Giữ vững “lá chắn” y tế dự phòng

Tại Quảng Ninh, tỉnh luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho y tế dự phòng, xác định đây là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng dân số, giảm gánh nặng bệnh tật và đáp ứng tốt hơn nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.

Điều dưỡng Trạm Y tế xã Đông Ngũ khám, kiểm tra sức khỏe cho người dân.

Chủ động phòng, chống dịch bệnh

Trước những biến động khó lường của dịch bệnh truyền nhiễm trong nước và thế giới, công tác phòng, chống dịch tại Quảng Ninh luôn đặt trong trạng thái chủ động cao. Với sự chỉ đạo quyết liệt, kịp thời, ngành Y tế tỉnh đã kiểm soát tốt tình hình, không để dịch lan rộng, kéo dài, qua đó bảo vệ sức khỏe nhân dân và giữ vững môi trường ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội.

Giữ vai trò nòng cốt trong hệ thống y tế dự phòng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Quảng Ninh không ngừng nâng cao năng lực giám sát, dự báo và xử lý dịch bệnh. Công tác giám sát dịch tễ được duy trì liên tục, giúp phát hiện sớm, khoanh vùng và xử lý hiệu quả các ổ dịch ngay từ khi mới phát sinh. Nhờ đó, trên địa bàn tỉnh không ghi nhận các dịch bệnh đặc biệt nguy hiểm như cúm A/H7N9, MERS-CoV, tả, bạch hầu… Một số bệnh truyền nhiễm vẫn xuất hiện rải rác như Covid-19, sởi, sốt xuất huyết, tay chân miệng, ho gà…, song đều được kiểm soát, không để bùng phát trên diện rộng.

Các đội đáp ứng nhanh luôn duy trì trạng thái thường trực, sẵn sàng triển khai điều tra, khoanh vùng và xử lý ổ dịch ngay khi có tình huống phát sinh. Hệ thống xét nghiệm tiếp tục được đầu tư theo hướng hiện đại, nâng cao năng lực phát hiện sớm tác nhân gây bệnh, tạo thế chủ động trong phòng, chống dịch.

CDC Quảng Ninh được đầu tư hệ thống xét nghiệm hiện đại, nâng cao năng lực phát hiện sớm tác nhân gây bệnh.

Cùng với đó, ngành Y tế tiếp tục đẩy mạnh các chương trình phòng, chống bệnh không lây nhiễm, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện. Đến nay, toàn ngành đã triển khai sàng lọc phát hiện sớm nguy cơ tăng huyết áp cho trên 475.000 người trên 40 tuổi, trên 440.000 người được sàng lọc bệnh đái tháo đường; sàng lọc nguy cơ ung thư vú, ung thư cổ tử cung cho trên 100.000 người; gần 400.000 lượt người được khám bệnh về mắt tại cộng đồng.

Các chương trình quản lý sức khỏe tâm thần, bệnh lao, bệnh phổi mạn tính, cũng như sàng lọc bệnh bẩm sinh được triển khai đồng bộ. Trong lĩnh vực dân số - sức khỏe sinh sản, việc tầm soát bệnh bẩm sinh cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh góp phần nâng cao chất lượng dân số ngay từ giai đoạn đầu đời.

CDC Quảng Ninh và Bệnh viện Đa khoa khu vực Tiên Yên ký kết hỗ trợ chuyên môn cho 10 Trạm y tế tuyến xã trên địa bàn miền Đông của tỉnh. Ảnh: CDC Quảng Ninh

Ngay từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ngành Y tế Quảng Ninh đã luôn chú trọng tăng cường năng lực y tế dự phòng ở cơ sở, bảo đảm không để xảy ra “khoảng trống” trong giám sát, kiểm soát dịch bệnh và quản lý sức khỏe cộng đồng. Từ ngày 1/11/2025, tỉnh đã sắp xếp 13 Trung tâm y tế thành 5 Bệnh viện đa khoa khu vực; từ 171 Trạm y tế và 2 phân trạm thành 55 Trạm y tế và 92 điểm trạm. Đặc biệt, từ ngày 1/1/2026, các Trạm y tế và điểm trạm trực thuộc UBND cấp xã.

