Vượt khó để bám nghề
Tại Tổ dân phố Thanh Liễu (phường Tân Hưng), nghệ nhân trẻ Nguyễn Công Đạt đã dành nhiều năm tìm hiểu và khôi phục nghề khắc in mộc bản của địa phương. Đây là nghề truyền thống có tuổi đời gần 600 năm nhưng từng có thời gian bị mai một. Không chỉ nghiên cứu tư liệu, anh còn trực tiếp học hỏi kỹ thuật từ những người thợ còn gắn bó với nghề.
Từ việc lựa chọn gỗ, xử lý bề mặt đến từng đường khắc trên bản in, anh kiên trì thực hành để nắm vững kỹ thuật, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể làm hỏng cả bản khắc. Trong quá trình phục dựng nghề, anh cùng một số nghệ nhân trong làng từng bước khôi phục các mẫu mộc bản cổ, đồng thời thử nghiệm khắc in thêm nhiều nội dung mới.
Bên cạnh việc làm nghề, anh Đạt còn tích cực tham gia các hoạt động giới thiệu, trải nghiệm khắc in mộc bản tại các sự kiện văn hóa và trường học. Thông qua những buổi trải nghiệm này, nhiều học sinh lần đầu được trực tiếp quan sát và thử khắc, in trên mộc bản, từ đó hiểu hơn về giá trị của một nghề truyền thống lâu đời.
Cũng lựa chọn gắn bó với nghề truyền thống của gia đình, anh Nguyễn Ngọc Huấn ở làng nghề mộc Đông Giao (xã Cẩm Giàng) kiên trì theo đuổi nghề mộc mỹ nghệ. Lớn lên trong không gian các xưởng gỗ của làng, anh sớm quen với công việc làm mộc và dần học hỏi các công đoạn từ lựa gỗ, đục, chạm đến hoàn thiện sản phẩm.
Con đường gắn bó với nghề của anh Huấn không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có thời điểm thị trường tiêu thụ sản phẩm mộc gặp khó khăn, đơn hàng giảm trong khi giá nguyên liệu tăng cao. Một số cơ sở phải thu hẹp sản xuất, nhiều lao động chuyển sang công việc khác để tìm nguồn thu nhập ổn định hơn, không ít người trẻ rời làng đi làm ăn xa.
Dù vậy, anh Huấn vẫn quyết định ở lại với nghề. Từ những công việc đơn giản, anh kiên trì học hỏi kinh nghiệm từ các thợ lâu năm trong làng, từng bước rèn luyện tay nghề và nắm vững các kỹ thuật chạm khắc, hoàn thiện sản phẩm. Anh cũng chủ động tìm hiểu thị trường và cải tiến mẫu mã để sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu khách hàng. Theo anh Huấn, để giữ được nghề truyền thống, người làm nghề cũng cần linh hoạt thay đổi, vừa giữ được nét đặc trưng của nghề vừa đáp ứng thị hiếu mới.
Làng nghề mộc Đông Giao hiện có khoảng 6.000 nhân khẩu, trong đó khoảng 90% số người dân làm nghề mộc. Đây là một trong những làng nghề thu hút đông lao động trẻ của địa phương.
Tiếp nối và làm mới nghề
Không chỉ miệt mài với những bản khắc, nghệ nhân trẻ Nguyễn Công Đạt còn chủ động tìm cách đưa mộc bản đến gần hơn với cộng đồng. Anh thường xuyên tham gia trưng bày, giới thiệu sản phẩm tại các sự kiện văn hóa, đồng thời phối hợp với một số trường học tổ chức hoạt động trải nghiệm khắc in mộc bản cho học sinh, sinh viên.
Qua những buổi trải nghiệm này, nhiều em lần đầu được trực tiếp quan sát quy trình khắc, in trên mộc bản và thử thực hiện những công đoạn đơn giản của nghề. Với anh Đạt, việc giới thiệu nghề không chỉ giúp nhiều người hiểu hơn về giá trị của mộc bản mà còn góp phần khơi dậy sự quan tâm của thế hệ trẻ đối với một nghề truyền thống lâu đời.
Anh Đạt chia sẻ: “Giữ nghề không chỉ là giữ kỹ thuật chế tác, mà còn là giữ lại những giá trị văn hóa và ký ức lịch sử được lưu giữ trên từng bản khắc”. Theo anh, khi nhiều người hiểu và trân trọng những giá trị đó, nghề truyền thống sẽ có thêm cơ hội để tiếp tục được gìn giữ và phát triển.
Hiện nay, thành phố Hải Phòng có 78 làng nghề đang hoạt động với nhiều ngành nghề như chế biến nông sản, mộc mỹ nghệ, thêu ren, gốm… Theo bà Nguyễn Thị Dung, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường), hiện chưa có số liệu thống kê cụ thể về số lượng lao động trẻ tại các làng nghề do lực lượng lao động phụ thuộc vào đặc thù nghề và quy mô sản xuất của từng địa phương.
Nhiều làng nghề đang dần phục hồi nhờ sự tham gia của lực lượng lao động trẻ, họ không chỉ tiếp nối nghề của gia đình, nhiều người trẻ còn mạnh dạn đổi mới cách sản xuất, cải tiến mẫu mã và mở rộng thị trường tiêu thụ. Việc ứng dụng công nghệ, tận dụng các kênh bán hàng trực tuyến và tham gia các hoạt động quảng bá sản phẩm đang giúp một số làng nghề tìm được hướng phát triển phù hợp.
Theo bà Nguyễn Thị Dung, để các làng nghề phát triển bền vững, cần tiếp tục có các chính sách hỗ trợ về đào tạo nghề, kết nối thị trường và quảng bá sản phẩm. Khi nghề truyền thống có điều kiện phát triển ổn định, người trẻ sẽ có thêm động lực quay về gắn bó, góp phần giữ gìn và tiếp nối những giá trị lâu đời của các làng nghề.
TRẦN HIỀNNguồn: https://baohaiphong.vn/giu-nghe-xua-bang-suc-tre-537613.html
Bình luận (0)