Kinh tế tập thể trong không gian phát triển mới

Việc mở rộng liên kết vùng, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ và phát triển các mô hình kinh tế đa giá trị đang tạo nền tảng để kinh tế tập thể (KTTT), hợp tác xã (HTX) trở thành động lực tăng trưởng bền vững của tỉnh.

Từ “làm chung” đến tạo giá trị lớn

Những năm gần đây, KTTT của Đắk Lắk có bước phát triển đáng ghi nhận. Nếu trước đây, nhiều HTX chủ yếu cung ứng dịch vụ đầu vào cho thành viên thì nay đã từng bước chuyển sang tư duy kinh tế thị trường, chủ động tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, liên kết với doanh nghiệp, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Sự thay đổi đó phản ánh quá trình chuyển từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang kinh tế nông nghiệp hiện đại. Nhiều HTX không còn dừng lại ở việc hỗ trợ thành viên cung ứng vật tư, dịch vụ, quy trình sản xuất mà đã tham gia sâu vào các khâu chế biến, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Tại các vùng chuyên canh cà phê, sầu riêng, lúa gạo, rau quả..., ngày càng nhiều HTX áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến như VietGAP, hữu cơ, thương mại công bằng (Fairtrade), OCOP... Qua đó góp phần thay đổi tư duy sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa quy mô hơn, hướng đến thị trường.

Tại khu vực phía Đông, nhiều HTX đã mạnh dạn khai thác lợi thế biển, làng nghề và bản sắc văn hóa địa phương để hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng.

Điển hình như HTX Nông nghiệp dịch vụ công bằng Ea Kiết và HTX Nông nghiệp dịch vụ công bằng Ea Tu đã xây dựng thành công chuỗi liên kết sản xuất cà phê bền vững theo tiêu chuẩn Fairtrade quốc tế. Không chỉ cung cấp nguyên liệu cho thị trường xuất khẩu, các HTX còn đầu tư chế biến, phát triển các dòng sản phẩm cà phê rang xay, cà phê đặc sản nhằm gia tăng giá trị.

 

KTTT mà nòng cốt là HTX giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo việc làm và bảo đảm an sinh xã hội. Tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ HTX liên kết sản xuất, mở rộng thị trường, ứng dụng khoa học, công nghệ và phát triển chế biến sâu".

 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn

Theo ông Nguyễn Văn Phúc, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc HTX Nông nghiệp công bằng Ea Kiết, việc liên kết nông dân vào HTX giúp tổ chức lại sản xuất theo quy trình đồng bộ, nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm chi phí đầu vào. Thông qua cơ chế mua chung vật tư, liên kết tiêu thụ và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế, sản phẩm cà phê của HTX luôn có giá bán cao hơn thị trường, mang lại lợi nhuận cao hơn cho thành viên.

Đây cũng là minh chứng cho thấy HTX không còn đơn thuần là nơi tập hợp nông dân mà đang trở thành “nhạc trưởng” trong tổ chức sản xuất, tạo giá trị gia tăng và nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản địa phương.

Không gian mới, cơ hội mới

Nếu trước đây KTTT chủ yếu phát triển trong phạm vi nông nghiệp, thì nay cùng với việc mở rộng không gian phát triển của tỉnh, các HTX đang có thêm nhiều cơ hội để phát triển đa ngành, đa giá trị. Một trong những tín hiệu tích cực là sự xuất hiện ngày càng nhiều mô hình HTX gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm, bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế xanh.

Tiêu biểu, HTX Sản xuất dịch vụ du lịch chiếu cói An Cư (xã Ô Loan) với mô hình phát triển các sản phẩm thủ công truyền thống từ cói kết hợp phát triển du lịch cộng đồng. HTX Nông nghiệp xanh Phú Yên kết hợp phát triển du lịch với bảo tồn làng nghề truyền thống, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người dân.

Theo ông Đàm Đại Hữu, Giám đốc HTX Nông nghiệp xanh Phú Yên, sau sáp nhập, Đắk Lắk sở hữu không gian phát triển đa dạng hơn với cả tài nguyên biển, rừng, nông nghiệp và văn hóa bản địa. Đây là điều kiện thuận lợi để các HTX phát triển các mô hình kinh tế tổng hợp, kết hợp sản xuất với du lịch, dịch vụ và bảo tồn văn hóa truyền thống.

Không chỉ trong lĩnh vực du lịch, nhiều HTX thủy sản cũng đang từng bước xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Điều này cho thấy KTTT đang thích ứng ngày càng tốt hơn với yêu cầu của thị trường và mở rộng phạm vi hoạt động. Quan trọng hơn, không gian phát triển mới đang tạo ra sự kết nối giữa vùng nguyên liệu Tây Nguyên với vùng duyên hải; giữa sản xuất, chế biến, logistics và xuất khẩu. Đây chính là cơ hội để các HTX tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Thanh Xuân

Nguồn: https://baodaklak.vn/kinh-te/202606/kinh-te-tap-the-trong-khong-gian-phat-trien-moi-a051b15/