Hướng nghiệp tốt, vững tương lai

BẮC NINH - Mùa thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp năm 2026 đang đến gần.

Đây là thời điểm bước ngoặt, đòi hỏi sự chủ động nhập cuộc của cả học sinh, gia đình và các cơ quan quản lý để mỗi em có tâm lý vững vàng, lựa chọn đúng đắn, tạo bệ phóng vững chắc cho chặng đường quan trọng tiếp theo.

Lựa chọn sớm, phù hợp với năng lực, xu thế

Những ngày này, em Phạm Quỳnh Nhi, học sinh lớp 12A6 Trường Trung học phổ thông Tân Yên số 1 đang gấp rút ôn thi. Nguyện vọng của em là vào học tại Học viện Ngân hàng.

Em cho biết đã tìm hiểu kỹ xu hướng việc làm thông qua các kênh tư vấn hướng nghiệp trên TikTok và Google, đồng thời tham vấn ý kiến của các anh chị đi trước: “Ngành tài chính - ngân hàng là một trong những ngành được dự báo số lượng lao động sẽ bị suy giảm nhiều do sự phát triển mạnh mẽ của AI.

Tuy nhiên, em vẫn tự tin với lựa chọn này vì mục tiêu của em là làm việc trong khối doanh nghiệp. Tỉnh Bắc Ninh đang phát triển công nghiệp rất mạnh mẽ nên cơ hội việc làm sẽ tốt. Với vốn tiếng Anh sẵn có, em sẽ học thêm một ngoại ngữ nữa để làm lợi thế cạnh tranh công việc sau này”.

Học sinh, sinh viên tham gia ngày hội tư vấn và giới thiệu việc làm.

Không chỉ học sinh mà cha mẹ học sinh cũng đang tất bật với bài toán hướng nghiệp cho con. Chị Nguyễn Quỳnh Mai ở thôn Yên Việt, xã Đông Cứu có con gái là Nguyễn Mai Vy đang chuẩn bị thi tốt nghiệp trung học phổ thông, có nguyện vọng học đại học ngành báo chí hoặc ngoại ngữ.

Thời gian gần đây, chị Mai thường lên Internet tìm kiếm thông tin về xu hướng nghề nghiệp. Đồng thời, tích cực tham khảo ý kiến của những người thân, bạn bè, nhất là những người có kinh nghiệm để xin lời khuyên định hướng nghề nghiệp cho con gái.

Trong bối cảnh bùng nổ công nghệ thông tin và các phương thức tuyển sinh đa dạng, phụ huynh và học sinh không tránh khỏi những lúc hoang mang trước lượng thông tin khổng lồ. Sự xuất hiện của vô số bài đăng quảng cáo, những lời tư vấn trái chiều từ các hội nhóm trên mạng xã hội đôi khi tạo nên sự nhiễu loạn, khiến người trong cuộc dễ mất phương hướng, có thể dẫn đến sai lầm trong định hướng lựa chọn nghề nghiệp.

Vì vậy, cần chủ động sàng lọc, tìm kiếm các nguồn tư vấn chính thống, tin cậy dựa trên các số liệu dự báo nhân lực chính xác. Tham vấn ý kiến chuyên gia từ các đơn vị nghiên cứu độc lập có uy tín và lời khuyên từ những người đã thi ngay gần trước đó là những kênh hiệu quả.

Sự xuất hiện của vô số bài đăng quảng cáo, những lời tư vấn trái chiều từ các hội nhóm trên mạng xã hội đôi khi tạo nên sự nhiễu loạn, khiến người trong cuộc dễ mất phương hướng, có thể dẫn đến sai lầm trong định hướng lựa chọn nghề nghiệp. Vì vậy, cần chủ động sàng lọc, tìm kiếm các nguồn tư vấn chính thống, tin cậy dựa trên các số liệu dự báo nhân lực chính xác. Tham vấn ý kiến chuyên gia từ các đơn vị nghiên cứu độc lập có uy tín và lời khuyên từ những người đã thi ngay gần trước đó là những kênh hiệu quả.

Mỗi khi nhận được câu hỏi về hướng nghiệp của lớp đàn em, Nguyễn Ngọc Châu, sinh năm 1997 ở thôn Dương Húc, xã Đại Đồng thường khuyên ngay từ khi bước chân vào lớp 10 học sinh đã phải xác định rõ khả năng và ngành nghề yêu thích của mình để không chỉ lựa chọn đúng mà cần lựa chọn sớm, từ đó có hướng đầu tư học tập cụ thể, đạt kết quả cao.

Từng là học sinh trường chất lượng cao của huyện Tiên Du (cũ), nhiều lần tham gia đội tuyển và giành giải học sinh giỏi môn Vật lí, Ngọc Châu đỗ vào lớp chuyên Vật lí của Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh, học theo khối A00.

Thế nhưng, em lại chỉ yêu thích công việc liên quan đến truyền thông. Đến giữa năm lớp 11, nhận ra vấn đề của mình, em tập trung học thêm ngoại ngữ để xét tuyển khối ngành phù hợp. Sau khi tham khảo kỹ thông tin của các trường và xin tư vấn từ thầy, cô giáo, người thân, em đăng ký vào Học viện Ngân hàng theo tổ hợp A01.

