Gìn giữ, phát triển văn hóa truyền thống

Trước sức ép của đô thị hóa, các địa phương trên địa bàn thành phố nỗ lực gìn giữ, trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ thông qua các lớp bồi dưỡng dân ca bài chòi, hỗ trợ nhạc cụ và trang phục truyền thống. Qua đó nuôi dưỡng, lan tỏa văn hóa, biến các giá trị truyền thống thành sinh kế để phát triển kinh tế.

UBND xã Trà Tập tổ chức bàn giao cồng chiêng và trang phục truyền thống cho nhân dân các thôn. Ảnh: L.P

Thiết thực hỗ trợ

Thực hiện Dự án 6 về “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc Chương trình “Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030”, nhiều xã miền núi của thành phố đẩy mạnh các hoạt động gìn giữ, phục dựng văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Tháng 9/2025, UBND xã Trà Tập tổ chức bàn giao cồng chiêng và trang phục truyền thống cho Ban nhân dân thôn 4 và Câu lạc bộ Cồng chiêng làng Tăk Pổ (thôn 6). Theo đó, hai đội cồng chiêng này được nhận hai bộ nhạc cụ truyền thống gồm cồng, chiêng, trống và 36 bộ trang phục thổ cẩm truyền thống của đồng bào Ca Dong, Xơ Đăng. Sau khi tiếp nhận, hai đội cồng chiêng sử dụng vào các dịp trình diễn văn hóa cồng chiêng, múa tâng tung da dá... để phục vụ du khách.

UBND xã Hòa Vang khai mạc lớp bồi dưỡng dân ca bài chòi tại thôn Bồ Bản, thu hút thiếu nhi tham gia. Ảnh: L.P

Ông Ngô Tấn Lạc, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Tập cho biết, đây là nguồn hỗ trợ thiết thực từ Dự án 6 nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số. Việc bàn giao cồng chiêng và trang phục truyền thống giúp người dân các thôn thuận tiện trong tổ chức các hoạt động truyền dạy, giao lưu văn hóa và phục vụ khách du lịch, thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng tại các làng Tăk Pổ, Tak Pang, C72, Lâng Loan... Qua đó góp phần gìn giữ và phát triển văn hóa bản địa, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế dựa vào du lịch, gắn với bảo tồn văn hóa của xã Trà Tập đến năm 2030.

Giữ lửa nghệ thuật truyền thống

Tại xã Hòa Vang, với mục tiêu gìn giữ và truyền dạy dân ca bài chòi, từ tháng 10/2025, UBND xã khai mạc lớp bồi dưỡng dân ca bài chòi tại thôn Bồ Bản, thu hút hàng chục người yêu thích và có năng khiếu tham gia học. Đều đặn tối thứ Tư và chiều Chủ nhật hằng tuần, nhà văn hóa thôn Bồ Bản rộn ràng tiếng hô hát bài chòi. Người dạy là các nghệ nhân bài chòi của xã, gồm Đỗ Hữu Quế, Nguyễn Thị Lệ, Phạm Hồng Thái và Đỗ Thị Hạnh. Lớp có gần 30 người ở đủ các lứa tuổi tham gia học. Trong khóa học kéo dài hơn hai tháng, người học được các nghệ nhân truyền dạy những làn điệu bài chòi truyền thống, kỹ năng hô hát, biểu diễn…

Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Vang Hồ Tăng Phúc cho biết, hoạt động dạy hát dân ca, hô hát bài chòi và trò chơi dân gian nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân gian tại địa phương, góp phần lưu giữ những di sản văn hóa phi vật thể, khơi dậy tình yêu đối với bản sắc văn hóa dân tộc. Đặc biệt, lớp học thu hút nhiều thiếu nhi tham gia, góp phần truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, khơi dậy niềm đam mê và ý thức trong việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Cũng theo lãnh đạo xã Hòa Vang, việc dạy hô hát bài chòi nhằm bồi dưỡng và phát triển câu lạc bộ bài chòi tại địa phương, hướng đến hình thành “Làng văn hóa đặc trưng thôn Bồ Bản” để phát triển du lịch cộng đồng, thu hút du khách.

Xã Tây Giang tổ chức trình diễn múa trống, chiêng, nói lý, hát lý thu hút đông đảo người dân thưởng thức. Ảnh: L.P

Song song với dạy hô hát bài chòi, UBND xã Hòa Vang cũng tổ chức các hoạt động văn hóa dân gian tại “Làng văn hóa đặc trưng thôn Bồ Bản”. Theo đó, Câu lạc bộ Dân ca bài chòi Hòa Vang tổ chức biểu diễn 2 buổi/tháng nhằm phục vụ người dân và du khách đến trải nghiệm tại du lịch tại địa phương. Đồng thời phục dựng và tổ chức các trò chơi dân gian như kéo co, bịt mắt bắt dê, chơi ô ăn quan, nhảy sạp, đẩy gậy… nhằm tạo sân chơi, thu hút du khách.

Trước thực tế ngày càng có nhiều loại hình nghệ thuật văn hóa, giải trí hiện đại lấn át văn hóa truyền thống, bên cạnh gìn giữ và truyền dạy văn hóa truyền thống, các địa phương tăng cường hoạt động quảng bá, trình diễn các loại hình nghệ thuật truyền thống trong các dịp lễ, tết, ngày kỷ niệm. Qua đó thu hút, nhắc nhở cộng đồng dân cư địa phương, nhất là thế hệ trẻ quan tâm, gìn giữ văn hóa bản địa. Đồng thời lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống đến với bạn bè khắp nơi, góp phần quảng bá và phát triển văn hóa, du lịch cộng đồng.

Nguồn: https://baodanang.vn/gin-giu-phat-trien-van-hoa-truyen-thong-3309661.html