یک مکانیزم پیشرفته برای افزایش قدرت باد فراساحلی.

کارشناسان و سرمایه‌گذاران معتقدند که این پیش‌نویس، عزم راسخ دولت برای ایجاد سازوکارهای نوآورانه برای ارتقای انرژی بادی فراساحلی را نشان می‌دهد. در عین حال، این پیش‌نویس معیارهایی را برای انتخاب سرمایه‌گذاران توانمند، با تضمین امکان‌پذیری و اثربخشی پروژه‌ها، مشخص می‌کند.

رکن گذار انرژی و نیاز به مکانیسم‌های دستیابی به موفقیت

ویتنام در حال ورود به یک مرحله گذار انرژی در مقیاس بزرگ است و انرژی بادی فراساحلی به عنوان یکی از ارکان اصلی برای دستیابی به انتشار خالص صفر تا سال ۲۰۵۰ شناخته شده است. این ارزیابی توسط دکتر نگوین هوی هوچ، عضو شورای علمی مجله انرژی ویتنام، در چارچوب طرح توسعه برق اصلاح‌شده VIII، که هدف آن ظرفیت انرژی بادی فراساحلی تقریباً ۶۰۰۰ مگاوات (۶ گیگاوات) تا سال ۲۰۳۰ است، مورد تأکید قرار گرفت. با این حال، علیرغم این هدف بلندپروازانه، هنوز هیچ پروژه‌ای تأیید سرمایه‌گذاری دریافت نکرده است.

در همین زمینه است که پیش‌نویس قطعنامه در مورد سازوکارها و سیاست‌های توسعه انرژی ملی در دوره 2026-2030، فصل چهارم را به توسعه انرژی بادی فراساحلی اختصاص داده است، اقدامی که به ویژه در پرداختن به تنگناهای سیاست‌گذاری مهم تلقی می‌شود.

عنوان عکس — انرژی بادی فراساحلی نیازمند فناوری پیشرفته، تکنیک‌های پیچیده ساخت و نصب و قابلیت‌های عملیاتی با استاندارد بالا است. عکس: LP

از منظر بین‌المللی، شورای جهانی انرژی باد (GWEC) معتقد است که این پیش‌نویس، عزم راسخ دولت و مجلس ملی را برای معرفی یک سازوکار پیشگامانه نشان می‌دهد. آقای بویی وین تانگ، مدیر کشوری GWEC در ویتنام، اظهار داشت که سازوکار تصویب سیاست‌های سرمایه‌گذاری برای پروژه‌های انرژی بادی فراساحلی، که جایگزین فرآیند مناقصه می‌شود، گامی قابل توجه است، زیرا زمان انتخاب سرمایه‌گذاران را کوتاه می‌کند و با الزام «یک سازوکار پیشگامانه برای توسعه انرژی بادی فراساحلی» که در قطعنامه 70 دفتر سیاسی آمده است، همسو است.

پیش‌نویس قطعنامه نه تنها رویکرد انتخاب سرمایه‌گذار را تغییر می‌دهد، بلکه چندین سیاست تشویقی مهم را نیز معرفی می‌کند. بر این اساس، پروژه‌های انرژی بادی فراساحلی از هزینه‌های استفاده از منطقه دریایی معاف یا کاهش هزینه‌ها را دریافت خواهند کرد؛ و قراردادهای خرید برق حداقل ۹۰٪ از میانگین تولید برق سالانه را در طول دوره بازپرداخت وام تضمین می‌کنند. دکتر نگوین هوی هوچ این مکانیسم‌ها را بسیار مهم ارزیابی کرد و پایه‌ای را برای سرمایه‌گذاران ایجاد کرد تا مدل‌های مالی بسازند و سرمایه بین‌المللی را در چارچوب ضمانت‌های محدود دولت ویتنام برای پروژه‌های انرژی جدید ترتیب دهند.

به حداکثر رساندن سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، عامل کلیدی برای ویتنام جهت دستیابی به هدف توسعه 6 گیگاوات انرژی بادی فراساحلی تا سال 2030 محسوب می‌شود. از دیدگاه یک سرمایه‌گذار، آقای الساندرو آنتونیولی، مدیر کل شرکای فراساحلی کپنهاگ (COP) و نماینده ارشد شرکای زیرساخت کپنهاگ (CIP) در ویتنام، از این واقعیت که پیش‌نویس قطعنامه اخیر، مقرراتی را که فقط به شرکت‌های ویتنامی یا شرکت‌هایی با 100٪ سرمایه دولتی اجازه پیشنهاد پروژه‌های سرمایه‌گذاری را می‌دهد، حذف کرده است، بسیار قدردانی می‌کند. به گفته آقای آنتونیولی، این یک تعدیل مناسب است، زیرا ویتنام باید منابع خود را برای این بخش سرمایه‌گذاری امیدوارکننده اما پرهزینه به حداکثر برساند.