Sau khi tốt nghiệp, Ngọc Châu làm cho một doanh nghiệp truyền thông rồi theo học thạc sĩ tại Anh. Hiện cô làm việc trong một doanh nghiệp chuyên về xuất nhập khẩu nông sản. Với vốn tiếng Anh tốt, cô được giao làm MC cho các chương trình ngoại giao của công ty.

Ngọc Châu cho biết: “Việc học không đúng khối thi đã lấy đi mất khá nhiều thời gian. Lẽ ra ngay từ đầu năm lớp 10 tôi nên tập trung học tốt toán, văn, ngoại ngữ thì sẽ nhàn hơn, đạt kết quả cao hơn”.

Tạo dữ liệu tin cậy

Nhận thức tầm quan trọng của công tác hướng nghiệp đối với học sinh, những năm qua, tỉnh chỉ đạo các ngành chức năng, các nhà trường quan tâm công tác hướng nghiệp toàn diện từ sớm giúp học sinh xác định được hướng đi phù hợp.

Bám sát chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo, các nhà trường phối hợp với đoàn thanh niên các cấp tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền về tuyển sinh, phân tích xu hướng nghề nghiệp cho học sinh.

Ngành học điện tử công nghiệp tạo việc làm cho nhiều học sinh, sinh viên sau tốt nghiệp. Ảnh: Dây chuyền sản xuất điện thoại thông minh tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Samsung Electronics Việt Nam, Khu công nghiệp Yên Phong I.

Hoạt động hướng nghiệp được lồng ghép xuyên suốt nhằm phát hiện sớm năng lực, sở trường của học sinh; chủ động định hướng thông tin để cung cấp đầy đủ, minh bạch, chính xác các điểm mới về kỳ thi và tuyển sinh, xu hướng thị trường việc làm.

Qua đó, giúp học sinh đánh giá đúng năng lực của bản thân và chủ động đối chiếu với yêu cầu ngành nghề thực tế để đưa ra quyết định đăng ký nguyện vọng chính xác, vững vàng, giảm thiểu rủi ro chọn sai nghề.

Tại Trường Trung học phổ thông Lý Nhân Tông (phường Kinh Bắc), bên cạnh việc phổ biến thông tin hướng nghiệp cho học sinh, những năm gần đây nhà trường chú trọng thông tin hướng nghiệp đến cha mẹ học sinh.

Hằng năm, trong các cuộc họp phụ huynh, nhà trường mời diễn giả từ các trung tâm nghiên cứu giáo dục, các học viện, đại học nói chuyện chuyên đề về xu hướng nghề nghiệp, giải pháp lựa chọn ngành nghề để phụ huynh nắm bắt được, từ đó cùng con lựa chọn ngành nghề phù hợp.

Thầy giáo Nguyễn Trung Long, Phó Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “Việc được hướng nghiệp từ sớm giúp các em nhận ra mình thích điều gì, có điểm mạnh và điểm hạn chế như thế nào để có thể chọn được nghề nghiệp phù hợp trong tương lai. Sự đồng hành của phụ huynh giúp các em tự tin, yên tâm hơn”.

Ngành học Cơ điện tử mang lại cơ hội việc làm tốt trong các khu công nghiệp.

Trên cơ sở thực tế làm công tác cung ứng nhân lực cho các doanh nghiệp nước ngoài, ông Trần Nguyên Quyết, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Đào tạo và Công nghệ CVTECH Việt Nam thường xuyên tư vấn hướng nghiệp online, thu hút nhiều học sinh, cha mẹ học sinh quan tâm theo dõi.

Ông Quyết cho biết: “Cơ cấu việc làm theo ngành nghề những năm gần đây đã có sự thay đổi rõ rệt theo nhu cầu thị trường. Thí sinh chọn ngành nghề nên căn cứ vào số liệu thực tế của thị trường lao động và dự báo mang tính khoa học, khách quan của các đơn vị tư vấn độc lập, không nên dựa vào những quảng cáo mang tính một chiều trên mạng xã hội.

Một số ngành học đang được cho là “hot” những năm vừa qua như tài chính - ngân hàng, marketing… đang có xu hướng bị thu hẹp cơ hội nghề nghiệp do sự thay thế của AI. Quan trọng hơn cả, dù học ngành nào thì thành thạo ngoại ngữ vẫn là lợi thế lớn để tìm kiếm việc làm trong xu thế toàn cầu hóa”.

Với sự vào cuộc quyết liệt, chuẩn bị chu đáo từ các cơ quan quản lý, nhà trường, cùng tinh thần chủ động nhập cuộc của gia đình và học sinh, tin rằng các sĩ tử năm 2026 sẽ tự tin chọn đúng đường, đi đúng hướng, vững vàng kiến tạo tương lai.

 

Thanh Hương

Nguồn: https://baobacninhtv.vn/huong-nghiep-tot-vung-tuong-lai-postid446447.bbg