Giới hạn của cơ thể!

Không ai có thể làm việc hiệu quả khi thể trạng luôn trong tình trạng suy hao. Không một nền sản xuất nào có thể bền vững khi chất lượng lao động bị bào mòn bởi thời gian. Đề xuất của Đại biểu Quốc hội về giảm giờ làm việc từ 48 xuống 44 giờ mỗi tuần, dự kiến áp dụng từ năm 2026 - không chỉ là câu chuyện sắp xếp thời gian, mà còn là lời nhắc về giới hạn chịu đựng của cơ thể người lao động.

Trung bình, người lao động tại các doanh nghiệp sản xuất có thời gian làm việc từ 54 - 60 giờ/tuần.

Đặc biệt, với hàng trăm nghìn công nhân tại các khu công nghiệp trên địa bàn Vĩnh Phúc, đây không chỉ là mong ước, mà là một nhu cầu sống còn.

Tại 9 khu công nghiệp và 13 cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh, guồng quay lao động của hàng trăm nghìn công nhân vẫn đang diễn ra với tốc độ cao và áp lực lớn.

Một công nhân làm việc 9 - 10 tiếng mỗi ngày là chuyện phổ biến, chưa kể tăng ca, làm thêm cuối tuần. Trung bình mỗi người lao động tại các khu, cụm công nghiệp làm việc từ 54 - 60 giờ/tuần nếu tính cả làm thêm giờ.

Đó là chưa kể thời gian đi lại, chăm sóc gia đình, phục hồi thể lực... những thứ gần như bị “ăn bớt” để đổi lấy đồng lương sống qua ngày.

Với cường độ như vậy, điều đáng lo không chỉ là sự mỏi mệt kéo dài, mà là nguy cơ bào mòn thể chất và tinh thần của người lao động. Có thể hôm nay họ vẫn đến xưởng, vẫn làm đủ số giờ.

Nhưng sự thực là, cơ thể họ đang dần kiệt quệ và dần chống lại họ bằng những biểu hiện lâm sàng, thay cho sự lên tiếng đòi được nghỉ ngơi.

Đề xuất giảm giờ làm việc xuống còn 44 giờ/tuần trong khu vực tư nhân nếu thực hiện được không chỉ mang ý nghĩa cải thiện điều kiện làm việc, mà còn là bước tiến nhân văn, thừa nhận giới hạn sinh học và tâm lý của con người.

Điều đó khẳng định rằng, người lao động không phải cỗ máy. Và một nền sản xuất hiện đại, nhân văn không được phép vận hành trong tình trạng sức khỏe kiệt quệ.

Với các doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa tại địa phương, băn khoăn là điều dễ hiểu. Giảm giờ làm nghĩa là giảm thời gian tạo ra sản phẩm, đồng nghĩa với nguy cơ tăng chi phí nếu năng suất không được cải thiện. Lo ngại ấy là chính đáng, nhất là trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, sức cạnh tranh giữa doanh nghiệp trong nước và khối FDI còn chênh lệch lớn.

Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở cách tính toán theo kiểu “càng làm nhiều càng có lợi”, chúng ta sẽ bỏ qua một nguyên lý quan trọng trong quản trị hiện đại: năng suất lao động không đơn thuần là tổng số giờ làm việc, mà là chất lượng và hiệu quả thực sự trong mỗi giờ làm.

Thực tế cho thấy, làm việc liên tục trong nhiều giờ không khiến năng suất lao động hiệu quả hơn. Trái lại, sau một ngưỡng nhất định, cơ thể và tinh thần bị mỏi mệt, hiệu suất bắt đầu suy giảm.

Một công nhân có thể “có mặt” 10 tiếng ở nhà máy, nhưng nếu 3 tiếng cuối họ rơi vào trạng thái mệt mỏi, thiếu tập trung, thì thời gian đó gần như vô nghĩa, thậm chí dễ xảy ra sai sót, tai nạn, gây tổn thất lớn hơn nhiều so với chi phí trả lương làm thêm.

Nghiên cứu từ Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) từng chỉ ra rằng: Khi số giờ làm vượt quá 48 giờ/tuần, năng suất bắt đầu có xu hướng giảm dần, trong khi nguy cơ chấn thương lao động, bệnh nghề nghiệp lại tăng lên rõ rệt.

Như vậy, tăng thời gian làm việc không đồng nghĩa với tăng hiệu suất lao động - đó là một sự đánh đổi không bền vững. Ngược lại, khi người lao động được nghỉ ngơi hợp lý, tái tạo sức lực, họ sẽ làm việc tập trung hơn, ít mắc lỗi hơn và quan trọng nhất, cảm thấy gắn bó hơn với công việc.

Một số doanh nghiệp lớn trên địa bàn tỉnh đã bắt đầu ý thức được điều này. Thay vì đẩy mạnh tăng ca, một số doanh nghiệp FDI tại các khu công nghiệp như Honda, Piaggio, Compal... áp dụng phương pháp sắp xếp ca làm linh hoạt, hỗ trợ người lao động nghỉ giữa tuần hoặc xoay ca để tránh quá tải; họ đầu tư vào quy trình sản xuất tối ưu, ứng dụng máy móc vào các công đoạn lặp lại, cường độ cao; đồng thời tổ chức đào tạo nâng cao tay nghề cho công nhân để tiết kiệm thời gian thao tác.

Đó chính là hướng đi đúng đầu tư vào con người để tăng chất lượng, thay vì khai thác quá mức thể lực.

Giảm giờ làm, nhìn từ góc độ này, không chỉ là chính sách nhân đạo, mà còn là lựa chọn chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn. Doanh nghiệp nào hiểu sớm, hành động sớm, sẽ là doanh nghiệp nắm được lợi thế trong cuộc đua nhân lực thời kỳ mới.

Chúng ta không thể sở hữu một lực lượng công nhân với sự khỏe mạnh, trung thành và sáng tạo nếu họ phải làm việc trong tình trạng quá tải kéo dài. Giới hạn của cơ thể là có thật. Và việc giảm giờ làm là hành động thiết thực nhất để tôn trọng giới hạn ấy, giữ gìn sức lao động hôm nay, cũng là đầu tư cho chất lượng tăng trưởng ngày mai.

Bài, ảnh: Hoàng Cúc

Nguồn: http://baovinhphuc.com.vn/Multimedia/Images/Id/130103/Gioi-han-cua-co-the