Giao khoán rừng, giữ vững quyền lợi người dân
Ban quản lý (BQL) Rừng phòng hộ Xuân Lộc được giao quản lý diện tích 10.372 ha; trong đó có khoảng 10.028 ha thuộc địa bàn các xã Xuân Hòa, Xuân Thành, Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai (nay là TP Đồng Nai) và 343,44 ha thuộc địa phận các xã Suối Kiết, Tân Minh, tỉnh Lâm Đồng.
BQL Rừng phòng hộ Xuân Lộc được giao quản lý diện tích 10.372 ha. Ảnh: Minh Sáng.
Theo quy hoạch 3 loại rừng, diện tích rừng phòng hộ là 5.787,03 ha, rừng sản xuất 4.584,96 ha. Hầu hết diện tích rừng của BQL là rừng trồng, được tổ chức sản xuất theo các hình thức trực tiếp trồng rừng; giao khoán trồng rừng hộ gia đình và liên kết trồng rừng.
Theo BQL Rừng phòng hộ Xuân Lộc, hằng năm đơn vị đều xây dựng phương án quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, được Sở NN-PTNT Đồng Nai (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) phê duyệt, từ đó lập kế hoạch triển khai chi tiết đến từng phân trường và hộ nhận khoán.
Ông Tô Thế Mạnh, Phó Giám đốc phụ trách BQL cho biết: “Công tác bảo vệ rừng được thực hiện thường xuyên, với lực lượng nòng cốt tại các phân trường phối hợp cùng chính quyền địa phương và Hạt Kiểm lâm khu vực 2. Chúng tôi tuần tra, kiểm tra và tuyên truyền đến từng hộ dân, đảm bảo các quy định về quản lý, chăm sóc và bảo vệ rừng được thực hiện nghiêm túc”.
Bên cạnh công tác tuần tra, BQL còn triển khai các hình thức tuyên truyền đa dạng, từ băng rôn, khẩu hiệu, gặp gỡ trực tiếp, đến mạng xã hội và tổ lâm nghiệp cộng đồng. Nhờ đó, ý thức chấp hành pháp luật và nhận thức của người dân về quản lý rừng ngày càng nâng cao, giảm thiểu vi phạm khai thác và chăm sóc rừng.
Trên lâm phận của BQL, nhiều hộ dân nhận khoán đã gắn bó với rừng nhiều năm, trở thành nhân tố tích cực trong công tác bảo vệ, chăm sóc rừng. Các hộ dân nhận giao khoán chủ yếu là người dân tộc thiểu số, đời sống khó khăn, có nhu cầu trực tiếp sản xuất lâm nghiệp. Hạn mức giao khoán tối đa 30 ha/hộ gia đình, 15 ha/cá nhân, thời gian giao khoán không quá 20 năm. Các hợp đồng cũ nếu thực hiện đúng quy định vẫn tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành.
Hằng năm, BQL xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ để theo dõi việc thực hiện hợp đồng, kiểm tra hồ sơ, hiện trạng rừng, kết hợp với công tác tuần tra, giám sát bảo vệ rừng. Ông Đặng Quốc Vy, hộ dân nhận khoán trồng rừng tại Xuân Lộc, chia sẻ: “Tôi tham gia trồng rừng từ năm 1984 và đến nay vẫn gắn bó với rừng. Công việc làm rừng với chúng tôi luôn keo sơn như ‘tình cây và đất’. Dù thu nhập không cao nhưng mang lại cuộc sống ổn định”.
Ông Vy cho biết, vào mùa mưa, các hộ phải tích cực dọn cỏ, bón phân, đầu mùa khô thì phòng chống cháy rừng, vệ sinh dọc các đường băng từ mặt đường vào sâu 15 mét. Trồng cây là cả quá trình chăm sóc, đầu tư để rừng phát triển bền vững.
BQL Rừng phòng hộ Xuân Lộc thực hiện nghiêm việc tuần tra và phương án PCCC theo phương châm “4 tại chỗ” vào mùa khô, không để xảy ra cháy rừng. Ảnh: Minh Sáng.
