Khi cây lúa bén rễ giữa đại ngàn

VHO - Giữa núi rừng phía Tây Quảng Trị, những cánh đồng lúa chín vàng mang theo niềm vui no ấm. Với đồng bào Ma Coong, Rục và Bru - Vân Kiều, cây lúa không chỉ giúp ổn định cuộc sống mà còn góp phần giữ chân người dân bám bản, giữ gìn văn hóa và vun đắp cuộc sống mới nơi biên giới.

Ruộng lúa của bà con đồng bào Ma Coong ở bản Chăm Pu, xã Thượng Trạch vào mùa thu hoạch

Từ hạt lúa đến cuộc sống mới

Khi mặt trời vừa nhô lên khỏi những đỉnh núi đá vôi, cánh đồng ở bản K’Ai đã rộn ràng tiếng người. Trên những thửa ruộng vừa chín tới, bà con Bru - Vân Kiều tất bật thu hoạch vụ mùa sau nhiều tháng chăm sóc.

Ít ai biết rằng, trước đây cuộc sống của nhiều hộ dân nơi này chủ yếu dựa vào nương rẫy. Việc canh tác phụ thuộc nhiều vào thời tiết khiến năng suất bấp bênh, không ít gia đình thường xuyên thiếu lương thực vào những tháng giáp hạt. Từ khi cây lúa nước được đưa vào sản xuất, bức tranh đời sống dần đổi khác.

Ông Hồ Văn Mên, người dân bản K’Ai chia sẻ rằng, trước đây gia đình thường phải lên rừng làm rẫy, năm được năm mất. Nay có ruộng lúa nước, mỗi vụ thu hoạch đủ gạo ăn nhiều tháng, cuộc sống ổn định hơn rất nhiều. Nhìn lúa chín vàng cả cánh đồng, bà con ai cũng vui; có lúa thì con cháu không còn lo thiếu ăn như trước.

Đồng bào Rục vào mùa thu hoạch lúa

Không chỉ ở K’Ai, những đổi thay tương tự cũng đang hiện hữu tại các bản làng của đồng bào Ma Coong ở xã Thượng Trạch. Những thửa ruộng nằm ven các con suối giữa đại ngàn Trường Sơn giờ đây trở thành tài sản quý giá của nhiều gia đình.

Ở nhiều bản làng vùng cao Quảng Trị, cây lúa nước không chỉ giúp đồng bào có thêm lương thực mà còn tạo nền tảng cho một cuộc sống ổn định hơn. Từ những cánh đồng ven suối, người dân từng bước thay đổi tập quán sản xuất, giảm phụ thuộc vào nương rẫy, đồng thời góp phần giữ rừng, giữ đất và giữ bản làng nơi biên giới.

Ông Hồ Ngọc Thanh, Chủ tịch UBND xã Thượng Trạch cho biết, việc phát triển lúa nước đã góp phần quan trọng trong công tác giảm nghèo và ổn định đời sống người dân. “Lúa nước giúp đồng bào từng bước thay đổi tập quán sản xuất, chủ động nguồn lương thực tại chỗ. Điều quan trọng hơn là tạo động lực để bà con yên tâm bám bản, xây dựng cuộc sống ổn định ngay trên quê hương mình”, ông Thanh chia sẻ.

Có thể bạn sẽ thích

Độc đáo hàng trăm viên ngọc bên trong hang động ở Phong Nha - Kẻ BàngNgọc động là một dạng thạch nhũ có hình cầu, hoặc hơi dẹt, nhìn như những quả trứng được hình thành bên trong hang động sau hàng nghìn năm kiến tạo địa chất.

