Khám sàng lọc bệnh lao tại cộng đồng.
Bệnh lao là căn bệnh truyền nhiễm mạn tính nguy hiểm, lây lan âm thầm qua đường hô hấp. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc lao tiềm ẩn ở các nhóm nguy cơ cao hiện vẫn ở mức khoảng 26%. Việc triển khai phòng, chống lao từ tuyến y tế cơ sở là yêu cầu cấp thiết vì đây là nơi tiếp cận gần dân nhất, có khả năng phát hiện sớm nhất những nguồn lây.
Chia sẻ về thực tiễn tại địa phương, Bác sĩ CKI Phùng Thùy Nga, Phụ trách Bộ phận phòng khám Trạm Y tế phường Uông Bí cho biết: “Để phát hiện mầm bệnh sớm ngay cả khi chưa có triệu chứng, chúng tôi áp dụng triệt để công thức “2X” (X-quang và Xpert). Trạm đã phối hợp với các đơn vị y tế tổ chức các đợt xe chụp X-quang phổi lưu động cho người cao tuổi, người có bệnh nền tại địa phương, đồng thời lập danh sách truy vết tất cả người sống cùng nhà với bệnh nhân lao để mời tầm soát, bất kể họ có biểu hiện ho hay không”.
Khi người bệnh được phát hiện sớm tại cơ sở, việc điều trị sẽ đơn giản, tỷ lệ khỏi bệnh cao và chi phí thấp. Ngược lại, nếu phát hiện muộn, bệnh dễ chuyển sang thể lao kháng thuốc, gây phá hủy phổi nghiêm trọng và tạo áp lực khổng lồ lên hệ thống điều trị chuyên sâu cấp tỉnh và trung ương.
Khám tầm soát bệnh lao cho người nhà sống cùng bệnh nhân lao.
Ngành Y tế Quảng Ninh đã triển khai mạng lưới phòng chống lao toàn tỉnh với các công nghệ chẩn đoán hiện đại, như chiến lược 2X (phối hợp chụp X-quang ngực thẳng và xét nghiệm GenXpert) và chiến lược 1X (mở rộng xét nghiệm GenXpert cho tất cả nhóm nguy cơ). Đặc biệt, việc ứng dụng AI trong hệ thống chụp X-quang kỹ thuật số lưu động giúp chẩn đoán nhanh và chính xác ngay tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa. Năm 2024, tỉnh đã thí điểm sàng lọc lồng ghép lao, hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) cho 60% người dân trên 40 tuổi. Đến năm 2025-2026, công nghệ thông tin đã được ứng dụng mạnh mẽ thông qua bộ câu hỏi trực tuyến để sàng lọc nguy cơ trước khi tư vấn khám chuyên sâu. Chiến dịch quét sạch mầm bệnh được thực hiện thường xuyên tại các trại giam, cơ sở cai nghiện và nhóm công nhân hầm lò. Đây là những khu vực có nguy cơ lây nhiễm cao và khó tiếp cận dịch vụ y tế nhất.
Qua mô hình điều trị có giám sát trực tiếp (DOTS), y tế cơ sở đảm bảo mỗi bệnh nhân được uống thuốc đúng phác đồ và đủ thời gian. Nói về quy trình này, bác sĩ CKI Phùng Thùy Nga nhấn mạnh: “Để ngăn ngừa tình trạng bỏ trị dẫn đến kháng thuốc, chúng tôi thực hiện nghiêm quy trình DOTS, giám sát trực tiếp việc uống thuốc và theo dõi sát sao lịch tái khám. Bên cạnh việc xây dựng mạng lưới hỗ trợ từ người thân, nhân viên y tế còn tư vấn kỹ về tác dụng phụ của thuốc để bệnh nhân yên tâm điều trị, tránh tâm lý hoang mang dẫn đến tự ý dừng thuốc giữa chừng”.
Nhờ sự chủ động, công tác phòng chống lao tại Quảng Ninh đã đạt được những kết quả rất khả quan trong giai đoạn 2022-2025: Tỷ lệ điều trị thành công lao phổi mới đạt 96% vào năm 2025; tỷ lệ mắc lao kháng thuốc mới năm 2025 chỉ còn 2,1%, thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu giao. Hiện tỷ lệ mắc lao các thể giảm xuống dưới 85 ca/100.000 dân và tỷ lệ tử vong duy trì ở mức rất thấp.
Chủ đề của Ngày Thế giới phòng, chống lao 24/3/2026 là: “Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân”. Đây là thông điệp mạnh mẽ nhằm thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, hướng tới việc mọi người dân đều được khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần từ năm 2026. Để đạt được mục tiêu thanh toán bệnh lao, bên cạnh nỗ lực của ngành Y tế, cần sự chung tay của toàn xã hội trong việc xóa bỏ kỳ thị. Bệnh lao có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu phát hiện sớm. Mỗi người dân hãy chủ động đi tầm soát bệnh, bởi đó không chỉ là bảo vệ bản thân mà còn là trách nhiệm bảo vệ gia đình và cộng đồng.
Hoài Minh
Nguồn: https://baoquangninh.vn/huong-di-dot-pha-trong-phong-chong-benh-lao-3400859.html
Bình luận (0)