Giữ hồn văn hóa dân tộc từ vùng Đất Sen Hồng đến lớp học tiếng Việt tại Campuchia

Giữa dòng chảy hội nhập và nhịp sống hiện đại, việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của thế hệ trẻ vùng Đất Sen Hồng (Đồng Tháp) không chỉ dừng lại ở các di tích lịch sử. Niềm tự hào đang được kết nối dài qua biên giới, truyền lửa văn hóa Việt tới các lớp học tiếng Việt tại Campuchia.

Hành trình kết nối từ vùng Đất Sen Hồng đến các lớp học tiếng Việt tại Campuchia khẳng định: giữ gìn bản sắc không chỉ là tri ân quá khứ, mà còn là bệ phóng tinh thần, khơi dậy khát vọng vươn xa của thế hệ mới.  

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc. Người cho rằng di sản văn hóa là nơi thể hiện rõ nét nhất hồn cốt của một dân tộc. Việc mất đi di sản, dù chỉ là một phần nhỏ, cũng đồng nghĩa với việc đánh mất bản sắc dân tộc. Việt Nam có kho tàng di sản văn hóa vô cùng phong phú. Kho tàng đó là nền tảng tinh thần cốt lõi, làm nên bản sắc Việt Nam suốt hàng ngàn năm lịch sử.

Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc (phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp).

Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự bùng nổ của công nghệ, đã có thời điểm người ta lo ngại rằng lớp trẻ sẽ dần xa rời những giá trị truyền thống. Nhưng thực tế đang chứng minh điều ngược lại. Một thế hệ trẻ với tư duy cởi mở, sáng tạo và trách nhiệm đang từng bước khôi phục, tiếp nối và phát huy văn hóa dân tộc theo cách riêng của mình.

Một góc Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc (phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp).

Chị Lê Thị Trúc Linh, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phường Gò Công, tỉnh Đồng Tháp chia sẻ: “Trên địa bàn Gò Công có 1 di tích là Đền thờ Anh hùng dân tộc Trương Định. Đối với bản thân, tôi cũng đã tìm hiểu qua lịch sử của ông, về khí thế hào hùng, lòng yêu nước của ông. Vào tháng 3 hằng năm, thời điểm kết nạp Đoàn, đoàn viên ưu tú mới sẽ được tham quan và kết nạp Đoàn tại đây. Thông qua hoạt động hành trình về địa chỉ đỏ này, các bạn sẽ được nghe chú quản lý đền nói về lịch sử và lòng yêu nước của ông”.

Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc (phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) là một trong những “địa chỉ đỏ” để thế hệ trẻ kết nối truyền thống, giáo dục lòng yêu nước.

Tính đến thời điểm này, Đồng Tháp hiện tự hào sở hữu gần 300 di tích được xếp hạng, trong đó có 5 di tích quốc gia đặc biệt, hơn 30 di tích quốc gia và gần 260 di tích cấp tỉnh; đồng thời có 9 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia... Đây thực sự là những “địa chỉ đỏ” để thế hệ trẻ kết nối truyền thống, giáo dục lòng yêu nước và tìm hiểu văn hóa dân tộc.

Nhà trưng bày Xứ ủy Nam bộ và văn hóa Óc Eo nhìn từ trên cao.

Giáo dục lịch sử và văn hóa cho học sinh không chỉ giới hạn trong những chuyến đi trải nghiệm thực tế. Thông qua chương trình Giáo dục địa phương ở các cấp học, những giá trị cốt lõi của quê hương đang từng bước được khắc sâu, tạo nền tảng nhận thức bền vững cho thế hệ trẻ.

Em Trần Thị Kim Ngân, học sinh lớp 10C9, Trường THPT Trần Hưng Đạo, tỉnh Đồng Tháp chia sẻ: “Em có được học về những trận đánh như: Ấp Bắc, Rạch Gầm... Em cũng được học về trận Cổ Cò. Được học và tìm hiểu về lịch sử, văn hóa của vùng đất mà chính mình đang sống và là quê hương của mình, em cảm thấy rất tự hào vì những vị anh hùng ngày trước đã hy sinh để chúng ta có được cuộc sống hôm nay. Em sẽ cố gắng tuyên truyền về điều đó để các em nhỏ hơn biết đến công lao của các vị anh hùng”.

Cổng vào Khu di tích quốc gia đặc biệt Gò Tháp.

Thấm nhuần lời dạy “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi” của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng tinh thần nghị quyết của Bộ Chính trị, văn hóa và con người đang được Đồng Tháp xem là nền tảng, động lực cốt lõi. Từ chủ trương đến hành động, địa phương đã đánh thức thành công nguồn lực nội sinh này, lan tỏa các giá trị văn hóa sâu rộng vào mọi mặt đời sống xã hội. 

