Học sinh đồng bào Ca Dong “đánh thức” giá trị lúa rẫy đại ngàn

VHO – Từ hạt lúa rẫy gắn bó với đời sống đồng bào Ca Dong, hai học sinh miền núi xã Sơn Tây (Quảng Ngãi) đã sáng tạo nên những sản phẩm mang giá trị dinh dưỡng và đậm bản sắc văn hóa.

Lúa rẫy không chỉ là nông sản mà còn chứa đựng nét văn hóa của đồng bào Ca Dong

Giữa những triền núi xanh ngắt của xã Sơn Tây, hạt lúa rẫy từ bao đời nay vẫn âm thầm nuôi sống đồng bào Ca Dong. Không chỉ là lương thực quen thuộc, lúa rẫy còn mang trong mình ký ức văn hóa, tập quán canh tác và hơi thở của đại ngàn.

Thế nhưng, loại nông sản giàu dinh dưỡng ấy suốt nhiều năm vẫn chỉ gắn với mô hình tự cung, tự cấp, chưa thể trở thành sản phẩm hàng hóa giúp người dân cải thiện sinh kế.

Học sinh Trường PTDTBT Tiểu học và THCS Sơn Tân thử nghiệm chế biến bánh từ lúa rẫy

Từ thực tế đó, hai học sinh đồng bào Ca Dong ở Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và THCS Sơn Tân đã mạnh dạn bắt tay vào hành trình “đánh thức” giá trị của hạt lúa rẫy bằng những ý tưởng sáng tạo mang đậm hơi thở tuổi trẻ.

Dù năng suất không cao, nhưng lúa rẫy lại được xem là đặc sản sạch của miền núi, giàu dinh dưỡng và mang hương vị đặc trưng khó trộn lẫn. Nhận thấy tiềm năng ấy, hai học sinh đã kiên trì nghiên cứu, thử nghiệm nhiều công thức chế biến sâu từ loại nông sản bản địa này.

Sau nhiều lần thất bại, những sản phẩm đầu tiên như bánh in, bột dinh dưỡng và trà gạo lúa rẫy đã được hoàn thiện, đưa ra thị trường và nhận được sự đón nhận tích cực từ người tiêu dùng.

Những chiếc bánh làm từ lúa rẫy mang hương vị mộc mạc của núi rừng

Em Đinh Thị Quỳnh Như, học sinh Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và THCS Sơn Tân chia sẻ: “Nhiều người mua và đặt hàng, nhưng trong năm chúng em còn bận học nên chưa làm được nhiều. Hè này chúng em sẽ dành thêm thời gian làm bánh để mọi người biết đến sản phẩm của quê hương em”.

Từ những kiến thức học được trong nhà trường, các em đã bước đầu thành công trong việc nâng tầm nông sản quen thuộc thành sản phẩm có giá trị thương mại. Không dừng lại ở đó, hai học sinh còn chủ động quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội như một cách kể câu chuyện văn hóa Ca Dong bằng ngôn ngữ gần gũi với giới trẻ hôm nay.

Theo cô giáo Đinh Thị Hạnh, giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và THCS Sơn Tân, việc ứng dụng STEM vào dự án không chỉ giúp học sinh phát huy khả năng sáng tạo mà còn khơi dậy tình yêu với bản sắc quê hương.

“Gạo lúa rẫy hiện nay rất ít, sợ sẽ bị mai một. Thông qua STEM, các em nhận ra giá trị văn hóa của sản phẩm đặc trưng vùng miền, từ đó yêu quý hơn hạt ngọc của địa phương mình”, cô Hạnh cho biết.

Nhà trường đồng hành cùng học sinh phát triển ý tưởng khởi nghiệp từ nông sản bản địa

Điều đáng quý ở dự án không chỉ nằm ở những sản phẩm được tạo ra, mà còn ở cách các em học sinh Ca Dong kể câu chuyện về dân tộc mình bằng chính những gì thân thuộc nhất. Hạt lúa rẫy giờ đây không chỉ là nông sản, mà còn trở thành cầu nối đưa văn hóa vùng cao đến gần hơn với cộng đồng.

Nhận thấy ý tưởng có tính khả thi và giá trị thực tiễn cao, nhà trường đã đồng hành cùng học sinh xây dựng dự án theo hướng khởi nghiệp. Những kế hoạch dài hơi hơn cũng đang được tính đến để đưa sản phẩm vươn xa.

Thầy giáo Huỳnh Văn Thành, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và THCS Sơn Tân cho biết: “Nhà trường sẽ xin sự hỗ trợ của các cấp để đưa sản phẩm đi kiểm nghiệm, kiểm định và nếu thuận lợi sẽ hướng tới xây dựng thành sản phẩm OCOP của địa phương trong thời gian tới”.

Dẫu còn ở quy mô nhỏ, nhưng hành trình của hai học sinh Ca Dong đã mở ra hướng đi mới trong việc nâng cao giá trị nông sản miền núi. Quan trọng hơn, đó còn là cách thế hệ trẻ góp phần gìn giữ những giá trị truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một giữa nhịp sống hiện đại.

Nguồn: https://baovanhoa.vn/doi-song/hoc-sinh-dong-bao-ca-dong-danh-thuc-gia-tri-lua-ray-dai-ngan-232158.html