Grammy vẫn đi sau lịch sử

Grammy - Ảnh 1. — Bad Bunny nhận giải Grammy 2026 là bất ngờ với giới yêu nhạc - Ảnh: The Times

Lúc đó, Santana - ngoài 50 tuổi và từng bị cho là hết thời, khi phát biểu nhận giải đã nhắc tới "âm nhạc được tạo ra và định hình để hướng tới sự đoàn kết và hài hòa".

Chiến thắng của Supernatural hôm ấy được coi là lịch sử. Nay, với sự kiện album Debí Tirar Más Fotos của Bad Bunny đoạt giải Album của năm tại Grammy 2026, lịch sử trở lại. Và còn hơn thế nữa.

Không cần tiếng Anh

Supernatural là một album nửa tiếng Anh, nửa tiếng Tây Ban Nha. Vả lại, nhân vật quan trọng nhất của nó lại... phi ngôn ngữ: tiếng đàn guitar. Tiếng guitar là người chỉ huy, người dẫn dắt. Khi Santana "đấu" guitar cùng Eric Clapton trong album ấy, âm nhạc đã vượt ra ngoài biên giới ngôn ngữ thông thường.

Ngược lại thời gian, năm 1965 Grammy cũng từng vinh danh một nghệ sĩ Brazil là João Gilberto, với kiệt tác nhạc jazz Getz/Gilberto. Trong album đó, Gilberto cũng là một tay guitar, ông lại cộng tác cùng Stan Getz, một tay saxophone Mỹ.

Trong khi đó Debí Tirar Más Fotos là một album Latino hoàn toàn. Bad Bunny là một rapper. Điều quan trọng nhất của rap không phải nhạc cụ mà là ngôn ngữ.

Và anh thì sáng tác hoàn toàn bằng tiếng Tây Ban Nha. Chiến thắng của anh quan trọng bởi nó cho thấy không cần "cross-over", không cần những ống nối với tiếng Anh để trở thành một siêu sao âm nhạc thế giới.

DeBÍ TiRAR MáS FOToS

Grammy 2026 cũng có một lần đầu tiên khác khi có một bản nhạc K-pop đoạt giải: ca khúc Golden trong bộ phim hoạt hình Kpop Demon Hunters, một hiện tượng văn hóa của năm, đoạt giải ở hạng mục Bài hát trong phim và sản phẩm truyền thông xuất sắc nhất.

Golden do ba ca sĩ gốc Hàn trình bày. Một trong số họ, Ejae, là đồng sáng tác. Ngay khi Golden được vinh danh, câu chuyện của Ejae liền gây sốt: một thực tập sinh 10 năm ở SM nhưng không được xuất hiện trong bất cứ nhóm nhạc nào, bị hãng ruồng bỏ sau khi hợp đồng hết hạn.

Cuối cùng, sau rất nhiều năm những đứa con cưng của K-pop như BTS, BlackPink đến Grammy rồi tay trắng ra về, thì người Hàn Quốc đầu tiên nhận giải lại là một người từng bị K-pop "trả hàng".

Những băn khoăn

Tất nhiên, trên bề mặt, những lựa chọn giải thưởng như thế đều là những bước tiến cho Grammy. Nhưng không phải không có những băn khoăn. Xét cho cùng, Latin đã có chỗ đứng lâu đời trong âm nhạc phương Tây.

Bad Bunny vẫn là một nghệ sĩ chuẩn gu phương Tây. Anh đã là nghệ sĩ được stream nhiều nhất trên Spotify trong ba năm liên tiếp (2020-2022) và vừa lấy lại danh hiệu ấy trong năm 2025 với 20 tỉ lượt stream, vượt qua cả Taylor Swift.

Nhưng "địa bàn" của anh vẫn chủ yếu ở châu Mỹ và châu Âu. Chuyến lưu diễn lập nhiều kỷ lục của anh cũng không phủ sóng toàn cầu, trạm duy nhất ở châu Á của anh trong năm 2026 là Nhật Bản, một đất nước cởi mở với âm nhạc thế giới. Tuy nhiên đây cũng sẽ là lần đầu tiên anh đi lưu diễn ở châu Á.

Trong khi đó, Kpop Demon Hunters tuy gọi là phim hoạt hình K-pop, nhưng phim thuần túy nói tiếng Anh. Golden là một ca khúc tiếng Anh. Đội ngũ sản xuất chủ yếu là người Mỹ hoặc Canada gốc Hàn.

Ta có thể biện luận rằng K-pop nào cũng là K-pop, sự thành công của Kpop Demon Hunters chỉ cho thấy K-pop đã có sức ảnh hưởng đến mức không cần phải vạch ra ranh giới rõ ràng.

Nhưng xét cho cùng bộ phim này vẫn đại diện cho ngành công nghiệp giải trí Mỹ hơn là ngành công nghiệp giải trí châu Á.

Còn người đại diện cho châu Á thực thụ ư? Hãy nhìn Rosé. Cô đã có một sáng tác bùng nổ thực thụ với APT. hợp tác cùng Bruno Mars. Chỉ một năm nhưng ca khúc đã đạt 2,3 tỉ lượt xem trên YouTube và thêm 2,3 tỉ lượt nghe trên Spotify.

Trò chơi "apateu" trong bài đã trở thành trào lưu toàn cầu. Grammy cũng sẵn sàng để APT. mở màn cho lễ trao giải năm nay. Cả khán đài gồm những ngôi sao quốc tế đều hát theo câu "apateu, pateu". Xong cuối cùng, cô vẫn không có giải.

Có thể an ủi rằng thôi thì ít ra cô còn được rất nhiều đề cử. Trong khi Gangnam Style của mười mấy năm trước, cũng là một bản hit với tầm cỡ tương đương, lại bị hắt hủi toàn tập. Viện hàn lâm Mỹ khi ấy chỉ coi Gangnam Style là một trò giải trí mua vui, một tác phẩm rẻ tiền bất ngờ nổi lên nhờ thuật toán YouTube nhiều hơn là một bước ngoặt của ngành công nghiệp.

Grammy 2026 đã tạo nên lịch sử của riêng mình nhưng xem ra họ vẫn luôn là người đi sau trong lịch sử âm nhạc. Và ta chẳng cần tới sự công nhận của Grammy để "hướng tới sự đoàn kết và hài hòa". Âm nhạc tự thân nó đã luôn là như vậy.

Trở lại chủ đề

Hiền Trang

Nguồn: https://tuoitre.vn/grammy-van-di-sau-lich-su-20260208101151149.htm