Lãnh địa của kỷ nguyên số

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, nền tảng số và dữ liệu đang tái định hình đời sống con người, cuốn sách “Chủ nghĩa phong kiến công nghệ” (tựa gốc: Technofeudalism: What Killed Capitalism) của tác giả Yanis Varoufakis đặt ra câu hỏi lớn về quyền lực, tự do và tương lai của con người trong kỷ nguyên số.

Báo Quốc Tế•02/07/2026

"Chủ nghĩa phong kiến công nghệ" là ấn phẩm mở màn cho thương hiệu sách phi hư cấu 2045 Books của Nhà xuất bản Kim Đồng.

Chủ nghĩa phong kiến công nghệ từng được The Guardian, Bloomberg News và Financial Times bình chọn là một trong những cuốn sách hay nhất năm 2024. Điều khiến cuốn sách này gây tiếng vang không nằm ở việc phân tích các thành tựu kỹ thuật hay sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.

Yanis Varoufakis lựa chọn một cách tiếp cận nhìn công nghệ từ góc độ kinh tế và quyền lực. Xuất phát từ một luận điểm táo bạo, tác giả cho rằng chủ nghĩa tư bản đang dần nhường chỗ cho một trật tự mới mà ông gọi là “chủ nghĩa phong kiến công nghệ”.

Nếu trong xã hội phong kiến, quyền lực tập trung trong tay các lãnh chúa sở hữu đất đai, ở thời đại số, “đất đai” đã được thay thế bằng các nền tảng trực tuyến, dữ liệu và hạ tầng điện toán đám mây. Những tập đoàn công nghệ toàn cầu trở thành những “lãnh chúa” mới, nắm giữ không gian mà hàng tỷ người sử dụng mỗi ngày để tìm kiếm thông tin, mua sắm, giao tiếp hoặc làm việc.

Theo Yanis Varoufakis, sự lệ thuộc của con người cũng thay đổi theo hình thức. Thay vì phụ thuộc vào ruộng đất như trong xã hội phong kiến, con người ngày nay phụ thuộc vào các thuật toán, hệ sinh thái số và dữ liệu do một số ít doanh nghiệp kiểm soát.

Có thể bạn quan tâm

Trung Quốc kích hoạt cơ chế ứng phó khẩn cấp với mưa bão, lũ lụt ở miền NamTrung Quốc kích hoạt cơ chế ứng phó khẩn cấp cấp độ 4 để đối phó mưa bão, lũ lụt tại miền Nam, khi dự báo bão đổ bộ vào Hải Nam và ảnh hưởng tới Quảng Tây, Quảng Đông.

Lan tỏa sáng kiến vì môi trường học đường an toànSáng 26/6 tại TP Hồ Chí Minh, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi “Sáng kiến bảo đảm trật tự trường học về phòng, chống bạo lực học đường” lần thứ III năm 2026, vinh danh 60 học sinh tiêu biểu có tác phẩm xuất sắc trên phạm vi toàn quốc.

Tiếp tục trở lại thất bại, sự nghiệp của Katy Perry đã 'chạm đáy'?Đĩa đơn mới 'Watch It Burn' của Katy Perry không lọt vào Top 200 Spotify tại cả thị trường Mỹ lẫn toàn cầu, làm dấy lên nhiều tranh luận về việc liệu nữ ca sĩ đã đánh mất sức hút sau chuỗi dự án âm nhạc liên tiếp gây thất vọng?

Từ đó, cuốn sách đặt ra hàng loạt câu hỏi đáng suy ngẫm: Chúng ta có thực sự đang làm chủ công nghệ không? Hay chính công nghệ đang âm thầm định hướng lựa chọn, hành vi tiêu dùng, cách tiếp nhận thông tin và thậm chí cả nhận thức của mỗi cá nhân?

Thông qua việc phân tích quá trình tư hữu hóa Internet, tác động của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 và sự trỗi dậy của các tập đoàn công nghệ, tác giả phác họa bức tranh về một trật tự kinh tế mới, nơi dữ liệu trở thành nguồn tài nguyên có giá trị nhất.

Không chỉ là một công trình nghiên cứu kinh tế, Chủ nghĩa phong kiến công nghệ còn là lời cảnh báo về những biến đổi sâu sắc của xã hội trong thời đại số. Bên cạnh những cuộc tranh luận sôi nổi trong giới học thuật, cuốn sách nhận được nhiều đánh giá tích cực từ các học giả và các tờ báo uy tín trên thế giới.

Nhà triết học Slavoj Žižek nhận định đây là “một cuốn sách dành cho bất kỳ ai muốn tìm hiểu về những biến chuyển hỗn loạn hiện tại của thế giới”.

Báo The Washington Post đánh giá Yanis Varoufakis đã “kết hợp ký, lịch sử, kinh tế và công nghệ để tạo nên một tác phẩm gần gũi, lôi cuốn, mang tính khai sáng”. Trong khi đó, The Observer (Anh) coi cuốn sách là lời lý giải về “một bước ngoặt của thời đại”, khi thế giới đang phải đối mặt với một “hệ thống kinh tế hoàn toàn mới và một quyền lực chính trị mới”.

Nhà kinh tế học Jeffrey Sachs cũng dành lời khen đặc biệt khi gọi Yanis Varoufakis là “sử gia của thời đại chúng ta”, nhấn mạnh khả năng kết nối các biến động kinh tế, chính trị và công nghệ thành một bức tranh toàn cảnh dễ tiếp cận nhưng giàu sức gợi mở. Những đánh giá này góp phần khẳng định giá trị học thuật cũng như tính thời sự của cuốn sách, giúp độc giả có thêm một góc nhìn phản biện về cách công nghệ đang định hình thế giới đương đại.

Tác giả Yanis Varoufakis vốn là một trong những nhà kinh tế học có ảnh hưởng trên thế giới. Ông từng giữ cương vị Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp trong giai đoạn khủng hoảng nợ công năm 2015 và nổi tiếng với tư duy phản biện sắc sảo về kinh tế chính trị toàn cầu. Những tác phẩm trước đó như Adults in the Room, Talking to My Daughter About the Economy, hay And the Weak Suffer What They Must? đều nhận được sự quan tâm rộng rãi từ độc giả quốc tế.