តាមបណ្តោយព្រំដែនពីខេត្តថាញ់ហ័រដល់ទីក្រុងហ្វេ ជនជាតិភាគតិចដូចជាជនជាតិថៃ ម៉ុង ខូមូ ប៉ាកូ និងវ៉ាន់កៀវ រស់នៅរាយប៉ាយនៅតាមភូមិដាច់ស្រយាល ដែលប្រឈមមុខនឹងការលំបាកជាច្រើនក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច- សង្គម ។ ក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនូវគោលការណ៍ណែនាំរបស់បក្ស គោលនយោបាយ និងច្បាប់របស់រដ្ឋ និងលើកទឹកចិត្តប្រជាជនឱ្យបោះបង់ចោលទំនៀមទម្លាប់ហួសសម័យ អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងរក្សាសន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ រឿងសំខាន់បំផុតគឺមន្ត្រីត្រូវយល់ដឹងពីទំនៀមទម្លាប់ និងប្រពៃណីរបស់ជនជាតិភាគតិច និងនិយាយភាសារបស់ពួកគេ។

ទាហាន និងកងជីវពលនៅខេត្ត ថាញ់ហ័រ ប្រើប្រាស់ភាសាជនជាតិភាគតិច ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានផ្នែកច្បាប់ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។

នៅខេត្តថាញ់ហូវ បញ្ជាការយោធាខេត្តរៀបចំថ្នាក់រៀនចំនួន ២-៣ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីបង្រៀនភាសាជនជាតិភាគតិចដល់សិស្សប្រមាណ ១០០-១៥០ នាក់ រួមទាំងនាយទាហាន និងទាហានផងដែរ។ លោកវរសេនីយ៍ឯក ង្វៀន សួនទួន អនុប្រធានស្នងការនយោបាយនៃបញ្ជាការយោធាខេត្តថាញ់ហូវ បានមានប្រសាសន៍ថា “នៅពេលដែលទាហានយល់អំពីទំនៀមទម្លាប់ និងប្រពៃណី ហើយអាចនិយាយភាសារបស់ជនជាតិភាគតិចបាន ប្រជាជននឹងកាន់តែបើកចំហ។ អរគុណចំពោះរឿងនេះ ការឃោសនា និងចលនាក្នុងចំណោមប្រជាជនកាន់តែងាយស្រួល”។

នៅភាគខាងលិចនៃខេត្ត ក្វាងទ្រី ជាកន្លែងដែលប្រជាជនជិត ៦៦% ជាជនជាតិភាគតិចវ៉ាន់កៀវ កងពលតូចសេដ្ឋកិច្ចការពារជាតិលេខ ៣៣៧ បានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ថា ការរៀនភាសាជនជាតិភាគតិច និងការយល់ដឹងអំពីទំនៀមទម្លាប់ និងប្រពៃណីរបស់ពួកគេ គឺជាតម្រូវការចាំបាច់សម្រាប់មន្ត្រីដែលធ្វើការក្នុងកិច្ចការស៊ីវិល។ អង្គភាពនេះរក្សាថ្នាក់រៀនភាសាវ៉ាន់កៀវ និងអញ្ជើញព្រឹទ្ធាចារ្យភូមិ និងឥស្សរជនដែលមានឥទ្ធិពលមកបង្រៀនដោយផ្ទាល់អំពីទំនៀមទម្លាប់ និងប្រពៃណីរបស់ក្រុមជនជាតិភាគតិច។ វរសេនីយ៍ឯក ត្រឹន ឌីញកុង ជំនួយការទទួលបន្ទុកកិច្ចការស៊ីវិលនៃកងពលតូចសេដ្ឋកិច្ចការពារជាតិលេខ ៣៣៧ បានចែករំលែកថា៖ «នៅដើមដំបូងនៃការមកដល់ភូមិ នៅពេលណាដែលយើងត្រូវការទំនាក់ទំនងជាមួយប្រជាជន យើងត្រូវពឹងផ្អែកលើអ្នកបកប្រែ។ នៅពេលដែលយើងយល់ពីទំនៀមទម្លាប់របស់ពួកគេ ហើយអាចនិយាយភាសារបស់ពួកគេបាន ប្រជាជនបានប្រព្រឹត្តចំពោះយើងដូចជាក្រុមគ្រួសារ ដោយជារឿយៗចែករំលែកការលំបាករបស់ពួកគេ ដើម្បីឱ្យទាហានអាចយកឈ្នះលើការលំបាកទាំងនោះជាមួយគ្នា»។

ក្នុងរដូវវស្សា ឃុំហឿងឡាប (ខេត្តក្វាងទ្រី) តែងតែប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃទឹកជំនន់ភ្លាមៗ ដែលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់អាយុជីវិតរបស់ប្រជាជន។ ជាការឆ្លើយតប កងពលតូចការពារសេដ្ឋកិច្ចលេខ ៣៣៧ បានសម្របសម្រួលយ៉ាងសកម្មជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដើម្បីបង្កើនការយល់ដឹង កៀរគរការគាំទ្រ និងជួយប្រជាជនក្នុងការផ្លាស់ទីលំនៅទៅកាន់តំបន់សុវត្ថិភាព។ នៅចុងឆ្នាំ ២០២១ នៅពេលដែលភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងនៅតែបន្ត ហើយទឹកជំនន់ភ្លាមៗបានគំរាមកំហែងដល់ភូមិត្រាង (ភូមិត្រាងតាពួង ឃុំហឿងឡាប) មន្ត្រីអង្គភាពបានចុះទៅភូមិដោយផ្ទាល់ និងបញ្ចុះបញ្ចូលប្រជាជនឱ្យផ្លាស់ប្តូរផ្ទះរបស់ពួកគេ។ ដោយសារភាពស្ទាត់ជំនាញរបស់ពួកគេក្នុងការនិយាយភាសាវ៉ាន់កៀវ មន្ត្រីទាំងនោះបានបញ្ចុះបញ្ចូលគ្រួសារចំនួន ៣០ ឱ្យស្ម័គ្រចិត្តផ្លាស់ទីលំនៅទៅកាន់ទីទួលខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី។ អ្នកស្រី ហូ ខាឆៃ ជាអ្នកស្រុកភូមិត្រាង បានចែករំលែកថា៖ «ទាហាននិយាយភាសារបស់យើង ហើយយើងយល់ និងធ្វើតាមការណែនាំរបស់ពួកគេភ្លាមៗ»។

នៅមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ភូមិកាត្រេន (ឃុំណាង៉យ ខេត្តង៉េអាន) យើងបានឃើញមនុស្សមួយចំនួនធំបានចូលរួមក្នុងយុទ្ធនាការមួយដើម្បីបង្កើនការយល់ដឹង និងបំបាក់ទឹកចិត្តការរក្សាទុក ការទិញ ការលក់ និងការប្រើប្រាស់អាវុធ គ្រឿងផ្ទុះ និងឧបករណ៍ជំនួយខុសច្បាប់។ យុទ្ធនាការនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយប៉ុស្តិ៍ការពារព្រំដែនណាង៉យ (បញ្ជាការដ្ឋានការពារព្រំដែន បញ្ជាការដ្ឋានយោធាខេត្តង៉េអាន) ដោយសហការជាមួយក្រុមសេដ្ឋកិច្ចការពារទី៤ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ ទាហានបានពន្យល់អំពីបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់ជាភាសាម៉ុង ដោយផ្សំវាជាមួយរឿងរ៉ាវជីវិតពិត និងឧបករណ៍ជំនួយដែលមើលឃើញ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកភូមិងាយយល់។ នៅចុងបញ្ចប់នៃយុទ្ធនាការនេះ នៅក្នុងភូមិកាត្រេន ថាំហុន ថាងផាន និងហួយធុម មនុស្សជាង ៣៥០ នាក់បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យា និងប្រគល់អាវុធចំនួន ១០ ដើម រួមជាមួយនឹងឧបករណ៍ជំនួយដ៏គ្រោះថ្នាក់ជាច្រើន។ លោកវរសេនីយ៍ឯក លឿង ហៃ គៀន អនុប្រធានគណៈកម្មការនយោបាយនៃកងពលតូចសេដ្ឋកិច្ច-ការពារជាតិទី៤ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ក្នុងការងារចល័តកម្លាំងមហាជន អ្នកត្រូវតែយល់អំពីវប្បធម៌ និងភាសារបស់ប្រជាជន ដើម្បីឱ្យចល័តកម្លាំងមានប្រសិទ្ធភាព។ គំរូសេដ្ឋកិច្ច និងចំណុចភ្លឺជាច្រើននៅតំបន់ព្រំដែនទទួលបានជោគជ័យ ដោយសារកម្មាភិបាលដែលនិយាយភាសាដូចគ្នានឹងប្រជាជន»។

បច្ចុប្បន្ននេះ យោធភូមិភាគទី៤ រៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលរាប់សិបលើចំណេះដឹងជនជាតិភាគតិច និងការបង្រៀនភាសាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយទាក់ទាញនាយទាហាន និងទាហានរាប់ពាន់នាក់។ អរគុណចំពោះការឃោសនាជាភាសារបស់ជនជាតិភាគតិច ការយល់ដឹងរបស់ប្រជាជនអំពីការគោរពច្បាប់បានប្រសើរឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ អត្រានៃការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ការឆ្លងកាត់ព្រំដែនខុសច្បាប់ ការផ្សព្វផ្សាយសាសនាខុសច្បាប់ និងការកាន់កាប់អាវុធផលិតនៅផ្ទះបានថយចុះយ៉ាងខ្លាំង។ គំរូជាច្រើនដែលមានប្រសិទ្ធភាពដូចជា "ភូមិវប្បធម៌យោធា-ស៊ីវិលគំរូ" "សំឡេងតំបន់ព្រំដែន" និង "ការចាប់ដៃគ្នាដើម្បីអនុវត្តកម្មវិធីគោលដៅជាតិចំនួន ៣" សុទ្ធតែមានសញ្ញាសម្គាល់ដ៏រឹងមាំរបស់នាយទាហាន និងទាហានដែលយល់អំពីទំនៀមទម្លាប់ និងស្ទាត់ជំនាញភាសារបស់ជនជាតិភាគតិច។

ចាប់ពីថ្នាក់ភាសាជនជាតិភាគតិចរហូតដល់ភូមិជាប់ព្រំដែន សំឡេងរបស់ប្រជាជនបានក្លាយជាស្ពានតភ្ជាប់យោធា និងជនស៊ីវិល ដែលជា «អំណាចទន់» ដែលជួយទាហានឱ្យនៅជិតភូមិ និងប្រជាជន អមដំណើរពួកគេក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងកសាងជីវិតថ្មី។ វាគឺមកពីចំណុចនេះដែល «ចំណុចសំខាន់ៗនៃដួងចិត្តប្រជាជន» ត្រូវបានពង្រឹងកាន់តែខ្លាំងឡើង ដែលរួមចំណែកដល់សន្តិសុខព្រំដែនរបស់ប្រទេសជាតិពីឫសគល់របស់ប្រជាជន។

    ប្រភព៖ https://www.qdnd.vn/nuoi-duong-van-hoa-bo-doi-cu-ho/cot-moc-long-dan-noi-bien-gioi-1021366