Chạm vào Di sản văn hóa đồng bào Cor giữa đại ngàn Đà Nẵng

Đà Nẵng - Di sản văn hóa đồng bào Cor hiện lên sống động qua triển lãm và các hoạt động trải nghiệm, đưa công chúng chạm gần hơn với đời sống đại ngàn.

Tiếng chiêng mở lối vào không gian văn hóa Cor

Tiếng chiêng Cor vang lên rộn rã, mở ra không gian văn hóa đặc sắc tại triển lãm chuyên đề “Không gian văn hóa đồng bào Cor - Di sản sống giữa đại ngàn”, do Bảo tàng Đà Nẵng phối hợp UBND xã Trà Liên và Thư viện Đà Nẵng tổ chức, từ chiều 29.5 đến hết 1.6.

Với hơn 70 tư liệu, hình ảnh, 20 hiện vật cùng các hoạt động trải nghiệm như đấu chiêng, múa cà đáo, đan lát, ẩm thực truyền thống, triển lãm đưa công chúng chạm gần hơn vào đời sống văn hóa Cor - nơi di sản không chỉ được trưng bày, mà còn được đánh thức bằng âm thanh, sắc màu và bàn tay nghệ nhân.

BTC cắt băng khai mạc triển lãm văn hóa đồng bào Cor giữa núi rừng Trà Liên, Đà Nẵng. Ảnh: Hoàng Bin

Ngay từ khu vực trưng bày, những hình ảnh về làng nóc, cây nêu, lễ hội, nghề đan lát, đời sống lao động và sinh hoạt của người Cor được sắp đặt gần gũi, tạo cảm giác như một lát cắt đời sống vùng cao được đưa vào không gian triển lãm.

Không chỉ xem hiện vật, người dân và học sinh địa phương còn trực tiếp nghe tiếng chiêng, xem múa cà đáo, học cách đan lát thủ công, thưởng thức cơm lam, ốc đá, rau ranh và các sản vật vùng cao. Chính những trải nghiệm này khiến triển lãm không dừng lại ở một cuộc trưng bày, mà trở thành cuộc gặp gỡ sống động giữa di sản và cộng đồng.

Triển lãm góp phần đưa Di sản văn hóa đồng bào Cor đến gần thế hệ trẻ. Ảnh: Hoàng Bin

Ông Trần Văn Đức - Phó Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng cho biết, việc tổ chức trưng bày tại cơ sở không đơn thuần là hoạt động chuyên môn của bảo tàng, mà còn là cách cụ thể hóa chủ trương bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

“Đưa hoạt động trưng bày về cơ sở là để bảo tàng đến gần hơn với công chúng. Di sản không chỉ nằm trong tủ kính hay trên những bảng giới thiệu, mà phải được nhìn thấy, được nghe, được thực hành và tiếp tục sống trong đời sống của nhân dân” - ông Đức nhấn mạnh.

Đưa văn hóa Cor đến gần thế hệ trẻ

Trưng bày chuyên đề được chia thành 4 phần nội dung chính. Phần “Cội nguồn và bản sắc” giới thiệu cảnh quan thiên nhiên, kiến trúc làng nóc và nếp sống lao động của đồng bào Cor. Phần “Di sản giữa đại ngàn” khắc họa đời sống tinh thần gắn với núi rừng, với cây nêu, tiếng chiêng, múa cà đáo và các lễ hội truyền thống như ăn trâu, mừng lúa mới.

Trong khi đó, phần “Di sản - Dòng chảy tiếp nối” giới thiệu nỗ lực truyền dạy di sản cho thế hệ trẻ, đồng thời gắn văn hóa với sinh kế qua sản vật quế Trà My - thương hiệu đặc trưng của vùng cao. Không gian “Lan tỏa tri thức” do Thư viện Đà Nẵng phối hợp thực hiện mang đến xe thư viện lưu động, tủ sách trao tặng trường học và khu đọc sách phục vụ người dân, học sinh địa phương.

Nghệ nhân người Cor trình diễn đấu chiêng (ảnh trên) và nghề đan lát truyền thống (ảnh dưới), phục vụ công chúng tại triển lãm. Ảnh: Hoàng Bin

Theo ông Nguyễn Hồng Vương – Chủ tịch UBND xã Trà Liên, triển lãm là dịp để người dân địa phương, nhất là thế hệ trẻ, hiểu hơn về cội nguồn văn hóa của cộng đồng mình.

“Với đồng bào Cor, tiếng chiêng, cây nêu, điệu múa, nghề đan lát hay những món ăn truyền thống đều gắn với ký ức làng bản. Khi các giá trị ấy được đưa vào không gian trưng bày và có nghệ nhân trực tiếp trình diễn, người trẻ sẽ thấy văn hóa của dân tộc mình không xa lạ, không cũ kỹ, mà rất gần gũi và đáng tự hào” - lãnh đạo UBND xã Trà Liên chia sẻ.

Ở khu vực trình diễn nghề truyền thống, các nghệ nhân Cor kiên nhẫn hướng dẫn học sinh từng động tác đan lát, từng nhịp gõ chiêng. Với họ, mỗi chiếc gùi, mỗi hoa văn, mỗi nhịp chiêng không chỉ là kỹ năng thủ công hay tiết mục biểu diễn, mà là ký ức được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Không gian ẩm thực truyền thống của đồng bào Cor tại triển lãm. Ảnh: Hoàng Bin

Nghệ nhân Nguyễn Thị Phương, (90 tuổi, thôn Làng Gạch, xã Trà Liên) tham gia trình diễn đan lát tại triển lãm, cho biết nghề truyền thống của người Cor đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và hiểu biết về vật liệu rừng.

“Ngày trước, trong làng hầu như ai cũng biết đan gùi, đan nong, đan các vật dụng phục vụ đời sống. Bây giờ lớp trẻ ít làm hơn, nên mỗi lần có dịp hướng dẫn các cháu, tôi rất vui. Tôi mong các cháu không chỉ xem cho biết, mà còn học để giữ lấy nghề của ông bà” - nghệ nhân Phương nói.

Không khí triển lãm trở nên sôi động hơn khi các nghệ nhân bản địa trình diễn đấu chiêng, múa cà đáo. Tiếng chiêng vang lên giữa sân trường, hòa cùng nhịp chân của các nghệ nhân, kéo người xem vào không gian lễ hội của đồng bào Cor - nơi con người gửi gắm niềm tin, lòng biết ơn với núi rừng và thần linh.

Theo Ban tổ chức, dù một không gian trưng bày không thể tái hiện trọn vẹn đời sống văn hóa phong phú của đồng bào Cor, nhưng những tư liệu, hiện vật và hoạt động trải nghiệm được lựa chọn đều hướng đến mục tiêu kể câu chuyện về một cộng đồng đang bền bỉ gìn giữ di sản giữa đại ngàn Trường Sơn.

Nguồn:https://laodong.vn/van-hoa/cham-vao-di-san-van-hoa-dong-bao-cor-giua-dai-ngan-da-nang-1710719.ldo