Gia đình ông Lê Văn Hùng (xã Xuân Hòa) nhận khoán hơn 12 ha rừng trồng keo lai và cây gỗ lớn từ năm 2014. Ông Hùng nói: “Sau khi nhận khoán, gia đình tôi trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng theo hướng dẫn của BQL. Cây rừng phát triển tốt, vừa có giá trị kinh tế, vừa góp phần giữ đất, giữ nước, tạo ổn định sinh kế cộng đồng. Thu nhập từ rừng giúp gia đình tôi cải thiện cuộc sống khấm khá hơn”.
Ban đầu giao nhận khoán, ông Hùng còn lo lắng về kỹ thuật trồng và chăm sóc, nhưng sau được BQL hướng dẫn, ông đã nắm vững quy trình và cam kết thực hiện nghiêm các quy định.
Đối mặt khó khăn và tháo gỡ vướng mắc
BQL Rừng phòng hộ Xuân Lộc hiện quản lý hơn 3.300 ha rừng đã được cấp chứng chỉ FSC, duy trì tiêu chuẩn quản lý bền vững, vừa nâng cao giá trị lâm sản vừa giữ gìn môi trường rừng.
Công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) được triển khai bài bản, từ xây dựng phương án, thành lập Ban chỉ huy, tổ chức tuyên truyền đến trực canh xử lý thực bì trong mùa khô. Ông Tô Thế Mạnh, Phó Giám đốc phụ trách BQL nhấn mạnh: “Sự phối hợp với chính quyền địa phương và lực lượng kiểm lâm là rất quan trọng. Các lực lượng phối hợp tổ chức tuần tra, tuyên truyền và giám sát hiện trường hàng quý, đảm bảo rừng phát triển bền vững”.
BQL Rừng phòng hộ Xuân Lộc hiện quản lý hơn 3.300 ha rừng đã được cấp chứng chỉ FSC, duy trì tiêu chuẩn quản lý bền vững, vừa nâng cao giá trị lâm sản vừa giữ gìn môi trường rừng. Ảnh: Minh Sáng.
BQL cũng đã hoàn thiện kế hoạch cải tạo đất thoái hóa, trồng bổ sung cây gỗ lớn, duy trì mật độ và tiêu chuẩn kỹ thuật, giúp cây sinh trưởng tốt, nâng cao hiệu quả kinh tế - môi trường. Hằng năm, lễ phát động trồng rừng đầu mùa mưa nhắc nhở viên chức, người lao động BQL và người dân nhận khoán về trách nhiệm chăm sóc và bảo vệ rừng.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, mùa khô kéo dài và gay gắt, việc trồng rừng đúng kỹ thuật, quản lý hiệu quả rừng sản xuất và chuyển đổi các diện tích rừng phù hợp là cần thiết để ổn định sinh kế cộng đồng, nâng cao nhận thức cộng đồng và bảo vệ môi trường. Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp, toàn bộ diện tích rừng do BQL quản lý cơ bản được phủ xanh, tạo “lá phổi xanh” cho TP. Đồng Nai. Sự phối hợp chặt chẽ giữa BQL, người dân và các cơ quan chức năng đã giúp công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đạt hiệu quả cao, đồng thời nâng cao giá trị rừng sản xuất, thúc đẩy kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường bền vững.
Hằng năm, BQL triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý và bảo vệ rừng trên toàn diện tích lâm phận. Tuy nhiên, đơn vị vẫn gặp nhiều khó khăn. Một số hộ dân nhận khoán tự ý khai thác rừng trồng, tự xây dựng hoặc cơi nới nhà tạm, làm hàng rào, đào hồ chứa nước trên đất nhận khoán. Ngoài ra, một số quy định của Nhà nước về lâm nghiệp chưa đồng bộ với thực tế địa phương, tạo ra những vướng mắc trong quản lý.
