Gian bếp của mẹ tôi đã được xây mới với các thiết bị hiện đại, nhưng như một thói quen cũ, mẹ vẫn giữ lại gian bếp củi ngày xưa như một kỷ vật của gia đình. Một không gian khiêm nhường nhưng từ bao lâu nay lại chính là “trái tim” của cả gia đình, đặc biệt trong những ngày Tết. Đó là nơi lưu giữ những giá trị xưa cũ của văn hóa Việt, nơi mà dòng chảy kinh tế thị trường dẫu có cuồn cuộn ngoài kia cũng phải dừng lại trước ngưỡng cửa gỗ nhuốm màu bồ hóng.
Bước vào gian bếp ngày xuân, mùi đầu tiên tôi chạm phải là mùi của hoài niệm. Đó là sự tổng hòa giữa mùi nếp cái hoa vàng thơm lừng, mùi lá dong xanh mướt vừa được trụng qua nước sôi, mùi của mứt gừng cay nồng đượm, mùi thơm của tiêu hành món thịt nấu đông… lẫn trong đó mùi của lớp tro bếp mịn màng đang ủ kín những củ khoai nướng.
 |
| Gian bếp ngày xuân của mẹ. Ảnh: AI |
Mẹ tôi, người phụ nữ đã đi qua hơn sáu mươi mùa rẫy, coi gian bếp là “thánh đường” của riêng mình. Trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi người ta có thể đặt mua mọi thứ chỉ bằng một cú chạm trên điện thoại, mẹ vẫn tỉ mẩn tự tay ngâm gạo, đãi đậu, ướp thịt. Mẹ bảo: “Cái Tết mua sẵn là cái Tết mượn, còn cái Tết trong bếp mình mới là cái Tết thật của mình”. Trong gian bếp ngày xuân cơ man là thứ: góc này là thúng gạo nếp trắng ngần - biểu tượng của sự no đủ, góc kia là hũ dưa hành đang lên men - nét chấm phá cho sự cân bằng âm dương trong mâm cỗ Tết… Với mẹ ẩm thực không chỉ là dinh dưỡng, mà là sự giao thoa giữa lòng thành kính với tổ tiên và tình yêu thương vô bờ bến dành cho con cháu.
Tôi còn nhớ cái Tết sau đại dịch COVID-19, kinh tế gia đình gặp nhiều áp lực. Mẹ tôi vẫn khéo léo điều tiết chi tiêu trong bối cảnh giá cả thị trường biến động. Dù thế nào, gian bếp ngày xuân vẫn phải đủ đầy. Sự “đủ đầy” ở đây không nằm ở những món sơn hào hải vị đắt đỏ, mà là ở sự chăm chút cho từng khoanh giò, từng bát canh măng. Mẹ dạy tôi rằng, dù kinh tế có khó khăn đến đâu, ngày Tết cũng phải tươm tất, bởi đó là cách ta trân trọng thành quả lao động của một năm và hy vọng vào một khởi đầu mới hanh thông.
Gian bếp ngày xuân còn là nơi diễn ra những cuộc “hội thảo” gia đình đầy ấm áp. Bên ánh lửa bập bùng của nồi bánh chưng đêm ba mươi, mẹ kể về những ngày xưa cũ, về cái thời bao cấp xếp hàng mua từng lạng thịt làm nhân bánh. Những câu chuyện ấy như sợi dây vô hình kết nối các thế hệ, giúp những đứa con xa quê hiểu được giá trị của sự kiên cường và lòng biết ơn.
Khi nắng chiều 30 Tết đổ bóng xuống sân, mâm cơm tất niên đã sẵn sàng. Gian bếp của mẹ lúc này lại càng nhộn nhịp hơn tỏa ra một luồng năng lượng ấm áp lạ kỳ. Nhìn mẹ với chiếc tạp dề đã cũ và mái tóc đã điểm bạc, tôi chợt nhận ra: Gian bếp không chỉ là nơi nấu nướng, đó là nơi mẹ nhóm lên ngọn lửa của niềm tin, sự hy vọng và sự gắn kết gia đình.
Ngày xuân, đi qua vạn dặm đường dài, cuối cùng ta cũng chỉ mong được trở về, ngồi dưới gian bếp ám khói của mẹ, nghe tiếng lửa lách tách và cảm nhận mùi Tết nồng đượm đang thấm sâu vào từng thớ thịt, tâm hồn. Bởi ở đó, ta được là chính mình nhất, được yêu thương vô điều kiện trong vòng tay của mẹ và quê hương.
Thúy An
Nguồn: https://baodaklak.vn/van-hoa-xa-hoi/van-hoa/202602/gian-bepngay-xuan-cua-me-6bc31ea/
Bình luận (0)