Hố thiên thạch tại Hàn Quốc hé lộ cách oxy được hình thành trên Trái Đất

SKĐS - Các nhà khoa học Hàn Quốc vừa phát hiện những cấu trúc đá cổ xưa bên trong hố thiên thạch Hapcheon có thể hé lộ cách oxy được hình thành trên Trái Đất từ hàng tỷ năm trước.

Một phát hiện mang tính đột phá của các nhà khoa học Hàn Quốc tại hố thiên thạch Hapcheon vừa mở ra một góc nhìn hoàn toàn mới về lịch sử sơ khai của hành tinh, cho thấy những vụ va chạm khốc liệt từ vũ trụ xa xôi có thể chính là nhân tố kiến tạo nên các "ốc đảo oxy" thúc đẩy sự sống phát triển.

Nhóm nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản Hàn Quốc (KIGAM) đã công bố công trình này trên tạp chí uy tín Communications Earth & Environment. Tại Hapcheon, hố va chạm thiên thạch duy nhất được xác nhận cho đến nay trên bán đảo Triều Tiên, các chuyên gia đã tìm thấy các cấu trúc stromatolite có đường kính từ 10 đến 20 cm tập trung nhiều ở khu vực phía tây bắc. 

Stromatolite vốn được biết đến là một trong những dấu vết cổ xưa nhất của sự sống trên Trái Đất với niên đại lên tới ít nhất 3,5 tỷ năm, được hình thành từ quá trình quang hợp giải phóng oxy của các quần thể vi khuẩn lam.

Toàn cảnh hố thiên thạch Hapcheon tại Hàn Quốc. Ảnh: Oz Geology

Sự xuất hiện của các cấu trúc đá đặc biệt này tại Hapcheon được lý giải là kết quả từ một hồ thủy nhiệt sinh ra sau cú va chạm thiên thạch. Năng lượng khổng lồ từ vụ nổ đã làm tan chảy các lớp đá xung quanh, đồng thời duy trì một môi trường nước ấm áp và giàu khoáng chất trong suốt thời gian dài, tạo điều kiện không thể lý tưởng hơn cho vi sinh vật sinh sôi. 

Khi tiến hành phân tích địa hóa học, các nhà khoa học nhận thấy các cấu trúc đá này chứa đựng cả vật liệu từ thiên thạch lẫn đá nền địa phương, đồng thời in hằn dấu vết biến đổi rõ rệt do hoạt động của nước nóng theo thời gian. 

Do các lớp bên trong chịu tác động thủy nhiệt mạnh mẽ nhất, nhóm nghiên cứu nhận định stromatolite đã bắt đầu hình thành ngay từ khi lòng hồ còn nóng bỏng và tiếp tục phát triển không ngừng khi nhiệt độ nguội dần. 

Tiến sĩ Jaesoo Lim, tác giả chính của nghiên cứu, khẳng định đây là bằng chứng toàn diện đầu tiên minh chứng cho khả năng hình thành stromatolite trong các hồ thủy nhiệt do thiên thạch kiến tạo, mở ra giả thuyết về những môi trường nuôi dưỡng hệ sinh thái vi sinh vật thuở ban sơ.

Khám phá này không chỉ có giá trị cục bộ mà còn góp phần làm sáng tỏ Đại Sự kiện Oxy hóa diễn ra khoảng 2,4 tỷ năm trước, thời điểm nồng độ oxy tăng vọt làm thay đổi toàn diện sinh quyển Trái Đất.

Thay vì chỉ tập trung vào giả thuyết truyền thống cho rằng oxy tích tụ chủ yếu từ vi khuẩn lam trong các đại dương bao la, phát hiện tại Hapcheon gợi mở rằng các hố thiên thạch cổ xưa từng đóng vai trò như những "ốc đảo oxy" khu vực. Tại đây, các vi sinh vật quang hợp đã phát triển mạnh mẽ và tạo ra oxy từ rất lâu trước khi chất khí này lan tỏa ra quy mô toàn cầu. 

Điều này làm thay đổi quan niệm bấy lâu nay về các vụ va chạm vũ trụ, vốn thường bị xem là thảm họa diệt vong, nhưng giờ đây lại hiện lên như một tác nhân hỗ trợ và che chở sự sống. Trong giai đoạn sơ khai của Trái Đất, khi các vụ va chạm xảy ra liên tục, những hồ thủy nhiệt này chính là những nôi sinh thái quan trọng giúp vi khuẩn lam tồn tại, tiến hóa và thích nghi.

Trước đó vào năm 2021, chính nhóm nghiên cứu của KIGAM đã xác nhận được niên đại của hố thiên thạch Hapcheon là khoảng 42.300 năm, dựa trên việc phân tích các mẫu than củi trong đá breccia. 

Dù có niên đại tương đối trẻ, hố thiên thạch này giờ đây đã trở thành một mô hình thực tế vô cùng sống động để các nhà khoa học soi chiếu và thấu hiểu những quá trình sinh học tương tự từng diễn ra trong quá khứ xa xăm của Trái Đất.

Nguồn: https://suckhoedoisong.vn/ho-thien-thach-tai-han-quoc-he-lo-cach-oxy-duoc-hinh-thanh-tren-trai-dat-169260531152323062.htm