آقای آنتونیولی خاطرنشان کرد که هزینه سرمایه‌گذاری برای انرژی بادی فراساحلی در حال حاضر حدود ۴ میلیارد دلار به ازای هر گیگاوات است. این نوع انرژی نیازمند فناوری پیشرفته، تکنیک‌های پیچیده ساخت و نصب و قابلیت‌های عملیاتی با استاندارد بالا است. آقای آنتونیولی تأکید کرد که قطعنامه ۷۰-NQ/TW به وضوح وظیفه گسترش بسیج سرمایه خصوصی و خارجی برای پروژه‌های انرژی را از طریق مدل‌های سرمایه‌گذاری مستقل یا مشارکت‌های دولتی-خصوصی تعریف می‌کند. به گفته آقای آنتونیولی، علاوه بر سرمایه، مشارکت سرمایه‌گذاران بین‌المللی با تجربه در اجرای پروژه‌هایی با مقیاس مشابه، عامل کلیدی در تضمین پیشرفت و کارایی است.

آقای بوی وین تانگ، مدیر کشوری GWEC در ویتنام، با همین دیدگاه معتقد است که سرمایه‌گذاران بین‌المللی دارای قابلیت‌های فنی، تجربه عملیاتی، منابع مالی و یک شبکه زنجیره تأمین جهانی هستند - عواملی که موفقیت پروژه‌های انرژی بادی فراساحلی در مقیاس بزرگ و بسیار پیچیده را تعیین می‌کنند. آقای تانگ به ویژه یک مدل مشارکتی بین مشاغل داخلی و بین‌المللی را توصیه می‌کند، زیرا این ساختار در سراسر جهان مؤثر بوده و کلید اجرای ایمن، طبق برنامه و مطابق با استانداردهای بین‌المللی پروژه‌ها در ویتنام است.

از دیدگاه محلی، جایی که پروژه‌ها مستقیماً مجوز می‌گیرند و تحت نظارت هستند، یکی از رهبران استانی نیز بر مزایای دوگانه این مدل همکاری تأکید کرد. به گفته این رهبر، ارتباط با سرمایه‌گذاران بین‌المللی نه تنها سرمایه را به ارمغان می‌آورد، بلکه فرصت‌هایی را برای دسترسی به فناوری، تکنیک‌ها و تجربیات بین‌المللی نیز فراهم می‌کند. او اظهار داشت: «با همکاری با شرکت‌هایی که قبلاً پروژه‌های بزرگی را اجرا کرده‌اند، منحنی یادگیری را به طور قابل توجهی کوتاه می‌کنیم و می‌توانیم در زمینه‌های جدیدی مانند انرژی بادی فراساحلی جهش کنیم.»

انتخاب سرمایه‌گذاران: عامل کلیدی در تضمین موفقیت.

پیش‌نویس قطعنامه علاوه بر ایجاد سازوکارهای نوآورانه، استانداردهای لازم برای سرمایه‌گذاران انرژی بادی فراساحلی را نیز افزایش می‌دهد. بر این اساس، شرکت‌هایی که پیشنهاد بررسی می‌دهند و تأیید سرمایه‌گذاری دریافت می‌کنند، باید حداقل سرمایه اولیه ۱۰،۰۰۰ میلیارد دانگ ویتنام و سرمایه سهام آنها حداقل ۱۵٪ از کل سرمایه‌گذاری باشد.

آقای بوی وین تانگ، مدیر کشوری GWEC در ویتنام، اظهار داشت که این مقررات برای شرکت‌های بزرگ داخلی مناسب است، اما به "مانعی" برای سرمایه‌گذاران خارجی تبدیل می‌شود. او تحلیل کرد: "مسئله این نیست که آنها فاقد ظرفیت مالی هستند، بلکه تزریق 10،000 میلیارد دانگ ویتنامی به عنوان سرمایه اولیه به یک نهاد قانونی جدید در ویتنام، با توجه به اینکه انرژی بادی فراساحلی هنوز جدید و ذاتاً پرخطر است، به سختی امکان‌پذیر است."