Theo phương án sắp xếp, các chức năng y tế dự phòng và dân số từ các Trung tâm y tế được chuyển về trạm y tế cấp xã. Điều này giúp tăng tính chủ động trong giám sát dịch tễ, quản lý sức khỏe ban đầu và triển khai các chương trình mục tiêu y tế ngay tại cộng đồng. Việc điều chuyển nhân lực dự phòng về tuyến xã đã giúp nâng cao chất lượng chuyên môn tại cơ sở, với bình quân 4-6 bác sĩ/trạm, hoàn thành sớm mục tiêu so với kế hoạch chung toàn quốc. Nhờ đó, Trạm y tế đủ năng lực thực hiện khám chữa bệnh ban đầu, quản lý sức khỏe người dân và triển khai hiệu quả các chương trình y tế cộng đồng.

Tăng cường năng lực y tế dự phòng

Thực tiễn đã chứng minh, đầu tư cho y tế dự phòng có chi phí thấp hơn nhiều so với điều trị nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho phát triển kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh mới, Chương trình hành động số 04-CTr/TU của Tỉnh uỷ triển khai thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã thể hiện rõ quyết tâm chính trị cao trong đổi mới tư duy và hành động, qua đó tạo nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng công tác y tế dự phòng, chủ động bảo vệ sức khỏe nhân dân và bảo đảm phát triển bền vững.

Thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục kiện toàn, nâng cao năng lực hệ thống y tế dự phòng theo hướng hiện đại, đủ năng lực giám sát, cảnh báo sớm, khống chế kịp thời dịch bệnh và chủ động triển khai các hoạt động phòng, chống dịch bệnh. Cùng với đó, tỉnh tăng cường thực hiện chương trình tiêm chủng mở rộng cả về phạm vi và đối tượng; ưu tiên hiện đại hóa hệ thống giám sát dịch tễ, kết nối trực tuyến với Trung ương và các địa phương giáp biên; từng bước xây dựng năng lực kiểm soát dịch bệnh xuyên biên giới, nhất là tại khu vực cửa khẩu, khu công nghiệp, khu du lịch tập trung đông lao động.

Tỉnh cũng tập trung nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm, kiểm định, kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe, chất lượng môi trường sống, học tập, làm việc, chất lượng thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm, thiết bị y tế, chất lượng dịch vụ y tế. Ưu tiên phát triển các phòng kiểm định, xét nghiệm y tế hiện đại, kết hợp giám sát môi trường khu công nghiệp, khu du lịch, cảng biển và cửa khẩu, bảo đảm sức khỏe cộng đồng trong điều kiện phát triển công nghiệp, dịch vụ mạnh mẽ.

Cùng với đó, công tác quản lý, chăm sóc sức khỏe theo vòng đời được đẩy mạnh. Người dân được khuyến khích chủ động tiếp cận dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân, khám sàng lọc trước sinh, sơ sinh, khám sàng lọc một số loại bệnh tật phổ biến, nguy hiểm phù hợp với từng lứa tuổi, nhóm đối tượng. Tỉnh cũng từng bước thí điểm mô hình quản lý sức khỏe theo hộ gia đình, chăm sóc sức khỏe tại nhà nhằm phát hiện sớm bệnh tật, giảm chi phí điều trị và bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Nhân viên y tế Trạm Y tế xã Đông Ngũ tuyên truyền về chính sách dân số, chăm sóc sức khỏe cho người dân trên địa bàn.

Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Y tế, triển khai các nghị quyết của Trung ương, của tỉnh, trong năm nay, công tác y tế dự phòng của tỉnh tiếp tục tập trung kiểm soát hiệu quả các bệnh truyền nhiễm, giữ vững địa bàn an toàn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời chuyển mạnh trọng tâm từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, chú trọng bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân một cách toàn diện, liên tục theo vòng đời. Cùng với đó, ngành tiếp tục hoàn thiện hệ thống y tế dự phòng phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao năng lực CDC Quảng Ninh và tăng cường hỗ trợ chuyên môn cho các Trạm y tế. Triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035...

Nguyễn Hoa

Nguồn: https://baoquangninh.vn/giu-vung-la-chan-y-te-du-phong-3400897.html