Năm 2026, BQL tăng cường lực lượng bảo vệ, tuần tra liên tục, tiếp xúc hộ nhận khoán để tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp, đất đai; phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các vi phạm. Ảnh: Minh Sáng.
Ông Tô Thế Mạnh cho biết: “Các vi phạm chủ yếu xảy ra tại tiểu khu 204, 205, phân trường Trản Táo. BQL đã lập hồ sơ gửi cơ quan chức năng xử lý; đồng thời củng cố hồ sơ để xử lý theo hợp đồng. Hiện nay, 5 vụ vi phạm nghiêm trọng đã được Tòa án xét xử, yêu cầu các hộ vi phạm giao trả đất cho BQL, cơ quan thi hành án đang thực hiện theo bản án”.
Năm 2026, BQL tăng cường lực lượng bảo vệ, tuần tra liên tục, tiếp xúc hộ nhận khoán để tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp, đất đai; phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các vi phạm. Đồng thời, đơn vị thực hiện nghiêm phương án PCCC theo phương châm “4 tại chỗ”, không để xảy ra cháy rừng. Công tác khoán bảo vệ rừng và cung ứng dịch vụ môi trường rừng cũng được hoàn thành, nâng cao trách nhiệm của các hộ nhận khoán.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, BQL chấp hành nghiêm các quy định của Nhà nước về quản lý, sử dụng đất và bảo vệ rừng. Toàn bộ diện tích đất quản lý được khai thác hiệu quả, sử dụng đúng mục đích sản xuất lâm nghiệp và phù hợp với quy hoạch. Công tác quản lý rừng và đất lâm nghiệp được thực hiện chặt chẽ, từ lập hồ sơ quản lý, giám sát thực địa đến theo dõi, cập nhật biến động rừng. Hoạt động bảo vệ rừng được tăng cường thường xuyên, kiểm soát chặt chẽ các hoạt động trong lâm phần, không để xảy ra tranh chấp, lấn chiếm hay cháy rừng.
BQL chú trọng đa dạng hóa các mô hình trồng, kết hợp nhiều loài cây. Trong đó, các loài cây rừng bản địa và cây công nghiệp lâu năm chiếm tỷ trọng lớn, tạo độ che phủ cao, vừa có tác dụng phòng hộ, vừa mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Tất cả cây giống trồng rừng đều được ươm tại vườn ươm của Ban quản lý, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và tuân thủ quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt. Ảnh: Minh Sáng.
Đại đa số các hộ dân nhận khoán chấp hành tốt các quy định của Nhà nước và hợp đồng giao khoán với BQL. Hiệu quả sử dụng đất ngày càng rõ nét, diện tích rừng và cây lâu năm không chỉ góp phần nâng cao phòng hộ và sinh thái, mà còn cung cấp hàng trăm ngàn khối gỗ nguyên liệu, cùng nhiều sản phẩm từ cây công nghiệp và nông nghiệp mỗi năm.
Thông qua giao khoán đất, BQL đã huy động nguồn lực lao động và tài chính để bảo vệ, phát triển rừng, tạo công ăn việc làm và thu nhập ổn định cho các hộ dân. Đồng thời, công tác này góp phần duy trì ổn định xã hội nông thôn, hỗ trợ xây dựng nông thôn mới và đảm bảo vai trò “lá phổi xanh” cho khu vực.
'Quá trình quản lý và bảo vệ rừng tại đơn vị vẫn còn một số vướng mắc về pháp luật lâm nghiệp, đặc biệt liên quan đến đất rừng phòng hộ đã giao khoán cho người dân. Chúng tôi kiến nghị các cấp có thẩm quyền tháo gỡ khó khăn này, để người dân vừa phát triển sinh kế từ trồng rừng, vừa bảo vệ rừng hiệu quả, giúp Ban quản lý hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao', ông Tô Thế Mạnh nhấn mạnh
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/giu-la-phoi-xanh-cho-dong-nai-d817468.html