Theo ông Thanh, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về giống, kỹ thuật và hệ thống thủy lợi, nhiều hộ dân đã biết áp dụng các phương thức canh tác hiệu quả hơn, từng bước nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Giữ người ở lại với bản làng

Ở những vùng biên giới xa xôi, cây lúa còn mang một ý nghĩa lớn hơn câu chuyện kinh tế. Tại xã Kim Phú, nơi đồng bào Rục sinh sống, những cánh đồng lúa nước đang dần thay thế cho hình ảnh canh tác manh mún trước đây. Mỗi mùa gieo cấy hay thu hoạch đều trở thành dịp để bà con cùng nhau đổi công, giúp đỡ lẫn nhau.

Những bông lúa trĩu hạt đến ngày thu hoạch

Trong tiếng máy tuốt lúa hòa cùng tiếng cười nói rộn rã giữa cánh đồng, người dân không chỉ thu hoạch lương thực mà còn vun đắp sự gắn kết cộng đồng. Những đứa trẻ lớn lên cùng hương lúa mới, cùng những câu chuyện lao động của cha mẹ, từ đó thêm yêu bản làng nơi mình sinh ra.

Đối với nhiều cán bộ cơ sở, sự xuất hiện của những cánh đồng lúa nước còn là minh chứng cho quá trình thay đổi nhận thức của đồng bào. Từ việc quen với sản xuất tự cung tự cấp, bà con dần hình thành thói quen lao động có kế hoạch, biết chăm sóc cây trồng theo từng giai đoạn và tính toán cho các vụ mùa tiếp theo. Đó là nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế bền vững ở vùng cao.

Những mùa lúa chín cũng góp phần giữ chân người dân gắn bó với đất đai, hạn chế tình trạng du canh du cư, giảm áp lực lên tài nguyên rừng. Khi cuộc sống được cải thiện từ chính mảnh đất quê hương, người dân càng có thêm lý do để ở lại, cùng chung tay xây dựng bản làng.

Có thể bạn sẽ thích

Triển khai đồng bộ các giải pháp trong tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩĐẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ đang đẩy nhanh tiến độ thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Thu hoạch lúa nước

Trung tá Hoàng Công Hùng, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cà Xèng cho biết: Trong 15 năm qua, chúng tôi thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương hỗ trợ bà con phát triển sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật canh tác và giúp đỡ thu hoạch mùa màng. Chúng tôi xác định giúp dân phát triển sinh kế cũng là góp phần bảo vệ biên giới.

“Khi người dân có cuộc sống ổn định, có nguồn lương thực bảo đảm thì sẽ yên tâm bám bản, cùng lực lượng chức năng giữ gìn an ninh trật tự khu vực biên giới. Mỗi mùa gặt đến, hình ảnh những người lính biên phòng cùng bà con gặt lúa, vận chuyển lúa về nhà đã trở nên quen thuộc ở nhiều bản làng vùng cao.

Những giọt mồ hôi trên cánh đồng không chỉ đổi lấy hạt gạo mà còn vun đắp tình quân dân bền chặt nơi biên cương…", Trung tá Hoàng Công Hùng chia sẻ.

Chiều xuống, những cánh đồng ở K’Ai, Thượng Trạch hay Kim Phú dần phủ màu vàng óng. Từng bao lúa được chuyển về nhà, tiếng cười trẻ nhỏ vang lên giữa bản làng sau một ngày bận rộn.

Những đứa trẻ vùng cao tỉnh Quảng Trị được tiếp cận việc làm lúa nước, tạo lương thực nuôi sống bản thân mình

Giữa đại ngàn Trường Sơn, cây lúa hôm nay đã vượt ra ngoài ý nghĩa của một loại cây lương thực. Đó là biểu tượng của sự đổi thay, là kết quả của những nỗ lực không ngừng từ người dân, chính quyền và lực lượng vũ trang.

Quan trọng hơn, mỗi mùa lúa chín đang góp phần giữ người dân ở lại với bản làng, giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống và gìn giữ phên dậu biên cương của Tổ quốc bằng một cách rất đỗi bình dị nhưng bền vững.

Nguồn: https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/khi-cay-lua-ben-re-giua-dai-ngan-233806.html