Làm chủ công nghệ để kiến tạo tương lai

Những định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học - công nghệ đang mở ra yêu cầu mới. Đó là chuyển từ tư duy “ứng dụng công nghệ” sang “làm chủ công nghệ”, từ tham gia chuỗi giá trị sang từng bước kiến tạo và dẫn dắt chuỗi giá trị mới.

Đổi mới sáng tạo trong lai tạo, nhân giống cây trồng, vật nuôi sẽ giúp ứng dụng trong đời sống, sản xuất hiệu quả, năng suất hơn

Yêu cầu của thời đại

Theo các chuyên gia, trọng tâm của giai đoạn phát triển hiện nay là tập trung vào công nghệ lõi, công nghệ nguồn và các sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài nhằm nâng cao năng lực tự chủ, tự cường của nền kinh tế trong bối cảnh thế giới đang bước vào cuộc cạnh tranh quyết liệt về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thực tiễn cho thấy, trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, quốc gia nào làm chủ được công nghệ sẽ có cơ hội bứt phá mạnh mẽ. Các trung tâm nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ không chỉ đóng vai trò tiếp nhận, chuyển giao công nghệ mà còn phải trở thành những cái nôi sáng tạo, nơi sản sinh ra các công nghệ mới, sản phẩm mới và các mô hình kinh doanh mới. Từ đó, tạo ra giá trị gia tăng cao hơn cho nền kinh tế, đồng thời nâng tầm vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là yêu cầu tập trung vào công nghệ lõi, công nghệ nguồn và các sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam. Điều đó cho thấy, tư duy phát triển đã có sự chuyển biến căn bản: không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận hay ứng dụng công nghệ, mà phải từng bước làm chủ, sáng tạo và tạo ra những giá trị mới.

Đặc biệt, trong kỷ nguyên số, nhiều lĩnh vực quan trọng như: trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu lớn, điện toán đám mây hay vật liệu mới đều đang phụ thuộc rất lớn vào năng lực công nghệ của mỗi quốc gia. Vì vậy, việc làm chủ công nghệ không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, khả năng tự chủ chiến lược và vị thế quốc tế. Nếu phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ bên ngoài, nền kinh tế sẽ đối mặt với nhiều rủi ro khi chuỗi cung ứng toàn cầu biến động hoặc khi các cuộc cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng phức tạp.

Cùng với đó, tinh thần “làm đến cùng, làm ra kết quả, làm ra sản phẩm cụ thể” cần được lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội. Giá trị thực sự của khoa học - công nghệ phải được đo bằng những sản phẩm hữu ích, những giải pháp góp phần giải quyết các vấn đề của thực tiễn và những đóng góp cụ thể cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định rõ khoa học - công nghệ là động lực then chốt của phát triển. Đây là yếu tố quyết định để đất nước phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Phát triển từ đổi mới sáng tạo

Đối với các trường đại học, yêu cầu đặt ra ngày càng rõ nét hơn. Trong kỷ nguyên mới, đại học không chỉ là nơi đào tạo nguồn nhân lực mà còn phải trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Nghiên cứu khoa học cần gắn chặt với nhu cầu của thị trường, của doanh nghiệp và của xã hội. Thành công của một công trình nghiên cứu không chỉ được đánh giá qua số lượng bài báo khoa học mà còn bằng số lượng sáng chế, giải pháp hữu ích, sản phẩm công nghệ được thương mại hóa và đóng góp thiết thực cho sự phát triển đất nước.

ĐBQH chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh, TS Trịnh Thị Tú Anh cho rằng, Nghị quyết số 57-NQ/TW đã mở ra không gian phát triển mới cho đất nước khi đặt khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển. Muốn vươn lên trong kỷ nguyên số, Việt Nam không thể chỉ đi sau để học hỏi mà phải chủ động sáng tạo, làm chủ công nghệ và tạo ra các giá trị mới. Đó không chỉ là yêu cầu của phát triển kinh tế mà còn là khát vọng xây dựng một quốc gia hùng cường, thịnh vượng, tự chủ và có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế.

Nguồn: https://baolamdong.vn/lam-chu-cong-nghe-de-kien-tao-tuong-lai-445243.html