Khơi dậy khát vọng nghiên cứu trong giới trẻ

Không chỉ chia sẻ ý tưởng, thành tựu trong khoa học công nghệ, hoạt động kỳ vọng khơi dậy khát vọng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, tạo môi trường giao lưu, học tập, trải nghiệm và kết nối cho giới trẻ TP.HCM.

Mô hình thiết bị tìm kiếm và cứu hộ người gặp nạn trong môi trường nước của Nguyễn Thành Đạt và nhóm bạn tham gia giải thưởng "Thiết kế, chế tạo, ứng dụng" trong khuôn khổ liên hoan - Ảnh: LÊ HUY

Liên hoan Tuổi trẻ sáng tạo TP.HCM năm 2026 do Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng Thành Đoàn TP.HCM tổ chức trong hai ngày 30 và 31-5 tại Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM.

Mỗi ý tưởng sáng tạo hôm nay của các bạn không chỉ là kết quả của quá trình học tập, tìm tòi nghiên cứu mà còn có thể trở thành những giải pháp hữu ích phục vụ cộng đồng và đóng góp cho sự phát triển của TP trong tương lai.

Ông VÕ MINH THÀNH (Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM)

Chủ động học tập, khát vọng sáng tạo

Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM Võ Minh Thành nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của đất nước. TP.HCM luôn chú trọng tạo điều kiện để các bạn trẻ phát huy tài năng, sự sáng tạo trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Liên hoan lần thứ 17 này quy tụ 23 đơn vị, triển lãm trên 400 mô hình, sản phẩm, giải pháp và ý tưởng sáng tạo trên nhiều lĩnh vực. Qua nhiều năm, liên hoan đã trở thành sân chơi ý nghĩa dành cho đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên TP.

"Là nơi giới thiệu các mô hình, sản phẩm, sáng kiến và giải pháp sáng tạo tiêu biểu, liên hoan cũng tạo điều kiện để các bạn trẻ giao lưu, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm và lan tỏa niềm đam mê nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vào thực tiễn", ông Thành nói.

Thực tế tại TP đã ghi nhận ngày càng có nhiều bạn trẻ mạnh dạn tiếp cận và nghiên cứu các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, robot, tự động hóa, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ môi trường và nhiều lĩnh vực khoa học công nghệ tiên tiến khác. Điều này chứng minh tinh thần chủ động học tập, khát vọng sáng tạo và trách nhiệm của tuổi trẻ TP.

PGS.TS Phan Tại Huân - Phó hiệu trưởng Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM - nói trong bối cảnh toàn cầu hóa, tuổi trẻ không chỉ cần tinh thần sáng tạo mà còn phải có năng lực hội nhập, khả năng làm việc trong môi trường quốc tế, tư duy liên ngành và năng lực thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của khoa học công nghệ.

"Mỗi ý tưởng sáng tạo hôm nay có thể trở thành giải pháp hữu ích cho cộng đồng ngày mai, mỗi công trình nghiên cứu hôm nay có thể góp phần giải quyết những thách thức lớn của xã hội trong tương lai", ông Huân nói.

Dự án từ thực tế

Có khá nhiều đề tài nghiên cứu, ý tưởng sáng tạo được các bạn học sinh, sinh viên TP cùng mang đến tranh tài giải thưởng "Thiết kế, chế tạo, ứng dụng" lần thứ 14 trong khuôn khổ liên hoan năm nay.

Học sinh Thái Tú Như (Trường THPT Trần Khai Nguyên) cùng nhóm bạn đem "Hệ thống cảnh báo khí gas thông minh dựa trên sự hiện diện của con người" ứng thí giải thưởng này.

Như kể do sống với bà ngoại từ nhỏ và thấy khá bất an khi ngoại lớn tuổi, hay quên tắt bếp gas sau khi nấu ăn.

Như cho biết hệ thống sử dụng vi điều khiển ESP32 làm trung tâm xử lý dữ liệu. Khi cảm biến khí gas xác định nồng độ khí gas vượt mức 1800ppm nhưng đồng thời cũng nhận được tín hiệu có người, vật cản bởi cảm biến hồng ngoại.

Lúc này hệ thống đánh giá đây là trạng thái an toàn, còi báo động sẽ không kêu để tránh tình trạng báo động giả làm ồn, gây phiền toái.

Còn ngược lại, nếu nồng độ khí gas vượt 1.800ppm và không phát hiện người trong vòng 5 phút, hệ thống xác định trạng thái không an toàn. Lập tức sau đó sẽ kích hoạt còi báo động và gửi thông báo đến ứng dụng Blynk để người dùng kịp thời xử lý.

Còn Nguyễn Thành Đạt (Trường THPT Trần Khai Nguyên) cùng nhóm bạn đem đến thiết bị tìm kiếm và cứu hộ người gặp nạn trong môi trường nước.

Ý tưởng xuất phát từ trăn trở của Đạt khi đọc thông tin về tình trạng lũ lụt ngày càng diễn biến phức tạp ở miền Trung và một số khu vực khác trong nước khiến nhiều người mất tích, bị nước cuốn trôi hoặc gặp nguy hiểm trong thiên tai.

Khi nhận thông tin có người mất tích, lực lượng cứu hộ sẽ triển khai mô hình này để tìm kiếm nạn nhân. Hệ thống camera gắn trên thiết bị sẽ truyền hình ảnh trực tiếp về điện thoại hoặc thiết bị điều khiển giúp đội cứu hộ ứng cứu kịp thời.

Việc nhận dạng nạn nhân được thực hiện theo hai cách, hoặc người điều khiển có thể quan sát hình ảnh từ camera để phát hiện nạn nhân, hoặc hệ thống có thể tự động hỗ trợ phát hiện nạn nhân thông qua camera nhiệt (cảm biến nhiệt).

"Cảm biến này sẽ nhận biết thân nhiệt của con người và truyền hình ảnh về thiết bị điều khiển. Sau khi xác định được vị trí người gặp nạn, người điều khiển sẽ nhấn nút kích hoạt cơ chế thả phao cứu sinh", Đạt chia sẻ.

Thử thách cùng trí tuệ nhân tạo

Hội thi thử thách trí tuệ nhân tạo (AI Challenge) TP.HCM 2026 do Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp ĐH Quốc gia TP.HCM, Sở Giáo dục và Đào tạo, Thành Đoàn, Hội Tin học TP.HCM và Công ty TNHH MTV Phát triển công viên phần mềm Quang Trung tổ chức đã chính thức được phát động.

Đề bài của hội thi năm nay là trợ lý ảo thông minh hỗ trợ phân tích và truy xuất thông tin chuyên sâu trong dữ liệu lớn multimedia.

Thể thức thi tương tự cuộc thi quốc tế Lifelog Search Challenge (LSC) và Video Browser Showdown (VBS). Thí sinh phát triển giải pháp trợ lý ảo thông minh hỗ trợ phân tích và truy xuất thông tin chuyên sâu trong dữ liệu lớn multimedia (hình ảnh, âm thanh, văn bản).

Hội thi có hai bảng: bảng A dành cho sinh viên và thanh niên, bảng B dành cho học sinh THPT. Thí sinh đăng ký tham dự từ nay đến ngày 15-6.

Nội dung, yêu cầu của vòng sơ tuyển sẽ công bố ngày 25-6, kéo dài đến tháng 8 và dự kiến công bố kết quả vòng thi này vào ngày 30-8. Vòng chung kết sẽ được tổ chức từ ngày 12 đến 26-9.

LÊ HUY

Nguồn: https://tuoitre.vn/khoi-day-khat-vong-nghien-cuu-trong-gioi-tre-20260531094127998.htm