Từ những câu chuyện thực tế đến tầm lý luận, quan điểm phát triển văn hóa, con người Đồng Tháp trong Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030 nêu rõ: xây dựng văn hóa, con người Đồng Tháp với các chuẩn mực đặc trưng “nghĩa tình, năng động, sáng tạo”. Không chỉ dừng ở định hướng, các giá trị văn hóa đang được cụ thể hóa trong đời sống, trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng, tạo đà cho phát triển toàn diện trong giai đoạn mới.

Học sinh tìm hiểu về văn hoá, lịch sử tại Nhà trưng bày Xứ ủy Nam bộ và văn hóa Óc Eo nằm trong khuôn viên Di tích quốc gia đặc biệt Gò Tháp.

Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Xuân Dũng, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật Trung ương cho rằng: “Ba yêu cầu của Nghị quyết 80 gắn chặt với vai trò lãnh đạo của Đồng Tháp. Thứ nhất là xây dựng hạ tầng văn hóa, tức là chuyển khoa học công nghệ và chuyển đổi số vào trong văn hóa, từ đó tạo điều kiện cho sự phát triển văn hóa; Thứ hai là đầu tư nguồn lực cho văn hóa. Khác với một số tỉnh khác, Đồng Tháp đã từng có một giai đoạn đầu tư nguồn lực cho văn hóa; Thứ ba là xây dựng nguồn lực, nguồn nhân lực một cách lâu dài, kiên trì, sáng tạo để tạo nên một đội ngũ hoạt động văn hóa, đội ngũ quản lý văn hóa, đội ngũ tham mưu văn hóa, đội ngũ sáng tạo văn hóa xứng đáng với truyền thống, vị thế của Đồng Tháp hiện tại và tương lai”. 

Tượng đài Anh hùng dân tộc Trương Định, tại phường Gò Công, tỉnh Đồng Tháp.

Không chỉ trong nước, hành trình gìn giữ văn hóa còn được Đồng Tháp nối dài ra ngoài biên giới. Với hơn 50 km đường biên tiếp giáp Campuchia và cộng đồng kiều bào đông đảo sinh sống, việc giữ gìn tiếng Việt, văn hóa Việt trở thành một nhiệm vụ mang ý nghĩa đặc biệt.

Hơn 10 năm qua, Trường Hữu nghị Việt Nam – Khmer tại tỉnh Prey Veng, do tỉnh Đồng Tháp xây dựng và hỗ trợ, đã trở thành nơi “giữ lửa” văn hóa cho thế hệ trẻ kiều bào. Tại đây, những đứa trẻ sinh ra trên đất nước Chùa Tháp vẫn được học tiếng Việt, học về cội nguồn, phong tục, tập quán của dân tộc mình.

Đền thờ Thiên hộ Võ Duy Dương.

Thầy Nguyễn Văn Hào, Hiệu trưởng Trường Hữu nghị Việt Nam – Khmer, tỉnh Prey Veng, Vương quốc Campuchia cho biết: “Đa số học sinh ở đây là kiều bào người Việt, cho nên nhà trường dạy theo chương trình sách giáo khoa Việt Nam. Chúng tôi không dạy đủ các môn như trong nước nhưng có dạy Toán, Tiếng Việt, Đạo đức… Trong đó, giáo dục đạo đức là rất cần thiết. Trên tinh thần chung, mình phải giữ lửa người Việt, tinh thần người Việt. Giải thích cho các em biết về nguồn gốc, lịch sử, phong tục, tập quán, ngày lễ, Tết… của người Việt Nam”.

Khép lại hành trình từ vùng Đất Sen Hồng đến những lớp học tiếng Việt trên đất bạn Campuchia, càng thấy rõ văn hóa không chỉ là cội nguồn bản sắc mà còn là sức mạnh tinh thần để dân tộc vững bước trong thời kỳ hội nhập. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của văn hóa vẫn đang được tiếp nối bằng những hành động cụ thể, từ giáo dục truyền thống, gìn giữ tiếng Việt đến bồi đắp lòng yêu quê hương, đất nước cho thế hệ trẻ. Khi văn hóa được gìn giữ và lan tỏa, đó cũng là lúc những giá trị bền vững của dân tộc tiếp tục được hun đúc, trở thành động lực để đất nước tự tin vươn mình trong kỷ nguyên mới.

Nguồn: https://baohungyen.vn/giu-hon-van-hoa-dan-toc-tu-vung-dat-sen-hong-den-lop-hoc-tieng-viet-tai-campuchia-3195334.html