Đó vừa là dịp tri ân tiền nhân, gìn giữ hồn nghề, vừa là cách bà con bền bỉ nuôi dưỡng bản sắc, kết nối di sản với đời sống đương đại, biến giá trị văn hóa truyền thống thành động lực phát triển xã hội bền vững.
Bô lão làng Trà Quế thực hiện nghi thức cúng tế truyền thống
Vui mùa lễ hội
Các lễ hội dân gian, giỗ tổ nghề đầu Xuân gắn với làng nghề và nông nghiệp truyền thống ở Hội An sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ như: Lễ cúng cầu bông Trà Quế (mùng 7 tháng Giêng); Lễ tế Tiền hiền và ngày hội làng nghề Kim Bồng (11 và 12 tháng Giêng); Ngày hội bắp nếp Cẩm Nam (dự kiến 19 và 20 tháng Giêng)… tiếp tục tôn vinh giá trị lao động, tri ân các bậc tiền nhân và quảng bá sản vật địa phương - những yếu tố làm nên chiều sâu văn hóa Hội An.
Tại làng rau Trà Quế hơn 500 năm tuổi (phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng), nông dân đã xuống đồng từ sớm bước vào vụ mới, rộn ràng chuẩn bị lễ hội cầu bông truyền thống. Đây là dịp bày tỏ lòng thành kính, biết ơn trời đất, các vị thần linh, những bậc tiền nhân mở đất lập làng và cầu mong năm mới mưa thuận gió hòa, nhân khang vật thịnh, mùa màng bội thu.
Đồng thời, lễ hội cũng là cơ hội giới thiệu đến du khách nghề trồng rau đã được Bộ VHTTDL công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc hạng mục “Tri thức dân gian và nghề thủ công truyền thống”.
Là vùng đất giàu giá trị văn hóa, cư dân Trà Quế hôm nay vẫn gìn giữ, bảo tồn các lễ nghi, phong tục, tập quán lâu đời. Nghi thức tâm linh do bô lão trong làng chuẩn bị, thực hiện theo đúng lệ xưa. Từ dựng nêu, nghinh thần về đàn cúng, cúng Lễ túc, dâng lễ, tế Thần Nông đến viết văn tế, chọn Chánh bái, Chánh bái tả - hữu phân hiến, đội khánh tiết, người đọc văn, người xướng tế…, tất cả đều được chuẩn bị chu đáo, trang trọng.
Du khách nước ngoài tỏ ra hào hứng khi trải nghiệm lễ hội cầu bông, đặc biệt ở phần hội với các cuộc thi cuốc đất, cấy cải, chế biến ẩm thực, trò chơi dân gian…, tạo nên không khí sinh hoạt cộng đồng sôi nổi, gắn kết.
Nhân dịp này, địa phương cũng tổ chức các hoạt động giới thiệu “Làng du lịch tốt nhất năm 2024” do Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) vinh danh cho Trà Quế. Qua đó phát huy giá trị, sức lan tỏa của danh hiệu dành cho cộng đồng; tạo động lực để người dân tiếp tục bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa, cải thiện sinh kế và nâng cao đời sống.
Tiếp sau lễ hội cầu bông, vào các ngày 10 và 12 tháng Giêng, tại làng mộc Kim Bồng (phường Hội An, TP Đà Nẵng) sẽ diễn ra lễ tế Tiền hiền và ngày hội làng nghề Kim Bồng - nơi nổi tiếng với nghề mộc đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Từ ngày 26-28.2 (nhằm ngày 10-12 tháng Giêng), làng mộc Kim Bồng tổ chức lễ tế Tiền hiền và ngày hội làng nghề
Bảo tồn lễ hội, phát triển sản phẩm du lịch bền vững
Trong tiến trình hình thành và phát triển của Đô thị thương cảng Hội An xưa, các nghề và làng nghề thủ công như làng rau Trà Quế, mộc Kim Bồng luôn giữ vai trò quan trọng. Từ đó hình thành nên hệ thống tri thức dân gian phong phú trong quy trình sản xuất, lễ hội tín ngưỡng và tiêu thụ sản phẩm, góp phần bảo đảm đời sống kinh tế - xã hội của người dân.
Qua quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa và phát triển xã hội, nhiều nghề, làng nghề truyền thống ở Hội An tiếp tục được quan tâm bảo tồn, phát triển theo hướng sáng tạo, thích ứng với điều kiện mới, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Đặc biệt, việc phục hồi các lễ hội gắn với nghề thủ công được chú trọng nghiên cứu, tổ chức thường xuyên, thu hút đông đảo cộng đồng tham gia, như: Lễ cầu bông làng rau Trà Quế; giỗ Tổ nghề mộc Kim Bồng; giỗ Tổ nghề gốm Thanh Hà; ngày hội cây cảnh xã Cẩm Hà; ngày hội bắp nếp Cẩm Nam; giỗ Tổ nghề yến ở Cù Lao Chàm và Cẩm Thanh; lễ cầu ngư ở Cửa Đại… Cùng với đó, các loại hình nghệ thuật truyền thống, diễn xướng dân gian cũng được phục hồi, tổ chức trong dịp lễ hội, tạo thêm sinh khí mới cho các làng nghề.
Có thể nói, lễ hội ở các làng nghề là “bức tranh” sinh động về đời sống nông nghiệp và tinh thần người dân Hội An. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng gay gắt, người dân làng nghề đã biết phát huy nội lực, kết hợp sáng tạo và linh hoạt theo xu thế mới để tạo ra nhiều sản phẩm du lịch hấp dẫn, thu hút ngày càng đông du khách đến tham quan, trải nghiệm.
Trong bối cảnh mới sau sáp nhập, cùng với việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy lễ hội dân gian truyền thống, các địa phương tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất gắn với phát triển du lịch tại các làng nghề.
Các mô hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng tại những làng nghề có thương hiệu đã hình thành các điểm đến, tour tuyến mới, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch địa phương; đồng thời giảm áp lực quá tải cho các trung tâm du lịch, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách. Việc bảo tồn, phát huy giá trị lễ hội dân gian không chỉ bồi đắp giá trị văn hóa, tâm linh của quê hương mà còn được đầu tư quy mô, bài bản, qua đó quảng bá, nâng cấp sản phẩm du lịch cộng đồng ven đô, tạo động lực lan tỏa giá trị văn hóa - lịch sử làng nghề đến du khách trong và ngoài nước.
Theo Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An (TP Đà Nẵng), với vai trò thành viên Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực thủ công và nghệ thuật dân gian, thời gian tới các địa phương sẽ tiếp tục đầu tư tu bổ, tôn tạo di tích, sưu tầm, bảo quản tư liệu di sản, phục hồi lễ lệ, lễ hội và các loại hình nghệ thuật dân gian nhằm bảo tồn bền vững bộ phận di sản văn hóa độc đáo này. Các làng nghề truyền thống được xem là nguồn tài nguyên văn hóa, là “nguyên liệu” cho những sáng tạo mới. Nếu khai thác hiệu quả, sản phẩm từ làng nghề sẽ trở thành sản phẩm du lịch có hàm lượng văn hóa cao.
Nguồn: https://baovanhoa.vn/van-hoa/lang-nghe-thuc-giac-mua-xuan-207249.html
Bình luận (0)