Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, sự tác động mạnh mẽ của công nghệ số, cùng các luồng văn hóa đa chiều, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là bảo tồn, mà còn phải chủ động xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, giàu bản sắc và có khả năng thích ứng với thời đại mới. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ hoạch định chính sách, đến tổ chức thực hiện, từ cấp tỉnh, đến tận khu dân cư.
Quảng Ninh không tiếp cận văn hóa như một lĩnh vực riêng lẻ, mà đặt trong tổng thể chiến lược phát triển toàn diện. Từ Nghị quyết số 11-NQ/TU năm 2018 đến Nghị quyết số 17-NQ/TU năm 2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đều thống nhất quan điểm xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững.
Điểm nổi bật trong cách làm của Quảng Ninh chính là sự lãnh đạo thống nhất từ tỉnh đến cơ sở. Với sự chỉ đạo thống nhất của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và sự vào cuộc đồng bộ của các ngành, địa phương, Quảng Ninh thực hiện cách làm bài bản trong xây dựng, phát huy giá trị văn hóa: Lấy lãnh đạo làm then chốt, lấy con người làm trung tâm, lấy thiết chế làm điểm tựa và lấy phong trào quần chúng làm sức lan tỏa. Từ cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các đoàn thể, đến từng khu dân cư đều được huy động tham gia xây dựng đời sống văn hóa, hình thành môi trường văn hóa lành mạnh và phát huy bản sắc địa phương.
Điều đó thể hiện rất rõ qua phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Năm 2025, toàn tỉnh có 97% khu dân cư đạt danh hiệu “Thôn, khu phố văn hóa”, 95% hộ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”. Chủ tịch UBND tỉnh đã tặng bằng khen cho 21 tập thể, 28 cá nhân, 38 gia đình văn hóa và 31 thôn, khu phố văn hóa có thành tích xuất sắc giai đoạn 2001-2026. Năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu có 97% khu dân cư đạt danh hiệu “Thôn, khu phố văn hóa”, 96% gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”; 99% khu dân cư thực hiện tốt nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang. Qua đó cho thấy sức sống của nếp sống văn hóa, sự lan tỏa của những giá trị tốt đẹp trong từng gia đình, từng khu dân cư, từng cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh.
Điểm đáng chú ý là sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy chỉ đạo ở cơ sở có biến động, song sự lãnh đạo vẫn được duy trì thống nhất, liên ngành, liên cấp. Các xã, phường, đặc khu đã kịp thời ban hành quyết định thành lập, xây dựng quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” của địa phương; chủ động ban hành văn bản chỉ đạo, tổ chức phát động, xét tặng các danh hiệu văn hóa cơ sở và triển khai đầy đủ các nội dung trọng tâm của phong trào.
Các địa phương đã chủ động rà soát, sửa đổi hương ước, quy ước phù hợp với tình hình mới; phát huy vai trò tự quản của cộng đồng; đầu tư hệ thống nhà văn hóa, sân thể thao; đồng thời gắn xây dựng đời sống văn hóa với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Hiện tất cả 1.452 thôn, khu phố trên địa bàn tỉnh đều có nhà văn hóa và được lắp đặt dụng cụ tập luyện thể dục thể thao đơn giản phục vụ nhân dân. Bên cạnh đó còn có 5 điểm chiếu phim, 30 sân tennis, 167 bể bơi, 133 sân bóng đá cỏ nhân tạo do doanh nghiệp, tư nhân đầu tư.
Ở các vùng miền núi, biên giới, văn hóa còn được xem như “sợi dây” gắn kết cộng đồng và tạo sinh kế cho người dân. Quảng Ninh đã triển khai thí điểm xây dựng, bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa của các làng đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Những làng văn hóa của người Dao, Tày, Sán Chỉ, Sán Dìu... không chỉ lưu giữ kiến trúc, phong tục, lễ hội truyền thống, mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách.
Không chỉ bảo tồn, Quảng Ninh còn chủ động phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản và kinh tế du lịch trên nền tảng giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương. Nhiều chương trình nghệ thuật quy mô lớn, các hoạt động lễ hội, không gian văn hóa cộng đồng, hay các sản phẩm du lịch gắn với di sản đã góp phần tạo dấu ấn riêng cho Quảng Ninh. Mới đây tỉnh đã phê duyệt đề án phát triển các làng nghề truyền thống thành sản phẩm văn hóa, du lịch giai đoạn 2026-2030 với tổng kinh phí gần 130 tỷ đồng.
Thực tế cho thấy, nhiều năm qua Quảng Ninh luôn biết cách biến di sản thành tài sản phát triển. Từ di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long, đến quần thể di tích, danh thắng Yên Tử, từ văn hóa biển, đến văn hóa công nhân Vùng mỏ, tất cả đang được khơi dậy bằng những cách làm sáng tạo, hiện đại, nhưng vẫn giữ được cốt cách riêng.
Một trong những giá trị đặc biệt làm nên bản sắc Quảng Ninh chính là truyền thống “Kỷ luật và đồng tâm”. Từ phong trào đấu tranh của công nhân mỏ năm xưa, tinh thần ấy hôm nay tiếp tục được hun đúc thành sức mạnh đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển. Để xây dựng con người Quảng Ninh phát triển toàn diện, tỉnh đặc biệt chú trọng phát triển môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường và xã hội. Các hoạt động văn nghệ quần chúng, liên hoan tiếng hát khu dân cư, phong trào thể thao cộng đồng, hay các chương trình giáo dục truyền thống được tổ chức thường xuyên, tạo sự lan tỏa sâu rộng trong đời sống nhân dân.
Từ thực tiễn nhiều địa phương có thể thấy, khi công tác lãnh đạo được thực hiện đồng bộ, văn hóa sẽ trở thành sợi dây kết nối cộng đồng, củng cố niềm tin xã hội và tạo động lực phát triển. Điều đáng ghi nhận là Quảng Ninh đang lựa chọn hướng đi phù hợp: Phát triển kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa; xây dựng đô thị hiện đại song hành với gìn giữ bản sắc; nâng cao đời sống vật chất, đồng thời chăm lo đời sống tinh thần cho nhân dân. Đây cũng là nền tảng để Quảng Ninh hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong năm 2026 với hình ảnh một đô thị hiện đại, văn minh nhưng giàu chiều sâu văn hóa.
Nguồn: https://baoquangninh.vn/khoi-day-suc-manh-van-hoa-tu-su-lanh-dao-dong-bo-3408953.html
![[Ảnh] Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú làm việc với Uỷ ban Kiểm tra Trung ương](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/1200x675/vietnam/resource/IMAGE/2026/05/28/1779969579668_ndo_br_bnd-2495-jpg.webp)
Bình luận (0)