Khơi dậy sức sống mới cho làng nghề nông thôn

Cần Thơ triển khai kế hoạch phát triển làng nghề, ngành nghề nông thôn giai đoạn 2026-2030, hướng đến bảo tồn giá trị truyền thống, tạo việc làm, thúc đẩy du lịch cộng đồng.

Đưa nghề thủ công trở thành sinh kế bền vững ở nông thôn

Thực hiện Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội cùng nhiều quyết định, chiến lược của Chính phủ về phát triển ngành nghề nông thôn, UBND TP Cần Thơ vừa ban hành kế hoạch phát triển làng nghề, ngành nghề nông thôn giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho khu vực nông thôn, góp phần bảo tồn các giá trị truyền thống, thúc đẩy kinh tế xanh, du lịch cộng đồng và nâng cao đời sống người dân.

Anh Nguyễn Thanh Tiềm (bên trái), Giám đốc HTX Dịch vụ - Nông nghiệp Thanh Triều, giới thiệu các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ nguyên liệu tự nhiên của địa phương. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

Theo định hướng của thành phố, việc bảo tồn và phát triển làng nghề không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là giải pháp quan trọng để giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương. Các làng nghề sẽ được phát triển theo hướng gắn với thị trường, ứng dụng công nghệ số, tăng cường liên kết sản xuất, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Cần Thơ đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ bảo tồn và phát triển hiệu quả các làng nghề đã được công nhận, công nhận thêm ít nhất 2 làng nghề mới gắn với du lịch nông thôn; trên 50% làng nghề hoạt động hiệu quả; 30% làng nghề có gian hàng thương mại điện tử; ít nhất 10% làng nghề có sản phẩm OCOP. Đồng thời, phần lớn lao động trong làng nghề sẽ được đào tạo nghề, tiếp cận công nghệ thông tin và nâng cao kỹ năng sản xuất.

Đưa nghề thủ công trở thành sinh kế bền vững ở nông thôn

Trên thực tế, nhiều mô hình ngành nghề nông thôn tại Cần Thơ đã cho thấy hiệu quả rõ nét trong việc tạo việc làm, tăng thu nhập và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Theo kế hoạch năm 2026, Chi cục Phát triển nông thôn và Kiểm lâm TP Cần Thơ sẽ khảo sát các làng nghề, nghề truyền thống trên địa bàn như khóm Cầu Đúc, trồng trầu, đan đát, nghề thủ công mỹ nghệ và các sản phẩm OCOP nhằm xây dựng các giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Tiêu biểu là HTX thương mại và Dịch vụ Nông nghiệp Thanh Triều ở ấp 4, xã Vĩnh Thuận Đông, được thành lập từ tháng 10/2025.

Anh Nguyễn Thanh Tiềm, Giám đốc HTX thương mại và Dịch vụ Nông nghiệp Thanh Triều cho biết, đơn vị hiện sản xuất hơn 10 loại sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ các nguyên liệu như dây giấy, dây mây, dây cối và lục bình. Các mặt hàng chủ lực gồm ghế, bệ ngồi, khung gương, thùng, sọt và kệ trang trí. Mỗi tháng, HTX cung ứng khoảng 7.000-8.000 sản phẩm cho thị trường.

Không gian trưng bày các sản phẩm đan đát, thủ công mỹ nghệ đa dạng về mẫu mã, hướng tới phục vụ thị trường trong nước, xuất khẩu và phát triển du lịch tại HTX mây tre đan Thủy Tiết (xã Thuận Hòa, TP Cần Thơ). Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

Ngoài thị trường trong nước, các sản phẩm của HTX còn được xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản thông qua liên kết gia công với doanh nghiệp đối tác. Qua đó, HTX đang tạo việc làm cho khoảng 40 lao động nông thôn, trong đó nhiều người nhận nguyên liệu về gia công tại nhà, giúp tăng thu nhập ổn định từ 3-8 triệu đồng mỗi tháng.

Theo anh Tiềm, mô hình sản xuất thủ công mỹ nghệ đã góp phần tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương, tạo việc làm cho phụ nữ và lao động nhàn rỗi ở nông thôn. Tuy nhiên, HTX vẫn gặp ít khó khăn trong khâu vận chuyển và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

“Lục bình sợi có kích thước cồng kềnh nên chi phí vận chuyển khá cao. HTX rất cần được hỗ trợ máy nén ép để giảm thể tích hàng hóa, tối ưu chi phí logistics. Ngoài ra, chúng tôi cũng mong muốn kết nối thêm nhiều doanh nghiệp để mở rộng đầu ra cho sản phẩm”, anh Tiềm chia sẻ.

