Hãy 'cứu' thanh thiếu niên khỏi sự 'đầu độc' của thuốc lá

Tỷ lệ học sinh từ 13 - 17 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử đã tăng nhanh trong những năm gần đây. Điều này cho thấy, giới trẻ đang trở thành mục tiêu của ngành công nghiệp thuốc lá.

Công an xã Tân Kỳ tuyên truyền phòng, chống tác hại thuốc lá và phổ biến pháp luật cho học sinh

Nguy cơ bệnh tật khi sử dụng thuốc lá

Dù đã có nhiều tấm biển cấm hút thuốc lá ở nơi công cộng kèm theo chế tài xử phạt, song thực tế, việc hút thuốc lá vẫn khá phổ biến trong cộng đồng. Không khó để bắt gặp hình ảnh nhiều người vẫn vô tư hút thuốc lá ở quán nước, bến xe, công viên… Khói thuốc trắng bao trùm chung quanh, mặc kệ sự khó chịu của mọi người.

Chị Phạm Thị Hồng, ở phường Hải An cho biết: Những quán cafe, trà cúc có không gian bên ngoài thường xuyên có người hút thuốc, từ thuốc lá điếu đến thuốc lá điện tử. Họ thờ ơ với phản ứng của những người chung quanh. Không những thế, nhiều người khi đi trên đường vẫn vô tư cầm điếu thuốc trên tay, không chỉ nhả khói mà tàn thuốc còn bay vào cả những người đi đường.

Trước đây, thuốc lá được nhận diện qua những điếu thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy một sự dịch chuyển rõ nét sang các loại hình mới như thuốc lá điện tử hay túi nicotine. Hiện nay, thuốc lá điện tử đang xuất hiện ngày càng phổ biến trong thanh thiếu niên với mẫu mã bắt mắt, hương vị đa dạng như trái cây, bạc hà, chocolate… cùng quảng cáo mang tính “thời thượng”, “sành điệu” trên mạng xã hội. Nhiều thanh, thiếu niên tò mò sử dụng thử nhưng nhanh chóng lệ thuộc nicotine - chất gây nghiện ảnh hưởng nghiêm trọng đến não bộ, hệ tim mạch và hô hấp.

Theo số liệu của ngành Y tế, tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc tại Việt Nam vẫn ở mức cao, khoảng 38,9%. Đáng lo ngại hơn, tỷ lệ học sinh từ 13 - 17 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử đã tăng nhanh trong những năm gần đây. Điều này cho thấy, giới trẻ đang trở thành mục tiêu của ngành công nghiệp thuốc lá. Theo kết quả điều tra năm 2025 (trước khi hợp nhất), tỷ lệ giới trẻ hút thuốc lá ở thành phố Hải Phòng cũ ở mức khoảng 20%, ở tỉnh Hải Dương cũ trên 12%.

Theo bác sĩ Chuyên khoa I Bùi Thị Tuyền, Khoa Khám bệnh 33 Lê Đại Hành (Bệnh viện Phổi Hải Phòng): Trong khói thuốc lá chứa 7.000 hóa chất, trong đó có 69 chất gây ung thư. Nicotine là chất gây nghiện mạnh hàng đầu mà y học hiện đại biết đến, các nghiên cứu thần kinh học xếp nó ngang hàng cocaine và heroin về tốc độ hình thành phụ thuộc.

Theo số liệu của Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam có khoảng 40.000 ca tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá (con số này có thể tăng lên 70.000 ca vào năm 2030 nếu không có biện pháp ngăn chặn). Về hô hấp, người hút thuốc lâu năm gần như chắc chắn đối mặt với viêm phế quản mạn, COPD, khí phế thũng. Về tim mạch có thể gây xơ vữa động mạch tiến triển nhanh, nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng gấp 2 đến 4 lần và đột quỵ tăng gấp 2 đến 3 lần. Ngoài ra, hệ thần kinh cũng bị tổn hại như: lo âu mạn tính, trầm cảm, suy giảm nhận thức dài hạn…

Cảnh báo, bảo vệ thanh thiếu niên

Công an phường Tứ Minh tuyên truyền phòng, chống thuốc lá cho học sinh

Mặc dù hậu quả của thuốc lá, nicotine được cảnh báo, khuyến cáo thường xuyên, liên tục trên các phương tiện truyền thông, song, tỷ lệ người hút thuốc vẫn cao, nhất là giới trẻ. Không chỉ thuốc lá điện tử, thuốc lá truyền thống cũng vẫn đang là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong.

Bác sĩ Chuyên khoa I Bùi Thị Tuyền cho biết thêm: Một số bệnh nếu được phát hiện sớm và bỏ thuốc kịp thời có thể hồi phục tốt. Nhưng một số bệnh khác như COPD, hen suyễn do thuốc lá hay bệnh mạch vành mạn chỉ có thể kiểm soát được. Điều trị giúp làm chậm tiến triển và duy trì chất lượng sống, nhưng không thể phục hồi hoàn toàn. Với ung thư phổi giai đoạn muộn, xơ phổi tiến triển hay khí phế thũng nặng, mục tiêu điều trị chủ yếu là kéo dài thời gian sống và giảm đau, chữa khỏi hoàn toàn là rất khó.

Trước những hậu quả nặng nề mà thuốc lá, nicotine để lại, các cấp, các ngành, các địa phương, đơn vị đẩy mạnh nhiều hoạt động tuyên truyền, phòng chống tác hại thuốc lá. Các mô hình phòng, chống thuốc lá được triển khai, duy trì đem lại hiệu quả cao như: mô hình “Bệnh viện không khói thuốc”; “Gia đình có sức khỏe - Không khói thuốc”; “Chi đoàn không khói thuốc lá”; “Trường học không khói thuốc lá”…

Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá (31/5), Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá, UBND thành phố yêu cầu các ngành, đơn vị tiếp tục thực hiện nghiêm Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền trên hệ thống thông tin cơ sở, nền tảng số và mạng xã hội; vận động cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và nhân dân thực hiện nếp sống văn minh, xây dựng môi trường sống không khói thuốc.

Bên cạnh công tác tuyên truyền, thành phố yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là hành vi sử dụng, buôn bán thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trái quy định.

Đối với Sở Y tế, chủ trì hướng dẫn, triển khai các hoạt động hưởng ứng trên địa bàn; đồng thời tăng cường truyền thông về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe, tập trung cảnh báo nguy cơ sử dụng thuốc lá trong thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên. Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường tuyên truyền, xây dựng môi trường học đường không khói thuốc, ngăn chặn việc sử dụng thuốc lá điện tử trong trường học.

HOÀNG XUÂN

Nguồn: https://baohaiphong.vn/hay-cuu-thanh-thieu-nien-khoi-su-dau-doc-cua-thuoc-la-544268.html