επισκευής μοτοσικλετών. Δεν υπάρχει αγορά και πουθενά δεν μπορείς να βρεις κρέας, ψάρι ή λαχανικά όπως οπουδήποτε αλλού στο Βιετνάμ. Η κα Suc Xi Da, διευθύντρια του δημοτικού και γυμνασίου σχολείου, δήλωσε: «Δεν υπάρχει αγορά εδώ. Για να πάτε στην αγορά, πρέπει να πάτε στο Sam Neua (27 χλμ. μακριά). Αν θέλετε κοτόπουλο, πάπια ή ψάρι, πρέπει να ρωτήσετε απευθείας τους χωρικούς. Αν θέλετε χοιρινό, μπορείτε να βρείτε μόνο κατεψυγμένο κρέας που φέρεται από τη Βιεντιάν ή το Sam Neua. Κανείς δεν πουλάει φρέσκο χοιρινό ή μοσχάρι εδώ».
Η καθημερινή κουζίνα των Μουόνγκ εδώ είναι παρόμοια με αυτή των Λάος. Τα γεύματά τους είναι πολύ απλά, με τα καρυκεύματα να επικεντρώνονται σε τρεις κύριες γεύσεις: πικάντικο, πικρό και αλμυρό. Τρώνε καθημερινά κολλώδες ρύζι (σπάνια κανονικό ρύζι) βουτηγμένο σε σάλτσα τσαμ τσέο και ένα μικρό κομμάτι βραστό ψάρι που είναι μαλακό, λιωμένο, αλμυρό και εξαιρετικά πικάντικο. Το βουτούν στη σάλτσα για να ενισχύσουν τη γεύση του κολλώδους ρυζιού και όχι για να λάβουν την πρωτεΐνη από το ψάρι.
Μέχρι το 2023, δεν υπήρχε ακόμη σταθμός πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης για τους ανθρώπους. Όταν οι άνθρωποι αρρώσταιναν, έπρεπε να αγοράζουν οι ίδιοι φάρμακα, να περιθάλπονται με παραδοσιακές θεραπείες ή να προσκαλούν σαμάνους. Μόνο όταν η ασθένεια ήταν πολύ σοβαρή πήγαιναν στο Sam Neua για εξετάσεις.
Οι γυναίκες φορούν παραδοσιακά ρούχα του Λάος καθημερινά, που αποτελούνται από ένα πουκάμισο, ένα μπλουζάκι ή ένα κανονικό σακάκι στο πάνω μέρος και μια φούστα σε στιλ Λάος στο κάτω μέρος. Οι άνδρες φορούν πουκάμισα και παντελόνια.
Η γλώσσα είναι ένα πολιτιστικό χαρακτηριστικό που διακρίνει μια εθνοτική ομάδα από μια άλλη. Οι Μουόνγκ εδώ μιλούν Λάο και ένα μείγμα Μουόνγκ και Λάο. Μιλούν Λάο έξω από το σπίτι και Μουόνγκ στο σπίτι. Ακόμα και τα παιδιά και οι νύφες τους, που είναι Λάο, πρέπει να μάθουν και να μιλούν Μουόνγκ. Παραδόξως, οι Μουόνγκ εδώ έχουν εκτοπιστεί από την πατρίδα τους εδώ και εκατοντάδες χρόνια, κι όμως εξακολουθούν να διατηρούν και να μιλούν τη μητρική τους γλώσσα. Ίσως αυτό να είναι το μυστικό της διατήρησής τους και της επιβεβαίωσής τους ότι είναι Μουόνγκ, εμποδίζοντάς τους να αφομοιωθούν στην κοινότητα άλλων λαοσιατικών εθνοτικών ομάδων;!
Στο Λάος, η κυβερνητική δομή δεν έχει επίπεδα κοινότητας ή περιφερειακού διαμερίσματος όπως στο Βιετνάμ. Το χαμηλότερο επίπεδο είναι το χωριό, ο οικισμός ή η συστάδα χωριών, ακολουθεί το επίπεδο της περιφέρειας και τέλος το επίπεδο της επαρχίας. Ο ρόλος, η φωνή και το κύρος του αρχηγού του χωριού και του αναπληρωτή αρχηγού του χωριού είναι πολύ σημαντικά. Οι άνθρωποι έχουν μεγάλη εμπιστοσύνη στους ηγέτες του χωριού τους.
