Khám phá mới về mặt trăng lớn nhất Hệ Mặt trời Ganymede

Mặt trăng Ganymede là một trong 4 vệ tinh lớn của sao Mộc. Được nhà bác học Galileo Galilei phát hiện từ đầu thế kỷ thứ 17, Ganymede mang những đặc điểm độc đáo bao gồm: kích thước to hơn cả sao Thủy; là mặt trăng duy nhất trong Thái Dương hệ có từ trường...

Từ quyển của mặt trăng Ganymede được cung cấp năng lượng bởi chất lỏng sắt dẫn điện đang chuyển động bên trong lõi gần giống với Trái đất, gọi là cơ chế Dynamo. Dù vậy, Ganymede vẫn có những khác biệt cơ bản so với Trái Đất về phương diện này.

Trong nghiên cứu mới công bố, đồng tác giả Kevin Trinh thuộc Viện Công nghệ California (Caltech - Mỹ) cho biết khi lần ngược về thời điểm mặt trăng Ganymede hình thành lõi, các chuyên gia đứng trước câu hỏi lớn là mặt trăng này có khởi đầu lạnh hay nóng?

Khởi đầu lạnh nghĩa là mặt trăng hình thành trong trạng thái quá lạnh, không đủ nhiệt độ để tách và tạo ra một lõi kim loại ngay từ đầu. Trong khi đó, khởi đầu nóng nghĩa là mặt trăng phải có một lõi kim loại ngay từ đầu giống như Trái đất.

Mặt trăng Ganymede được chụp bởi tàu Galileo của NASA. Ảnh: NASA/JPL.

Nghiên cứu mới của các chuyên gia chỉ ra mặt trăng Ganymede có khởi đầu lạnh. Thêm nữa, lõi kim loại và từ trường của nó được hình thành muộn hơn nhờ quá trình nóng lên dần dần, ngược lại so với Trái đất. Các giọt kim loại nóng chảy, bao gồm sắt và sắt sulfide, chìm dần vào bên trong lòng mặt trăng Ganymede để bồi đắp cho lõi và kích hoạt từ trường.

Quá trình trên được nuôi dưỡng bởi 2 nguồn nhiệt chính là nhiệt phóng xạ (do sự phân rã của các đồng vị phóng xạ nặng) và nhiệt thủy triều mà mặt trăng Ganymede có được nhờ tương tác hấp dẫn với sao Mộc khổng lồ.

Thời điểm diễn ra quá trình đó muộn hơn mốc 200 triệu năm đầu của Hệ Mặt trời, tức mốc hình thành lõi thông thường của các hành tinh, và có thể vẫn đang tiếp diễn cho đến ngày nay. Điều này có nghĩa là Ganymede vẫn "sống" về mặt địa chất và đang nóng lên từng ngày.

Nguồn: https://khoahocdoisong.vn/kham-pha-moi-ve-mat-trang-lon-nhat-he-mat-troi-ganymede-post2149102051.html