Khoảng 32% người thuộc thế hệ gen Z cho biết họ từng là nạn nhân của các vụ lừa đảo việc làm (Ảnh: Tomasz Tulik/Alamy).
Thao túng tâm lý của những người trẻ thất nghiệp
Nước Mỹ đang phải đối mặt với nạn lừa đảo việc làm nhức nhối hơn bao giờ hết khi những báo cáo về việc người tìm việc bị tấn công dồn dập bởi các tin nhắn từ những kẻ lừa đảo đang tăng mạnh về số lượng.
Các chuyên gia cho rằng công nghệ đứng sau những trò lừa đảo này ngày càng tinh vi hơn, cho phép những kẻ lừa đảo dễ dàng giả mạo nhà tuyển dụng và gửi hàng loạt tin nhắn và email đến người tìm việc.
Theo một nghiên cứu gần đây của Better Business Bureau (BBB), số vụ lừa đảo tuyển dụng đã tăng gấp đôi vào năm 2025 so với năm trước đó, và đối tượng bị ảnh hưởng nặng nề nhất chính là những người trẻ thuộc thế hệ gen Z (thế hệ sinh từ khoảng năm 1997 đến năm 2012) đang tìm cách bắt đầu sự nghiệp. Khoảng 32% người thuộc thế hệ gen Z cho biết họ đã từng là nạn nhân của các vụ lừa đảo việc làm.
Josephine Wolff, giáo sư chính sách an ninh mạng, nêu một thực tế, dù đã có những cảnh báo "đừng mở tệp đính kèm" hay "email rủi ro" nhưng nhiều người trẻ thất nghiệp lại lo rằng nếu không mở email họ có thể đánh mất một cơ hội tốt. Đó chính là bước đầu tiên để người tìm việc trở thành nạn nhân của kẻ lừa đảo.
Tháng trước, khi đang tìm việc trực tuyến, Sally nhận được một lời mời phỏng vấn từ một quán cà phê ở Minneapolis.
“Chúng tôi rất vui mừng thông báo rằng các chứng chỉ của bạn rất phù hợp với một số vị trí việc làm hiện tại”, email hứa hẹn, “Chúng tôi đề nghị bạn sắp xếp để chuẩn bị cho một cuộc phỏng vấn trực tuyến càng sớm càng tốt”.
Kể từ khi tốt nghiệp trường Cao đẳng Nghệ thuật và Thiết kế Minneapolis vào cuối năm 2022, Sally đã gửi rất nhiều đơn xin việc liên quan tới thiết kế đồ họa đến nỗi cô không thể nhớ mình đã nộp đơn vào những nơi nào.
Đó chính là lý do tại sao email đó không gây ra sự nghi ngờ nào. Người gửi, "Ryan L Goodson", nói rằng anh ta đến từ một công ty công nghệ sinh học, đặt trụ sở tại Seattle. Anh ta sử dụng ngôn ngữ trang trọng, có logo công ty trong chữ ký và tên miền email trông rất chuyên nghiệp.
“Tôi không muốn trông ngớ ngẩn trong buổi phỏng vấn, vì vậy tôi đã cố gắng tìm lại đơn xin việc ban đầu của mình”, Sally nói. Không lâu sau, cô nhận ra rằng cô chưa từng nộp đơn xin việc vào công ty đó.
AI "tăng sức mạnh" cho kẻ lừa đảo
Pardis Emami-Naeini, giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Duke, cho biết bằng cách sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), các phương thức lừa đảo đang phát triển ngày càng tinh vi.
“Trước khi có AI, việc tạo ra những tin nhắn lừa đảo này tốn khá nhiều công sức, nghĩa là chúng thường chung chung, đầy lỗi chính tả và dễ bị phát hiện”, giáo sư Emami-Naeini nói, “Giờ đây, bất cứ ai cũng có thể tạo ra những tin nhắn tuyển dụng giả mạo hiệu quả cao và đôi khi được cá nhân hóa một cách nhanh chóng”.
Những kẻ lừa đảo giả danh nhà tuyển dụng thường hướng dẫn nạn nhân đi qua một quy trình tuyển dụng giả mạo trước khi yêu cầu thông tin tài khoản ngân hàng với những "bài kiểm tra lý lịch" với phí 1 USD hoặc thiết lập chuyển khoản trực tiếp để trả lương. Một số khác lại chèn phần mềm độc hại vào các liên kết hoặc tệp đính kèm trong tin nhắn.
Hruthik Narayan Sarva, 25 tuổi, là một kỹ sư phần mềm ở Bắc Carolina, đã nộp đơn xin việc và thực tập hơn 1.500 vị trí kể từ tháng 10 năm ngoái nhưng hầu như không nhận được phản hồi nào.
“Tôi đã quá tuyệt vọng cho đến khi nhận được một email mời phỏng vấn”, Sarva nói.
Nội dung email cho thấy đó là một nhà xuất bản, đề nghị Sarva một vị trí hoàn hảo: thực tập sinh phân tích dữ liệu.
“Tôi chỉ bắt đầu nghi ngờ khi trong cuộc phỏng vấn online qua ứng dụng Teams, người phỏng vấn không ghi tên, chức vụ và sau đó anh ta lại nói rằng cuộc phỏng vấn sẽ được tiến hành qua tin nhắn”, Sarva cho biết.
Việc mức lương đưa ra cao hơn mức trung bình trên thị trường và điều kiện làm việc từ xa với giờ giấc linh hoạt cũng là những dấu hiệu khiến Sarva nghi ngờ.
Sarva đã tìm cách liên hệ trực tiếp với nhà xuất bản và nhận được tin xấu: lời mời làm việc đó là giả.
Priya Rathod, chuyên gia về xu hướng thị trường việc làm, cho biết người tìm việc cần phải cảnh giác với những lời hứa hão huyền nghe có vẻ quá tốt để trở thành sự thật.
“Những kẻ lừa đảo hứa hẹn đủ điều trên đời. Bạn sẽ được trả lương cao, làm việc linh hoạt, hưởng nhiều phúc lợi, nhưng thực tế công việc lại vô cùng mơ hồ”, chuyên gia gợi ý những dấu hiệu đáng ngờ.
Ngoài ra, đi kèm những lời đề nghị hào phóng thường là những yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc tài chính, đây là một dấu hiệu đáng chú ý khác. "Những nhà tuyển dụng chính thống sẽ không bao giờ yêu cầu những thông tin như vậy", vị chuyên gia cho biết.
Trong bối cảnh tội phạm lừa đảo ngày càng gia tăng, người tìm việc ở Mỹ đang dần tỉnh táo hơn và tìm cách ứng phó trong một thị trường việc làm càng lúc càng khó khăn.
Nguồn: https://dantri.com.vn/lao-dong-viec-lam/gen-z-that-nghiep-bi-ke-lua-dao-tan-cong-don-dap-20260629071414637.htm