Κατά τη διάρκεια του πρώτου μου ταξιδιού στο Λάος, όταν επισκέφτηκα το χωριό Ντον, είδα τις δυσκολίες και άκουσα πολλές σκέψεις από τους κατοίκους του χωριού και τους ηγέτες που ήθελαν να βρουν την προέλευση και να αποκαταστήσουν τον πολιτισμό Μουόνγκ των προγόνων τους. Με την επιστροφή τους στο Βιετνάμ, με την αποφασιστικότητα να συνεισφέρουν στους κατοίκους του χωριού Ντον στην εκπλήρωση των φιλοδοξιών τους, ο Επαρχιακός Σύνδεσμος Λογοτεχνίας και Τεχνών οργάνωσε μια εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων και συγκέντρωσε 3 σετ γκονγκ Μουόνγκ (31 τεμάχια), 20 σετ παραδοσιακών γυναικείων στολών Μουόνγκ, 2 βιβλία, "Το Έπος της Δημιουργίας της Γης και του Νερού" και "Σαμανισμός Μουόνγκ", μαζί με πάνω από 20 εκατομμύρια VND σε μετρητά.
Ακριβώς πέντε μήνες μετά την πρώτη μας επίσκεψη στο χωριό Ντον, πήγαμε στο Λάος για δεύτερη φορά. Εκτός από το να δώσουμε δώρα στους χωρικούς, η αντιπροσωπεία μας έδωσε οδηγίες σε 30 κορίτσια Μουόνγκ στο χωριό για το πώς να χρησιμοποιούν γκονγκ, να φορούν φούστες Μουόνγκ και να τραγουδούν λαϊκά τραγούδια Μουόνγκ. Έμαθαν πολύ γρήγορα. Μετά από μόλις τρεις ημέρες, μπορούσαν να τραγουδήσουν αρκετές λαϊκές μελωδίες Μουόνγκ, να χρησιμοποιήσουν τα γκονγκ αρκετά επιδέξια και να παίξουν δύο κομμάτια γκονγκ με επιδεξιότητα: "Going on the Road" και "White Flower, Yellow Flower". Βλέποντας τα κορίτσια Μουόνγκ να φορούν τα παραδοσιακά ρούχα των προγόνων τους για πρώτη φορά και παρατηρώντας τις κινήσεις τους ενώ έπαιζαν τα γκονγκ Μουόνγκ, η επικεφαλής της αντιπροσωπείας μας - η ποιήτρια Λε Βα - δεν μπορούσε παρά να αναφωνήσει: "Ο πολιτισμός Μουόνγκ έχει αναβιώσει στο Λάος!" Ο επικεφαλής του χωριού Ντον υποσχέθηκε: "Θα συνεχίσουμε αυτή τη δραστηριότητα και θα ενθαρρύνουμε τις γυναίκες εδώ να φορούν φούστες Μουόνγκ για να διατηρήσουν τον παραδοσιακό πολιτισμό μέσω της ένδυσης."
Υπήρχαν πολλά ενδιαφέροντα πράγματα να ανακαλύψουμε κατά την επίσκεψή μας στο Λάος, ειδικά στο χωριό Ντον της φυλής Μουόνγκ, η οποία είχε μεταναστεύσει από το Βιετνάμ στο Λάος πριν από αρκετές εκατοντάδες χρόνια. Είχαν χάσει την πατρίδα τους, τα έθιμά τους και τις γεύσεις της μητέρας τους πατρίδας, έτσι όταν έμαθαν ότι η αντιπροσωπεία του Επαρχιακού Συλλόγου Λογοτεχνίας και Τεχνών Χόα Μπινχ ερχόταν για να μελετήσει τον πολιτισμό των Μουόνγκ, όλοι χάρηκαν πολύ. Υποδέχτηκαν την αντιπροσωπεία σαν οικογένεια, με γνήσια ζεστασιά και ανοιχτότητα, σαν να ήταν συγγενείς εξ αίματος. Όταν τους αποχαιρετήσαμε, δίστασαν να αποχωριστούν και πολλοί ηλικιωμένοι έκλαψαν σιωπηλά. Συγκινημένοι από αυτή την εγκάρδια φιλοξενία, όλοι στην αντιπροσωπεία ορκίστηκαν να κάνουν κάτι για να βοηθήσουν τη φυλή των Μουόνγκ στο Λάος να ανακουφίσει τις δυσκολίες της επιστροφής τους στην πατρίδα.
Λε Κουόκ Καν
(Συνεισφέρων)
Πηγή
Σχόλιο (0)