 

Thực tế cho thấy, phát triển ngành nghề nông thôn không chỉ giúp chuyển dịch cơ cấu lao động mà còn tạo ra những mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương. Khi được đầu tư đúng hướng, các nghề thủ công có thể trở thành sinh kế bền vững cho người dân vùng nông thôn.

Ông Nguyễn Văn Đời, Giám đốc HTX Trầu Vàng, chăm sóc vườn trầu xanh tại xã Vĩnh Thuận Đông - vùng chuyên canh trầu có truyền thống hơn 60 năm. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

Gìn giữ làng nghề truyền thống gắn với du lịch cộng đồng

Bên cạnh các mô hình thủ công mỹ nghệ, nhiều làng nghề truyền thống tại Cần Thơ cũng đang được quan tâm bảo tồn và phát triển theo hướng kết hợp du lịch trải nghiệm. 

Trong đó, làng trầu ở xã Vĩnh Thuận Đông là một trong những điểm nhấn đặc sắc. Dù trải qua nhiều thay đổi về địa giới hành chính, cái tên làng trầu Vĩnh Thuận Đông vẫn được người dân địa phương gìn giữ như niềm tự hào của vùng chuyên canh trầu lớn nhất miền Tây. Nghề trồng trầu nơi đây đã tồn tại hơn 60 năm, gắn liền với phong tục cưới hỏi, lễ Tết và đời sống văn hóa người Nam bộ.

Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, đặc biệt là nguồn nước ngọt từ sông Hậu, lá trầu ở Vị Thủy có màu vàng xanh đặc trưng, vị cay nồng và được thị trường ưa chuộng. Ngoài tiêu thụ tại các tỉnh, thành trong nước, lá trầu còn được xuất khẩu sang Campuchia và Đài Loan (Trung Quốc).

Hiện nhiều hộ dân trong làng duy trì từ vài trăm đến hàng nghìn nọc trầu. Mỗi tháng có ba đợt thu hoạch, mang lại nguồn thu nhập khá cao cho người dân. Theo tính toán, một công trầu có thể cho thu nhập hơn 100 triệu đồng mỗi năm, vượt xa nhiều loại cây trồng truyền thống khác.

Ông Nguyễn Văn Đời, Giám đốc HTX Trầu Vàng cho biết, năm 2019, nghề trồng trầu tại ấp 5, xã Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang (cũ), nay là ấp 5B, xã Vĩnh Thuận Đông, TP Cần Thơ, được công nhận là nghề truyền thống. Sau đó, người dân liên kết thành lập HTX Trầu Vàng với gần 30 thành viên sản xuất trên diện tích gần 20 ha.

“Hiện nay, HTX cung ứng khoảng 90.000 ốp trầu mỗi tháng cho thị trường. Dịp Tết nhu cầu tăng gấp nhiều lần, giá bán cũng cao hơn ngày thường. Ngoài phục vụ lễ cưới, lễ hội, lá trầu còn đang được nghiên cứu chế biến tinh dầu, xà bông và sản phẩm chăm sóc sức khỏe”, ông Đời cho biết.

Ông Lâm Văn Út, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Kiểm lâm TP Cần Thơ khảo sát mô hình trồng trầu tại xã Vĩnh Thuận Đông, định hướng phát triển làng nghề truyền thống gắn với du lịch cộng đồng, trải nghiệm. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

Cùng với sản xuất nông nghiệp, địa phương còn định hướng phát triển làng trầu thành điểm du lịch cộng đồng. Theo ông Phạm Văn Bằng, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Vĩnh Thuận Đông, xã đã xây dựng đề án phát triển làng trầu gắn với du lịch trải nghiệm. Hiện toàn xã có trên 200 hộ trồng trầu xanh với có 32 ha.

Du khách đến đây sẽ được tham quan vườn trầu, trải nghiệm hái lá, têm trầu, tìm hiểu sự tích trầu cau và thưởng thức các sản phẩm chế biến từ trầu. Mô hình này không chỉ giúp tăng giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo tồn văn hóa dân gian và tạo thêm việc làm cho người dân địa phương.

Theo ông Lâm Văn Út, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Kiểm lâm TP Cần Thơ, phát triển ngành nghề nông thôn là giải pháp quan trọng nhằm khai thác tiềm năng khu vực nông thôn, nâng cao giá trị sản phẩm làng nghề, tạo sinh kế và cải thiện đời sống người dân.

“Phát triển làng nghề cần gắn với nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu. Đồng thời, thúc đẩy du lịch làng nghề trở thành sản phẩm đặc trưng vùng nông thôn. Từ đó góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho địa phương”, ông Lâm Văn Út, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Kiểm lâm TP Cần Thơ nhấn mạnh.

Nguồn: https://mae.gov.vn/tin-dia-phuong/khoi-day-suc-song-moi-cho-lang-nghe-nong-thon-21950.htm