Với nhiều người, làm thêm sau nghỉ hưu được xem là niềm vui, cách duy trì vận động và kết nối xã hội

Không đồng nghĩa với dừng lại

Ông Nguyễn Văn Vinh, sinh năm 1961, ở phường Thuận Hóa, về hưu năm 2017. Sau gần 25 năm công tác tại một công ty nhà nước, ông nghỉ hưu sớm với mức lương hưu 4,5 triệu đồng/tháng. Sở dĩ, ông chỉ nhận được mức lương hưu thấp là do đóng bảo hiểm trên nền lương thấp và về hưu theo diện giảm sức khỏe trên 50%. Vợ ông Vinh bán đồ ăn sáng, thu nhập không ổn định, họ còn phải phụng dưỡng mẹ già trên 80 tuổi, nuôi một người con đang học đại học. Để có thêm thu nhập, người đàn ông này đã đi làm thêm nhiều nghề ngay từ khi nghỉ. Hiện nay, ông đang làm bảo vệ tại một công ty và có thu nhập khoảng 3,5 - 4 triệu đồng/tháng.

Một trường hợp khác cũng đi làm sau khi nghỉ hưu mà tôi biết là Nguyễn Thị Hoa (phường Thanh Thủy), là bác sĩ công tác ở một trung tâm y tế. Nghỉ hưu vào năm 2020, bà được hưởng lương hưu hơn 7 triệu đồng/tháng. Với số tiền này, trong hoàn cảnh còn có nhiều gánh nặng gia đình, hơn nữa cảm thấy còn sức khỏe, lại có chuyên môn, kinh nghiệm trong nghề, nên sau khi nghỉ hưu, bà Hoa quyết định “đầu quân” cho một cơ sở y tế tư nhân. Số tiền được nhận hằng tháng không tiết lộ cụ thể nhưng theo bà Hoa cũng khá ổn định.

 Những người lao động tiếp tục đi làm sau độ tuổi nghỉ hưu theo Khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 sẽ được xếp vào nhóm người lao động cao tuổi. Theo quy định, khi sử dụng người lao động cao tuổi, hai bên có thể thỏa thuận nhiều lần hợp đồng lao động có thời hạn. Tuy nhiên, do tuổi tác đã cao, những người lao động này được pháp luật dành cho một số quyền lợi nhất định như được bảo đảm các điều kiện làm việc an toàn, phù hợp; được thỏa thuận về việc rút ngắn giờ làm việc hàng ngày hoặc chế độ làm việc không trọn thời gian.

Áp lực thực tiễn

Trong giai đoạn 2025 - 2026, theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ 1/7/2025), việc giảm thời gian đóng bảo hiểm tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm. Tuy nhiên, với 15 năm đóng bảo hiểm, mức lương hưu khởi điểm chỉ khoảng 40% đối với nam và 45% đối với nữ. Khoản thu nhập này thường chỉ đáp ứng nhu cầu cơ bản, khiến nhiều người buộc phải tiếp tục làm việc để bù đắp chi phí sinh hoạt.

Không phải mọi trường hợp đều suôn sẻ. Mới đây, nhận quyết định nghỉ hưu trước tuổi theo Nghị định 178 của Chính phủ, anh Nguyễn Văn Toàn ở phường An Cựu, từng là một công chức, đăng ký làm bảo vệ cho một cửa hàng thời trang. Buổi sáng đăng ký thì chiều cùng ngày, anh đã được hẹn phỏng vấn. Cũng rất nhanh chóng, anh nhận được thông báo trúng tuyển vào vị trí tiếp đón khách hàng. Tuy nhiên, công việc thực tế chủ yếu là bảo vệ vòng ngoài, giữ xe và hướng dẫn khách ra vào cửa hàng.

Bắt tay vào công việc, anh Toàn mới nhận ra mọi thứ không hề đơn giản. Bản nội quy dài tới bốn trang với hàng loạt yêu cầu phải ghi nhớ và thực hiện, từ quy định về ngoại hình, tác phong, cách xưng hô đến tiêu chuẩn 5S, quy trình vận hành… Khối lượng quy định dày đặc khiến anh nhiều lúc cảm thấy “hoa cả mắt”. Khi không có khách, anh tranh thủ mở điện thoại đọc tin tức thì lập tức bị quản lý nhắc nhở qua hệ thống camera giám sát. Thỉnh thoảng, người quản lý còn trực tiếp đến nơi làm việc để chấn chỉnh nhiều vấn đề khác.

Chỉ sau 6 ngày làm việc, anh Toàn quyết định xin nghỉ việc. Qua câu chuyện này có thể thấy, môi trường làm việc ở khu vực tư nhân không hề dễ dàng đối với lao động lớn tuổi. Nhiều người nghỉ hưu chỉ có thể cố gắng thích nghi khi chịu áp lực lớn về kinh tế và cuộc sống.

Trong hoàn cảnh lương hưu của nhiều người chưa đủ để trang trải cuộc sống gia đình, cùng với nhu cầu tránh cảm giác cô đơn, duy trì sự minh mẫn, rèn luyện sức khỏe và tiếp tục cống hiến kinh nghiệm, kỹ năng đã tích lũy, việc làm thêm sau nghỉ hưu trở thành lựa chọn cần thiết đối với không ít người. Đây cũng là cách để họ duy trì các mối quan hệ xã hội và cảm thấy mình vẫn hữu ích.

Tuy nhiên, người cao tuổi cần đặt vấn đề sức khỏe lên hàng đầu khi lựa chọn công việc sau nghỉ hưu. Nên ưu tiên những công việc nhẹ nhàng, phù hợp thể trạng, tránh làm việc quá sức dẫn đến kiệt quệ, “tiền mất tật mang”. Đồng thời, cần chọn môi trường làm việc thoải mái, tôn trọng người lớn tuổi.

Quan trọng hơn, việc làm thêm sau nghỉ hưu nên được xem là niềm vui, cách duy trì vận động và kết nối xã hội, thay vì trở thành gánh nặng mưu sinh quá lớn.

Bài, ảnh: PHƯỚC LY

Nguồn: https://huengaynay.vn/doi-song/lam-them-sau-khi-nghi-huu-166095.html