از منظر بین‌المللی، آقای الساندرو آنتونیولی، نماینده CIP، پیشنهاد گسترش روش محاسبه سرمایه سهام را داد تا شامل سرمایه شرکت مادر و شرکت‌های وابسته شود. آقای آنتونیولی اظهار داشت: «نشان دادن توانایی جمع‌آوری حداقل ۱۵٪ از کل سرمایه‌گذاری در سرمایه سهام با رویه‌های اجرای پروژه‌های انرژی در مقیاس بزرگ سازگارتر خواهد بود. در این زمینه، می‌توان الزام حداقل سرمایه اولیه را لغو شده دانست، زیرا ظرفیت مالی از طریق الزام سرمایه سهام از قبل تضمین شده است.»

مسئله دیگری که کارشناسان به آن اشاره کردند، اولویت‌بندی مقررات به سرمایه‌گذارانی است که قیمت‌های پیش‌بینی‌شده برق پایین‌تری را پیشنهاد می‌دهند، در حالی که دو درخواست معتبر برای یک پروژه ارائه می‌شود. به گفته آقای بویی وین تانگ، این رویکرد غیرمنطقی است. آقای تانگ توضیح داد که قیمت‌های برق در مرحله پیشنهاد سرمایه‌گذاری، تنها تخمین‌هایی بر اساس مطالعات پیش از امکان‌سنجی هستند و معمولاً باید در طول اجرا تعدیل شوند. فاصله ۲-۳ ساله بین تأیید پیشنهاد سرمایه‌گذاری و مذاکره در مورد قیمت‌های برق با EVN به اندازه کافی طولانی است که هزینه‌های زنجیره تأمین، شرایط بازار و شرایط مالی نوسان داشته باشند و منجر به تفاوت زیادی بین قیمت‌های پیش‌بینی‌شده و واقعی شوند.

تجربه بین‌المللی نشان می‌دهد که این ریسک بی‌اهمیت نیست. آقای تانگ به موردی در ژاپن اشاره کرد: در سال ۲۰۲۱، میتسوبیشی به لطف پیشنهاد کمترین قیمت برق، علی‌رغم نداشتن هیچ تجربه‌ای در این زمینه، در مناقصه‌های سه پروژه انرژی بادی فراساحلی برنده شد. در طول اجرا، هزینه‌ها افزایش یافت و نوسانات زنجیره تأمین مانع از تکمیل پروژه‌ها با قیمت تعهد شده توسط شرکت شد و تا آگوست ۲۰۲۵، میتسوبیشی مجبور شد از هر سه پروژه کناره‌گیری کند.

آقای تانگ با الهام از این درس، تأکید کرد که قیمت برق نباید معیار اصلی در انتخاب سرمایه‌گذاران باشد. در عوض، باید معیارهای متعددی از جمله ظرفیت مالی، تخصص فنی، تجربه اجرا، استراتژی توسعه پروژه و توانایی مشارکت در زنجیره تأمین داخلی اعمال شود. وی گفت: «این رویکرد به انتخاب سرمایه‌گذار مناسب با قابلیت‌های واقعی کمک می‌کند و اجرای پایدار و کارآمد پروژه را تضمین می‌کند.»

آقای الساندرو آنتونیولی با همین دیدگاه، پیشنهاد داد که پیش‌نویس قطعنامه، به جای تکیه صرف بر معیار قیمت‌های پیشنهادی پایین‌تر برق، سرمایه‌گذارانی را که در اجرا یا جذب سرمایه برای پروژه‌های انرژی بادی فراساحلی، زیرساخت‌های دریایی یا پروژه‌های برق در مقیاس بزرگ تجربه دارند، در اولویت قرار دهد.

به گفته آقای بویی وین تانگ، مدیر کشوری GWEC در ویتنام، انرژی بادی فراساحلی با دفاع و امنیت ملی، حمل و نقل دریایی، میادین نفت و گاز، منابع دریایی، دیپلماسی و غیره مرتبط است و بنابراین نیاز به مشارکت بسیاری از وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها دارد. مقیاس پروژه‌ها بسیار بزرگ است؛ یک پروژه ۵۰۰ مگاواتی می‌تواند تا ۲ میلیارد دلار هزینه داشته باشد و سرمایه‌گذاری آن پیچیده است و بسیار فراتر از تجربه مدیریتی اکثر مناطق است. بنابراین، اختیار تأیید سرمایه‌گذاران برای پروژه‌های انرژی بادی فراساحلی باید به نخست وزیر داده شود، نه به کمیته مردمی استان، همانطور که در پیش‌نویس قطعنامه تصریح شده است.

منبع: https://baotintuc.vn/kinh-te/co-che-dot-pha-de-thuc-day-dien-gio-ngoai-khoi-20251204220426618.htm