Những nhân vật bước ra từ trong tranh
Ra mắt từ tháng 3-2026 tại Area 75 - Art & Auction (75 Hàng Bồ, phường Hoàn Kiếm), vở diễn “In bóng Long Thành - Silhouette of Thăng Long” nhanh chóng trở thành hiện tượng của sân khấu Hà Nội. Nằm giữa khu vực phố cổ, không gian biểu diễn chỉ khoảng 100 chỗ ngồi, “In bóng Long Thành” liên tục “cháy vé” các đêm diễn.
Đây là một dự án nghệ thuật được xây dựng với mong muốn tôn vinh và gợi nhắc lại những ký ức đẹp về đời sống văn hóa, nghệ thuật của Hà thành xưa, thông qua một hình thức biểu đạt mới mẻ nhưng vẫn giữ được tinh thần truyền thống. Vở diễn do Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng cùng Nhà hát Múa rối Việt Nam dàn dựng, lấy cảm hứng từ những lớp ký ức về Thăng Long - Hà Nội.
Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ, từ tình yêu với mảnh đất nghìn năm văn hiến, ông đã ấp ủ và dàn dựng “In bóng Long Thành” để kể về Hà Nội bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại. Theo đạo diễn, tác phẩm không đi theo lối tái hiện lịch sử hay diễn những tích trò quen thuộc, mà khơi gợi những lớp ký ức về Hà Nội qua dòng chảy thời gian. Đó là hành trình khẳng định sức sống bền bỉ của văn hóa dân tộc, những giá trị được gìn giữ, nuôi dưỡng và tiếp nối qua nhiều thế hệ.
Được xây dựng với kết cấu đan xen giữa hiện thực và ký ức, “In bóng Long Thành” kết hợp rối cạn, múa, hội họa mang tính biểu tượng, tín ngưỡng thờ Mẫu và âm nhạc dân gian đặc trưng của Thăng Long - Hà Nội để tạo nên một không gian nghệ thuật giàu sức gợi. Qua ngôn ngữ hình thể, ánh sáng, âm thanh và những con rối, các lớp trầm tích văn hóa của đất kinh kỳ được tái hiện đầy tinh tế. Trên sân khấu, khán giả có cảm giác những thiếu nữ trong tranh tố nữ, người hát ca trù hay các hình tượng trong tranh sơn mài cổ đang bước ra đời thực, hòa vào dòng chảy ký ức về Hà Nội.
Theo nhà sản xuất Phi Hồng Nhung, điểm mới của chương trình là ý tưởng để hội họa, âm nhạc và sân khấu hòa quyện trong cùng một không gian biểu diễn, với những bức tranh tưởng như tĩnh lặng được đánh thức bằng chuyển động, tạo nên một câu chuyện nên thơ và cảm xúc.
Diễn ra tại không gian nhỏ giữa lòng phố cổ Hà Nội lại là lợi thế của “In bóng Long Thành”. Vở diễn tận dụng tối đa không gian gần gũi, thân mật để người xem cảm nhận trọn vẹn từng nhịp chuyển động của nghệ sĩ, từng thanh âm của nhạc và những “bóng hình” Thăng Long xưa được tạo dựng trên sân khấu. Chính sự gần gũi ấy khiến trải nghiệm thưởng thức nghệ thuật trở nên chân thực, lắng đọng. Theo dõi vở diễn, chị Nguyễn Minh Châu (phường Tây Hồ, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi đã xem nhiều tác phẩm trên sân khấu chuyên nghiệp, nhưng vở diễn ở đây đem lại cảm xúc khác. Mọi câu chuyện, hình ảnh rất gần gũi, chân thật và khiến tôi xúc động như đang đi giữa một thành phố của ký ức vậy”.
Hướng đi mới cho công nghiệp văn hóa
Đằng sau sự thành công của “In bóng Long Thành” là một hành trình nhiều thử thách. Không gian Area 75 - Art & Auction vốn là phòng tranh, không phải nhà hát chuyên nghiệp. Việc biến nơi này thành sân khấu biểu diễn đòi hỏi ê kíp phải thử nghiệm kỳ công về âm thanh, ánh sáng, bố cục và chuyển động của nghệ sĩ. Nghệ sĩ Giang Cầm, người tham gia biểu diễn trong “In bóng Long Thành” cho biết, việc trình diễn trong một không gian nhỏ khác hoàn toàn sân khấu truyền thống. Tuy nhiên, nhờ sự dẫn dắt của Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng và tập thể nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Việt Nam, vở diễn dần đạt được sự nhuần nhuyễn và nhận được nhiều phản hồi tích cực.
Theo đạo diễn Nguyễn Tiến Dũng, ông đặc biệt chú ý đến việc làm sao để khán giả trẻ có thể đồng điệu với chương trình. Vì vậy, tác phẩm giảm bớt phần diễn giải dài dòng, tăng cường biểu đạt bằng hình thể, âm nhạc và hình ảnh. Chính lựa chọn ấy giúp vở diễn vượt qua rào cản ngôn ngữ. “Khách nước ngoài vẫn có thể cảm nhận được Hà Nội qua chuyển động của rối, âm nhạc và không khí văn hóa mà không cần hiểu hết lời thoại” - đạo diễn chia sẻ.
Đây cũng là lý do “In bóng Long Thành” được xem như một sản phẩm có tiềm năng phục vụ du lịch văn hóa. Trong bối cảnh du khách ngày càng tìm kiếm trải nghiệm đậm sắc bản địa, thì một vở diễn cô đọng, đậm đặc tinh hoa văn hóa và dễ tiếp cận trở thành “cửa ngõ” để hiểu về lịch sử, nếp sống và tâm hồn của Hà Nội nghìn năm văn hiến. Nhà sản xuất Phi Hồng Nhung bày tỏ, điều bà trăn trở là làm sao để các giá trị văn hóa Việt không bị hòa tan trong dòng chảy toàn cầu hóa. “Chúng tôi mong tạo nên một mạch ngầm nhỏ, góp phần khơi gợi và gìn giữ những giá trị bản sắc của Việt Nam” - bà chia sẻ.
Hướng đi này cũng phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó có việc khuyến khích xã hội hóa, thu hút nguồn lực từ doanh nghiệp, cộng đồng, thúc đẩy các mô hình hợp tác công - tư trong các hoạt động văn hóa. Vở diễn “In bóng Long Thành” với sự kết hợp giữa đơn vị nghệ thuật công lập và không gian nghệ thuật tư nhân, giữa sáng tạo đương đại và di sản truyền thống, là một mô hình triển vọng cho phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Nguồn: https://hanoimoi.vn/in-bong-long-thanh-diem-hen-nghe-thuat-giua-long-pho-co-1210641.html
